نقش بی‌بدیل کتابخانه‌ها در توسعه پایدار جوامع روستایی

به گزارش ایكنا از فارس، دومین جلسه از سلسله نشست‌های مجازی «راه آبادی» با موضوع پایداری اطلاعات و دانش برای خدمات روستایی شب گذشته، 29 مهرماه به‌صورت مجازی در بستر اسکای روم و به میزبانی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی فارس با استقبال کتابداران، مسؤلان و علاقه‌مندان به حوزه کتاب برگزار شد.

عصمت مؤمنی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در این جلسه با تبیین مفاهیم مربوط به توسعه پایدار گفت: کتابخانه‌های روستایی می‌تواند یکی از اصلی‌ترین نهادهای دخیل در توسعه پایدار باشند.

وی با توصیف فعالیت‌هایی که در این زمینه تأثیرگذار است، افزود: کتابخانه‌های روستایی می‌توانند با ارتقای دانش روستاییان نقش بی‌بدیلی در توسعه پایدار داشته باشند.

این استاد دانشگاه با بیان اینكه کتابخانه یک سیستم زنده است به‌عنوان یک نظام باید به آن نگاه شود و پایداری اطلاعات از وظایف آن است، گفت: کتابخانه‌های روستایی می‌تواند مدل‌های دانش را برای زنده نگه داشتن توانایی جامعه همچون سازگاری، انطباق، تحول برای پاسخ‌گویی به محیط  و... ایجاد کند.

مؤمنی تأکید کرد: کتابخانه‌های روستایی می‌تواند دانش بومی مردم روستا (خرد سنتی) را توسعه دهد و آن را به خرد دانش‌محور تبدیل کند. کتابخانه‌ها نهاد اجتماعی هستند و توسعه اجتماعی آن به پایداری اطلاعات و دانش وابسته است. دانش بومی با معانی سنتی، می‌تواند بازخوانی مجدد داشته باشد که پایداری اطلاعات را برای توسعه فراهم می‌کند و کتابداران معلمان این دانش خواهند بود.

کتابخانه در روستا جایگزین بسیاری از امکانات در شهر است

فریدون عموزاده خلیلی، نویسندگان حوزه کودک و نوجوان نیز در ادامه جلسه با اشاره به نقش کتابخانه‌ها در آینده کودک گفت:  کتابخانه‌های عمومی از مهم‌ترین مجموعه‌های اثرگذار در شکل‌گیری شخصیت و آینده کودک هستند.

وی با تأکید بر اهمیت فضاسازی در کتابخانه‌های عمومی گفت: اگر کتابخانه عمومی جایی باشد که در آن کودک به محض قدم گذاشتن در آن حس کند که در فضایی قرار گرفته که امکانات و توانمندی‌ها به او اضافه می‌شود و ذهنش برای خلق کردن و رویاپردازی به تکاپو بیفتد،‌ هر دانشی در این کتابخانه برای کودک ایجاد شود پایدار خواهد بود و خالق ارزش افزوده‌ای برای ذهن کودک است.

این نویسنده کودکان تأکید کرد: وقتی پای مخاطب کودک و نوجوان در میان است، نوع فضای کار عوض می‌شود. وجه تمایز این است که فضا و امکان تا چه اندازه می‌تواند فرصت فراهم کند تا بچه‌ها در آن فعال شوند و پویایی محیط فضای تخیل کودک را فعال کند.

عموزاده خلیلی با بیان اینكه تفاوت معناداری بین کتابخانه روستا و شهر است، گفت: کتابخانه در روستا می‌تواند جایگزین بسیاری از امکانات بچه‌ها در شهر باشد.

وی با اشاره به تجربه کاری خود در نشریه هدهد سفید اضافه کرد: در هر امری که به كودكان مربوط می‌شود كودكان باید حضور داشته باشند و خود کننده کار باشد تا خلاقیت آنان بروز کند. در نشریه هدهد سفید نهاد کتابخانه‌های عمومی، ‌یک سوم این کتاب به آثار كودكان تعلق می‌گیرد. در این بخش كودكان شاهکار خلق کرده‌اند و از حس و رویای خود نوشته‌اند؛ کتابخانه‌ای که كودكان درباره آن می‌نویسند روح دارد و زنده است.

در ادامه این نشست ضمن پخش کلیپ از فعالیت‌ها و فضاسازی کابخانه‌های شهدای روستای ابویسان خراسان رضوی و کتابخانه گنجینه بهار روستای پوده اصفهان، که هردو روستا از برگزیدگان جشنواره روستای دوستدار کتاب نیز هستند، مسؤلان این دو کتابخانه به ارائه توضیحاتی در خصوص کتابخانه خود پرداختند.

یادآور می‌شود، در این نشست، اساتید دانشگاه، مدیران کل و مسؤلان دستگاه‌های اجرایی، کتابداران و مروجان کتابخوانی از 12 استان کشور حضور داشتند. همچنین با هدف حمایت از برنامه‌های کتاب‌محور،‌ به تمامی کتابخانه‌های روستایی که در این نشست شرکت کردند، 50 جلد کتاب کودک و نوجوان از سوی دبیرخانه دائمی پایتختی کتاب در شهرداری شیراز و پنج بسته کتاب یک صفحه‌ای از سوی مهدی میرعظیمی، نویسنده این کتاب‌ها تعلق گرفت.