روزی که خونین‌شهر «خرمشهر» شد / نقش یگان‌های فارس در بیت‌المقدس

نامش را «خونین‌شهر» گذاشته بودند؛ برای خون‌های بسیاری که ریخته شد. اشغال شهر داغ بزرگی بر دل یک ملت بود و دل خونین مردم از این فاجعه لحظه‌ای آرام نمی‌گرفت تا اینکه با همت و پشتکار و غیرت مردترین مردان این مرز و بوم شهر آزاد و دوباره «خرمشهر» شد.

آزادسازی خرمشهر آن‌قدر مهم و استراتژیک و برای ملت ایران فرخنده بود که بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی فرمودند: «خرمشهر را خدا آزاد کرد». از آن روزها تاکنون 39 سال می‌گذرد و امروز سالروز آزادسازی خرمشهر است که به همین مناسبت مروری بر وقایع آن دوران داریم.

سردار محمدباقر رنجبر، مسئول انجمن پیشکسوتان جهاد و شهادت اداره‌ کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس فارس، در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا فارس، ضمن گرامیداشت فرا رسیدن سالروز حماسه آزادسازی خرمشهر به توصیفی از شرایط آن دوران پرداخت و گفت: در اوایل جنگ به دلیل اینکه فرماندهان رده بالای جنگ که در رأس آن‌ها بنی‌صدر بود، عقیده‌ای به حضور رزمندگان مردمی در جنگ نداشت و به همین دلیل چند عملیات با ارتش انجام داد و ارتش در آن زمان مشکلاتی داشت که طبق گفته فرماندهان آن زمان 40 الی 50 آمادگی یگان داشتند و این یعنی هیچ.

وی افزود: با این وجود بدون اینکه نیروهای مردمی را پای کار آورند و با نیروهای ارتشی ممزوج کند و یک نیروی پرقدرتی داشته باشد، با دو سه یگان ارتشی دو سه عملیات انجام دادند که تقریباً ناموفق بود و بعد از رفتن بنی‌صدر و فرماندهی کل قوا را خود امام به دست گرفت، این وضعیت از بین رفت و نیروهای مردمی سپاه و بسیج به صحنه آمدند و با وحدت کاملی که با ارتش پیدا کردند عملیات‌های بزرگی را طرح‌ریزی کردند که اولین آن عملیات شکست حصر آبادان با دستور امام راحل بود و توانستیم در این عملیات پیروز شویم.

رنجبر ادامه داد: بعد از آن با برنامه‌ریزی کاملی که با وحدت کامل بسیج و سپاه و ارتش انجام گرفت، عملیات فتح بستان انجام شد که نامش طریق‌القدس بود و بستان فتح شد و یک عملیات بزرگی بود که شهید آیت‌الله دستغیب درست یک هفته قبل از شهادتشان در خطبه نماز جمعه خود آن را فتح‌الفتوح نامیدند.

فرمانده گردان امام مهدی(عج) لشکر 19 فجر در دوران دفاع مقدس اضافه کرد: بعد از این جریان عملیات بزرگ فتح‌المبین داشتیم که فتح بزرگ در منطقه بزرگ عین خوش رقم خورد و دشمن را از آن منطقه وسیع عقب زدیم و بعد از این جریان بود که ارتش اسلام با وحدت کامل سپاه و ارتش و بسیج جمع شدند و عملیات بیت‌المقدس در 10 اردیبهشت سال 61  را با رمز مقدس «یا علی‌بن ابیطالب(ع)» آغاز کردند.

وی با بیان اینکه این عملیات در سه مرحله انجام شد، گفت: حدود 20 درگیری سخت با نیروهای بعث عراق داشتیم تا توانستیم به 14 کیلومتری خرمشهر برسیم و بعد از آن بحث بر سر این بود که عملیات را ادامه دهیم یا اینکه در زمان دیگری آن را انجام دهیم چرا که بعد از گذشت 20 روز از عملیات نیروها واقعاً خسته شده بودند و مجروح و شهید هم داده بودیم و تعداد نیروها واقعاً کم شده بود به همین دلیل فرماندهان از امام کسب تکلیف کردند و امام هم فرمودند که عملیات را ادامه دهید که خدا با شماست و به یاری خدا پیروز خواهید شد.

درس بزرگ آزادسازی خرمشهر

رنجبر با یادآوری اینکه امام فرمود خرمشهر را خدا آزاد کرد و این درس بزرگی است، گفت: به طور کلی یکی از قواعد اصلی جنگ که در تمام دانشگاه‌های نظامی دنیا از گذشته‌های بسیار دور تدریس می‌شود این است که تعداد نیروهای حمله کننده باید حداقل 3 برابر تعداد نیروهای دفاع کننده باشند اما در آن شرایط تعداد نیروهای ما در مقابل نیروهای دشمن این قدر نبود و حتی کمتر هم بود.

مسئول انجمن پیشکسوتان جهاد و شهادت اداره‌ کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس فارس گفت: با دستور امام تمام نیروها به سمت خرمشهر اعزام شدند و تیپ‌های 33 المهدی و امام سجاد(ع) استان فارس که در آن زمان در فکه مشغول عملیات بودند، نیز ظرف 48 با هلی‌کوپتر به اطراف خرمشهر منتقل شدند و در نهایت قریب 16 گردان با حضور 5 الی 6 هزار نفر برای این عملیات سازماندهی شد در صورتی که تنها تعداد نیروهای دفاع کننده رژیم بعث عراق از خرمشهر 20 هزار نفر بود.

وی با بیان اینکه صدام پدافندهای زیادی برای خرمشهر قرار داده بود، گفت: پدافندهای رژیم بعث در خرمشهر قوی بود که صدام در آن زمان می‌گفت اگر ایرانی‌ها توانستند خرمشهر را بگیرند من کلید بصره را به آن‌ها می‌دهم.  

رنجبر اظهار کرد: ما با 5 الی 6 هزار نفر و با توکل به خدا و با صحبتی که امام کرده بود، عملیات را شروع کردیم و با ایمان رزمندگان  اسلام و الگوگیری آنان از سیره امام حسین(ع) و شهدای کربلا بود که توانستیم طی تقریباً کمتر از 48 ساعت توانستند خرمشهر را بگیرند و از 20 هزار نفر نیروی دفاع کننده خرمشهر، 11 هزار نفر از داخل خرمشهر اسیر شدند.

فرمانده گردان امام حسین(ع) لشکر 19 فجر در دوران دفاع مقدس بیان کرد: درسی که از فتح خرمشهر توانستیم بگیریم، توکل به خداست و همان‌طور که خداوند می‌گوید اگر صبر داشته باشید من هر کدام از شما را با 10 نفر از نیروهای دشمن برابر می‌کنم و این آیه قرآن است و در عملیات خرمشهر تحقق یافت که نیروی رزمی مسلمان با عقیده و عشق شهادت در برابر 10 نیروی بعثی دشمن می‌تواند مقاومت کند و پیروز شود.

وی بار دیگر نقش رزمندگان فارس را در فتح خرمشهر یادآور شد و گفت: یگان‌های 33 المهدی و امام سجاد(ع) استان فارس در فتح خرمشهر نقش مؤثری داشتند و جزو یگان‌هایی بودند که با شجاعت و شهادت‌طلبی خط را شکستند. در آن زمان پدافند رژیم بعث برای دفاع از خرمشهر بسیار قوی بود و خرمشهر را به عراق وصل کرده بودند اما دو یگان استان فارس توانستند ارتباط خرمشهر را با عراق قطع کرده و خرمشهر را در این عملیات محاصره کنند و این افتخاری برای مردم استان فارس است.

رنجبر در پایان باز هم عنایت خداوند را متذکر شد و گفت: خداوند یاری‌رسان رزمندگان اسلام است و عنایتی که خداوند و ائمه معصومین به رزمندگان اسلام داشتند موجب شد تا بتوانیم در جنگ پیروز شویم.