گروه سیاسی ــ شهید مطهری عدالت را در نگاه امام علی(ع) به مثابه اصلی که به «روح اجتماع» آرامش میدهد بیان کرده است؛ به نظر میرسد در حادثه سقوط ناگوار هواپیمای مسافری روح یا وجدان جامعه به واسطه نفس این حادثه، علت وقوع و اطلاعرسانی دیرهنگام آن دچار غم و شوکی بزرگ شده که جز با اجرای بیمسامحه و قاطع عدالت و برخورد با هر مقام در هر سطحی آرامش نمییابد. لذا نباید به خاطر برخی مصلحتاندیشیها، از جمله سوءاستفاده دشمن، مانع اجرای این خواست و مطالبه عمومی از دستگاه قضایی شد. 
استاد شهید مطهری ضمن تبیین مفهوم عدالت از ابعاد مختلف؛ تعریف و چیستی، جایگاه آن در اسلام، ضرورت وجودی، چگونگی تحقق و تأثیرات اجرای عدالت بر جامعه، در بیان تعریف عدالت از نگاه امام علی(ع) اینگونه بیان میدارد که «عدالت در نگاه علی(ع)، اصلی است که میتواند تعادل اجتماع را حفظ کرده و همه را راضی نگه دارد و به پیکره اجتماع، سلامت و به روح اجتماع آرامش بدهد. عدالت به منزله بزرگراهی است که میتواند همه را از خود عبور دهد اما ظلم و جور کورهراهی است که حتی فرد ستمگر در آن به مقصدش نمیرسد.» (مرتضی مطهری، سیری در نهجالبلاغه، ص 113)
در این تعبیر به مفهومی به نام روح جامعه یا به تعبیر نگارنده وجدان جمعی اشاره شده است که فقط اجرای عدالت آن را آرام کرده و به طمأنینه میرساند. در موضوع حادثه ناگوار و غمانگیز سقوط هواپیمای مسافری اوکراینی نیز آنچه بیش از همه از این حادثه و تأخیر در اطلاعرسانی دلیل اصلی آن ضربه خورد همین روح اجتماع بود که در قالب واکنشهای شدید و بعضا اقدامات ساختارشکنانه ظهور و بروز یافت.
درست است که دشمنان از این حادثه به دنبال سوء استفاده هستند و این حادثه ناگوار را فرصت و ابزاری برای به فراموشی سپردن دو واقعه مهم حضور میلیونی مردم در مراسم تشییع سپهبد قاسم سلیمانی و حمله موشکی سپاه به پایگاه هوایی آمریکا در عراق میانگارند، اما این نباید باعث شود که در واکنش به فرصتطلبی و موجسواری دشمن، حقوق بدیهی خانوادههای داغدار و ناآرامی روح و وجدان جمعی ایرانیان تحتالشعاع قرار گیرد و با گذشت زمان دوباره داستان برخی مصلحتاندیشیها به بهانه سوءاستفاده دشمن آغاز شود که خود این مصلحتاندیشیها به نوعی خنجری از پشت به آن دو حادثه بزرگ و به حاشیه راندن آن اما این بار از سوی جبهه خودی است.
همانطور که مسئولان عالی نظام تأکید کردهاند این قضیه باید با دقت و جدیت پیگیری و عدالت نسبت به هر فردی در مقام و رتبهای بدون مسامحه اجرا شود. در واقع اجرای دقیق و صریح عدالت، اسم رمز آرام یافتن روح اجتماع است که دو هفته «پرماجرا» و «استثنایی» را گذرانده و همانطور که غم از دست دادن سردار را با حضور میلیونی به وحدت قدرتآفرین تبدیل کرد، سیلی سخت به آمریکا را در کنار اندوه سنگین و مضاعف از شهادت هموطنانش در حادثه ناگوار سقوط هواپیمای مسافری به چشم دید.
براین اساس آنچه مانایی، پایداری و یومالله ماندن آن دو حادثه عظیم را تضمین میکند اجرای بدون مسامحه و قاطع عدالت در حادثه غمبار سقوط هواپیمای مسافری است تا وجدان جمعی جامعه به آرامش رسیده و دشمن نیز نتواند همچنان از این حادثه ناگوار به مثابه دستاویزی برای تحتالشعاع قرار دادن آن دو رخداد بزرگ سوءاستفاده کند و مانع از تحقق وحدت حداکثری تبلوریافته در مراسم تشییع سپهبد قاسم سلیمانی به منزله یک سرمایه بزرگ اجتماعی شود.
مهدی مخبری، دانشجوی دکتری جامعهشناسی سیاسی
انتهای پیام