سیاستگذاری صحیح در زمینه فرزندآوری و فرزندپروری نداریم
طیبه سیاوشی با اشاره به اینکه نهادهای فرهنگی موظف در حوزه فرهنگسازی، برای فرزندآوری مناسب برنامهریزی صحیحی ندارند و متناسب با نیاز و شرایط کنونی، فرهنگسازی نکردهاند، گفت: در ایران بر فرزندآوری تأکید زیادی داریم اما راههای صحیح برای فرزندپروری مورد نظر نیست، در حالی که اسلام بر موضوع پرورش تأکید فراوان دارد.
یکی از عرصههایی که در این سالها دستخوش تغییر و تحولات بسیاری شده فرزندآوری و روند رشد جمعیت است، براساس آمارها و مستندات رسیده، در حال حاضر، هرم سنی جمعیت ایران در حال انتقال از جوانی به سالخوردگی است.
تا نیمقرن قبل، امر فرزندآوری در جهان و بهخصوص در کشور ما، شاکله طبیعی داشت و بهطور متوسط، هر خانواده از میانگین شش فرزند برخوردار بود که در گذار بهسوی مدرنیته، علل و عوامل فردی، فرهنگی و اجتماعی و مهمتر از همه سیاستهای دیکته شده از سوی کشورهای غربی به سردمداران حکومت طاغوت و تبلیغات وسیع در سطح شهرها و روستاها این روند را تغییر داد و روند معکوس و شتابزدهای به خود گرفت بهگونهای که امروز فرزندآوری بهعنوان یک چالش اجتماعی برای دهههای آتی قلمداد میشود.
طیبه سیاوشی شاهعنایتی، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس دهم در گفتوگو با ایکنا از قم، با اشاره به اینکه فرزندآوری و فرزندپروری در اسلام مورد تأکید است، گفت: ما کشور جوانی هستیم و اینکه در چند سال آینده در آستانه سالمندی قرار میگیریم امری محرز است و با این وضع در راستای امر فرزندآوری فرهنگسازی نشده است.
وی با بیان اینکه باید مشخص کنیم که چه مقدار از زیرساختهای جمعیتی بر عهده خانواده یا دولت یا بخشی از جامعه مدنی است، افزود: همچنین صداوسیما و آموزشوپرورش در این فرهنگسازی سهیم هستند، لذا بخش حاکمیتی که فراتر از دولت قرار دارد صرفاً نباید به توصیه بسنده کند.
نماینده مردم تهران در دوره دهم مجلس شورای اسلامی ادامه داد: در ایران بر فرزندآوری تأکید زیادی داریم اما فرزندپروری موردنظر ما نبوده، در حالی که در اسلام تأکید شده است؛ بهنوعی فرزندآوری جمعیت کمی و فرزندپروری جمعیت کیفی نامیده میشود، الآن هم تأکید بر جمعیت کمی است ولی نیاز جامعه به این است که در واقع حوزهها مشخص شود که خانواده چه وظایفی در فرزندآوری دارد و دولت باید چه حوزهای را پوشش دهد؛ متأسفانه بعد از انقلاب این حوزهها تداخل پیدا کرده است بهویژه در حوزه دین و آموزههای دینی، اخلاقی و انسانی با مشکل مواجه هستیم و این بهدلیل همان تداخل وظایف است.
سیاوشی گفت: از طرفی خانوادهها، دینداری و آموزههای اخلاقی را بر عهده دولت میدانند؛ بهعنوان مثال میگویند فرزندان ما زمان زیادی را در مدرسه و محیطهای آموزشی دولت میگذرانند. دولت نیز این مهم را بر عهده خانواده میداند البته وظایفی که بر عهده خودش است انکار نمیکند.
عضو سابق کمیسیون فرهنگی مجلس دهم با اشاره به نقش نهادهای فرهنگی در زمینهسازی برای افزایش نرخ جمعیت و فرزندآوری، بیان کرد: متأسفانه نهادهای فرهنگی که بودجه میگیرند و ذیل جدول 17 وظایفی انجام میدهند در همین حوزه فرهنگسازی برای فرزندآوری مناسب با قرن بیستم و یک جامعه گذار به سمت جامعه مدرن برنامهریزی صحیحی ندارند و متناسب با این نیاز و این شرایط فرهنگسازی نکردهاند.
مادر در مشوقهای فرزندپروری در نظر گرفته شود
وی معتقد است در طبقات پایین جامعه تشویقات برای فرزندآوری باید تشویقات مالی باشد و مادر در این تشویقات دیده شود اما در طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده که به تصویب رسید اکثر مشوقها معطوف به پدر است که این پاسخ لازم به فرزندآوری نخواهد داد و باید تلاش کرد در سیاست فرزندآوری مشوقها را به مادر داد.
نماینده مردم تهران در دوره دهم مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه برای مشوقهای مالی حمایتهای فرهنگی و اجتماعی لازم است و این حمایت در روستا و شهرها متفاوت است، تصریح کرد: متأسفانه ما فقط تأکید بر فرزندآوری داریم در حالی که فرزندپروری حداقلی را در نظر گرفتهایم؛ سیستم آموزشی فرزندان را پیش میبریم اما به مسئله پرورش آنان توجه چندانی نداریم، به همین دلیل فرزندان این سرزمین مهارتهای اجتماعی لازم را ندارند تا زندگی مشترک تشکیل دهند و مسئولیت آن را به عهده بگیرند و مهارتهای کافی برای فرزندپروری داشته باشند.
لزوم پرداخت هدیه ازدواج
وی افزود: طرح جامع جمعیت سه ماده ارجاعی داشت که ماده 29 طرح بسیار پر سروصدا بود و آن مشوقهای ازدواج زیر 20 سال بود و در نهایت بر اساس ماده 29 طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده، دولت مکلف است؛ فقط یکبار به افرادی که بین بازه زمانی 15 تا 20 سال تمام ازدواج دائم میکنند، هدیه ازدواج پرداخت کند. میزان و نوع هدیه زوجین در آییننامه اجرایی که توسط وزارت ورزش و جوانان و سازمان برنامه و بودجه تهیه میشود، تعیین و هر ساله در قانون بودجه سنواتی منظور میشود.
سیاوشی معتقد است در ایران هیچوقت سیاستگذاری در مورد فرزندآوری و فرزندپروری نداشتیم؛ در دهه 60 بالاترین نرخ فرزندآوری را داشتیم اما برنامهریزی و آیندهپژوهی برای فرزندان دهه 60 نداشتیم که اکنون عدهای مهاجر هستند، عدهای در داخل ایران شغلهای مناسب دارند و عدهای نیز بهدلیل همین عدم سیاستگذاری، شغل و شرایط خوبی ندارند و پای ثابت برخی آسیبهای اجتماعی شدهاند.
جدی گرفتن مسئله شغل و آموزش در طرح افزایش جمعیت
عضو کمیسیون فرهنگی مجلس دوره دهم ادامه داد: ما از بار جمعیتی مناسب دهه 60 نتوانستیم استفاده لازم را ببریم؛ الان هم تأکید بر فرزندآوری داریم و سؤال بنده این است که در این طرحهای افزایش جمعیت، چه سیاستهایی برای شغل و آموزش داریم. این آموزش متناسب با افزایش نرخ جمعیت نیست و با این آموزش نمیتوان رشد جمعیت را همراه داشت.
وی با اشاره به اینکه باید ساختار آموزش و زیرساختهای اقتصادی لازم برای شغل این جوانان دیده شود، اظهار کرد: تأکید بر طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده به خاطر توصیه رهبر معظم انقلاب بر افزایش نرخ جمعیت بوده در حالی که ما باید با توجه به این توصیهها، به سایر زمینههای فرزندآوری و همان شغل و پرورش آنها نیز توجه کنیم؛ افزایش نرخ جمعیت باید هدفمند باشد و دسترسی به اهداف عالیه باشد که ما در تصویب این طرح آنها را در نظر نگرفتیم و من هر چه سؤال کردم به پاسخ قانعکنندهای دست نیافتم.
گفتوگو از مژگان فرهنگیان
انتهای پیام
