نکاتی برای روزه‌داری سالم در ماه رمضان

ماه پر خیر و برکت رمضان، ماه ضیافت الهی از امروز آغاز شد و با توجه به شیوع بیماری کرونا رعایت دستورات سلامتی و بهداشتی بیش از پیش اهمیت می‌یابد.

گردآوری و تنظیم سبک زندگی مبتنی بر دستورات پزشکی همراه با رعایت موازین شرعی یکی از نیازهای اساسی این روزهای جوامع اسلامی است.

دستورالعمل زیر بر مبنای آیات قرآن، روایات اهل بیت(ع) و ‌یافته‌های ساعت بیولوژیک تنظیم شده است و شگفت اینکه هر سه باهم مطابقند.این دستورالعمل می‌تواند مبنای سبک زندگی ما در سایر روزهای سال هم باشد چرا که دستورات صحیح اسلامی هیچ‌گاه با طبع بشر مباینت نداشته است.

نکاتی که در ماه رمضان حتماً باید رعایت شود

ـ آزمایش‌های معمول سلامتی را قبل و بعد ازماه رمضان انجام دهید.

ـ در طول ماه مبارک رمضان تحت نظر پزشک خانواده حداقل سه بار فشار خون خود را چک کنید.

ـ برای راز و نیاز با خداوند در طول ماه رمضان چهار وقت از شبانه‌روز را تا آنجا که می‌توانید از دست ندهید.

چرخه زندگی خود را با این چهار زمان تنظیم کنیم

ـ از لحظه اذان صبح تا طلوع آفتاب: این مدت مصادف با آغاز روزه و پرهیز از مبطلات آن است. در این لحظات همراه با دوری از تفکرات مادی و ‌ذهنی، شایسته است از طریق کتاب تدوین یعنی قرآن به تفکر در کتاب تکوین بپردازیم. در این ساعات شگفت‌انگیز نیاز است که هم بیدار باشیم و هم هوشیار، هم متفکر باشیم و هم متذکر.

ـ از پانزده دقیقه قبل تا پانزده دقیقه بعد از وقت ظهر، مصادف با لحظات نماز ظهر: شایسته است موارد صبح را باز تکرار کنیم.

ـ از پانزده دقیقه قبل تا پانزده دقیقه بعد از وقت مغرب: باز هم لحظاتی طلایی است برای اینکه نکات صبح تکرار و آنگاه افطار كنیم.

ـ از پانزده دقیقه قبل تا پانزده دقیقه بعد از نیمه شب شرعی: آخرین دقایق طلایی تحول شبانه‌روز است که آداب پیشین بازهم تکرار و مرور شود. با رعایت این چهار وقت، ساعت بیولوژیک بدن شما تنظیم شده و چرخه طبیعی سلامت بدن شما تضمین می‌شود.

ساعات خواب

بدیهی است که یکی از موارد مهم در سبک زندگی صحیح، مدت و ساعت مناسب برای خواب است. بر مبنای دستورات اسلامی و ساعات بیولوژیک بدن بهترین زمان‌ها برای خواب به قرار زیر است:

1- در فاصله زمانی بین زمان ظهر تا ‌غروب به مدت ۹۰ دقیقه بخوابید.

2- در فاصله زمانی بین ‌غروب تا نیمه شب شرعی به مدت ۹۰ دقیقه بخوابید.

3- نیم ساعت بعد از نیمه شب شرعی تا یک ساعت قبل از طلوع فجر که همان سحر است (بیش از سه ساعت) بخوابید.

بهتر است به غیر از ماه مبارک رمضان، در صورت عدم بیماری پایه‌ای، روزه در دو ماه دیگر از سال نیز تکرار شود.

نكته جالب توجه آنجاست كه روزه‌داری علاوه بر برکات دینی، باعث می‌شود ساعت خواب و بیداری ما تنظیم شده و سبک زندگی متناسب با فطرت طبیعی بشر برای ما ایجاد شود.

در روزهای دیگر سال هم بهتر است سبک غذا خوردن ما تا حد زیادی شبیه به رمضان باشد، یعنی:

ـ حجم ناهار روزانه را به حداقل برسانید.

ـ قبل از طلوع آفتاب به میزان کافی صبحانه میل کنید.

ـ بلافاصله بعد از نماز مغرب شبیه افطار ماه رمضان، شام کافی میل شود.

ـ مدت زمان و ساعات خواب نیز با همان ساعات خواب ماه مبارک رمضان قابل تنظیم است.

در این ایام پر برکت ضیافت الهی، تمام انسان‌ها، خصوصاً مسلمانان جهان را از دعای خیر محروم نسازید. اگر موفق این سبک زندگی شدید، لطفاً حال روانی و جسمانی خود یادداشت کنید و به عنوان تجربه به سایرین بازخورد دهید.

سیدضیاءالدین تابعی، رئیس گروه اخلاق پزشكی دانشگاه علوم پزشکی شیراز