پاسخ به شائبه‌های بافت تاریخی شیراز؛ تخریبی در کار نیست

به گزارش ایکنا از فارس، مصیب امیری، رئیس پژوهشگاه وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری امروز، 26 بهمن در حاشیه بازدید خبرنگاران از بافت تاریخی شیراز از خبرنگاران و اصحاب رسانه خواست تا برای اطلاع‌رسانی از وقایع و رخدادها، آگاهی بیشتری کسب کنند تا بتوان اخبار دقیق‌تری منتشر کرد.

وی در خصوص بافت تاریخی شیراز اظهار کرد: تصمیمات امروز در خصوص این بافت با تصمیمات گذشته بسیار متفاوت است. در سال ۷۴ این محدوده (محدوده بین‌الحرمین شیراز) تخریب شد تا محوطه‌ای تحت عنوان دسترسی بین دو حرم شاهچراغ(ع) و حرم سیدعلاءالدین حسین(ع) ایجاد کند اما سال‌ها این محدوده رها شد و در نهایت از ابتدا تا انتهای این محدوده مجتمع تجاری و پارکینگ ساخته شد.

امیری با اشاره به مباحث مطرح شده در خصوص بافت تاریخی اظهار کرد: برخی‌ها می‌گویند در طرح فعلی می‌خواهند مجتمع تجاری در این بافت و بین‌الحرمین ساخته شود در صورتی که این فرض که قرار است، تخریبی صورت گیرد که اصلاً بنا نیست تخریبی صورت گیرد و بعد مجتمع تجاری ساخته شود، از اساس دروغ محض است چون هم‌اکنون از ابتدا تا انتهای بین‌الحرمین مجتمع تجاری وجود دارد پس قرار نیست اول فضایی تخریب شود یا اگر تخریب شود، مجتمع تجاری در آن ساخته شود.

وی با ذکر این نکته که بافت تاریخی دارای ضوابط و حریمی است، گفت: درست است که کل بافت تاریخی شیراز یک جا ثبت نشده است اما اگر پهنه ۳۶۰ هکتاری بافت تاریخی شیراز را نگاه کنیم، که ۴۱۰ اثر تاریخی ثبت شده در آن وجود دارد، بسیاری از حرایم آثار تاریخی، مجموعه بافت تاریخی را پوشش می‌دهد، پس قطعاً وقتی بسیاری از این مناطق این بافت حریم و ضوابط دارد، غیر مستقیم حریم این بافت هم ثبت شده است، پس وقتی ضوابط حریم ثبت شده است، قطعاً ساخت و سازی در آن حریم صورت نمی‌گیرد که بخواهد تخلفی از ضوابط شود.

شائبه گسترش طرح توسعه حرم به اندازه 360 هکتار، شوخی است

رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی با بیان اینکه بسیاری از جاها ممکن است اطلاعات ما ناقص باشد لذا نتیجه‌گیری‌ها درست نیست، گفت: جایی گفته شده است که حرم شاهچراغ(ع) و آستان سیدعلاءالدین حسین(ع) می‌خواهند کل بافت ۳۶۰ هکتاری تاریخی شیراز را در برگیرد، این بیشتر شبیه یک شوخی بزرگی است. طرحی که سال ۸۹ تحت عنوان مجموعه ۵۷ هکتاری تصویب شده است به این معنا نیست که در مقیاس 57 هکتار باید تخریبی صورت گیرد و بعد از آن فضاهای جدیدی ساخته شود زیرا اگر قرار بود ساخته شود، همین مجتمع بین‌الحرمین، آن رونق لازم را ندارند و خیلی‌ها خالی کسبه هستند پس اتفاقا نیازی به این کار وجود ندارد.

وی با تصریح اینکه بحث سر ساماندهی بافت تاریخی شیراز است، ظهار کرد: زمانی می‌خواهیم از یک اثر تاریخی یا مجموعه یا ضوابط دفاع کنیم. بحمد الهی در شیراز و استان فارس انواع و اقسام ظرفیت‌های گردشگری وجود دارد؛ در کل کشور به لحاظ گردشگری تاریخی و فرهنگی، استان فارس قطب اول کشور است. در گردشگری سلامت جزو قطب‌های سلامت است. در گردشگری مذهبی جزو سه حرم مطهر است و قطب گردشگری مذهبی مهم کشور است. اگر به این زوایه هم نگاه کنیم، اگر اتصالی بین دو حرم شیراز بر مبنای وضع موجود صورت گرفته و ساماندهی شده و دسترسی و رفت و آمد زائران به این دو حرم تسهیل شود، قطعاً می‌تواند به ظرفیت گردشگری مذهبی شیراز کمک کند.

امیری ادامه داد: طرحی که امروزه تحت عنوان اتصال دو حرم از آن یاد می‌شود، معنا و مفهومش این نیست که قرار است دوباره یک تخریب گسترده در شیراز صورت گیرد. اگر پرونده شهرداری شیراز نگاه کنیم بسیاری از اوقات تصمیمات غلطی گرفته شده است و بسیاری از اوقات همه نگاه‌ها متوجه میراث می‌شود و دقت نمی‌کنیم که بسیاری از دستگاه‌های تأثیرگذار هم در تصمیمات دخیل بوده‌اند اما امروز همه دستگاه‌هایی به هماهنگی و تعامل رسیده‌اند تا بتوانیم نیاز موجود بافت را برطرف کنیم.

وی با ذکر این نکته که شهر هم مثل یک انسان موجود زنده است و نیازهایی دارد که ممکن است در طول زمان نیازهای آن تغییر کند، گفت: معنای ساماندهی بافت تاریخی این نیست که قصد میراث فرهنگی، راه و شهرسازی و یا آستان مقدس شاهچراغ(ع) تخریب است.

رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی اظهار کرد: در بافت تاریخی شیراز قریب 10 تا 12 هزار پلاک داریم که شاید بسیاری از آن‌ها ارزشمند باشند و بسیاری از آن‌ها هم به مرور زمان توسط خود مردم بازسازی شوند لذا بنا بر رفع نیازهای شهر است و وقتی شهر بتواند نیازهای مردم را برآورده کند، قطعاً بسیاری از تخریب‌هایی که بسیاری از ما مخالف آن هستیم، اتفاق نمی‌افتد.

امیری با بیان اینکه ظرف چند سال گذشته بیش از 200 منزل تاریخی احیا شده و بسیاری اقامتگاه‌های بومگردی و کافی شاپ در منطقه بافت تاریخی شیراز افتتاح شده است، گفت: در 10 سال گذشته وقتی یک بنا متروکه رها می‌شد شاید مالک آن بسیار راحت آن را تخریب می‌کرد و حاضر بود آن را به فروش برساند اما با همه اقداماتی که صورت گرفته است از قبیل حمایت از سرمایه‌گذاران در بافت تاریخی و یا اعطای تسهیلات از سوی دولت، بسیاری از افراد خصوصاً در حوزه گردشگری در بافت تاریخی شیراز سرمایه‌گذاری کرده‌اند لذا باید نکات مثبت را هم ببینیم.

هیچ بنایی طی چند سال گذشته تخریب نشده است

وی تصریح کرد: در دهه 70 در همین محوطه بین‌الحرمین چند بنای تاریخی تخریب شد اما امروز و ظرف چند سال گذشته نمی‌گوییم هیچ بنایی خراب نشده است زیرا شاید یکسری بناها دچار فرسایش شده و خود به خود از بین برود، اما به طور کلی روند فرسایش یا تخریب در کل کشور به خصوص در شیراز به مراتب کمتر شده است.

امیری در عین حال با ذکر این نکته که باید همه روی این قضایا حساسیت داشته و کمک کنیم تا مشکلات بافت کمتر شود و به این نقطه برسمی که هر بنای ثبت شده یا ارزشمند حفظ شده و بر روی آن سرمایه‌گذاری کنیم، باز هم از اظهارنظرهایی که ناشی از اطلاعات غلط یا ناقص هستند انتقاد کرد و گفت: اینکه گفته می‌شود پژوهشگاه میراث فرهنگی یک خط خیانت‌بار در بافت تاریخی ایجاد کرده است، درست نیست و نباید از هر واژگانی استفاده کرد.

رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی به گزارشی که این مرکز از روند تغییر و تحولات بافت تاریخی شیراز از سال 74 تا امروز تدوین کرده است، اشاره کرد و گفت: در این گزارش تمام طرح‌هایی در محوطه بین‌الحرمین، طرح 57 هکتاری و غیره از هر نهادی که بوده است، مطرح شده است اما قرار نیست هیچکدام از این طرح‌ها در شیراز اجرا شوند.

وی ادامه داد: زمانی که بخواهند صداقت به خرج ندهند می‌توانند به راحتی از این گزارش و نقشه استفاده غیردرست کنند زیرا اگر عناوین بالای هرکدام از صفحات این گزارش که نقشه طرح‌های پیشنهادی مطرح شده است، نادیده گرفته شود، می‌توان به آن نقشه هر عنوانی زد و هر روز در جامعه شائبه ایجاد کرد و در نتیجه مردم که دوستدار تاریخ و میراث فرهنگی هستند، را نگران کرد.

امیری با بیان اینکه در آخرین گزینه‌ای که در این گزارش وجود دارد، نوشته شده است هیچ‌گونه بنای ثبتی و ارزشمند در معرض تخریب قرار نگیرد، می‌تواند به عنوان گزینه مطلوب و مورد نظر میراث فرهنگی باشد، گفت: پژوهشگاه هیچ خط جدیدی برای این بافت نکشیده و قرار هم نیست بکشد.

وی با تصریح اینکه به عنوان نماینده رسمی از طرف وزیر میراث فرهنگی آمده است تا مطالب را به خوبی با دغدغه‌مندان این عرصه منتقل کنم، گفت: شائبه ایجاد کردن در جامعه به نفع هیچکس نیست. اینکه گفته می‌شود بناست تا بین‌الحرمین و بافت تاریخی را تخریب کرده تا 10 هزار قبر را برای حرم شاهچراغ(ع) جهت فروش مهیا کنند، به هیچ عنوان صحیح نیست زیرا حرم کنونی شاهچراغ(ع) هم‌اکنون گنجایش همین 10 هزار قبر دارد.

رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی در بخش پایانی سخنان خود تأکید کرد: هیچ کار نابجا و ناصوابی در بافت تاریخی شیراز صورت نخواهد گرفت.