راهکارهای اصلاح سبک زندگی که مانع 70 درصد بیماری‌ها می‌شود

حسین قناعتی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران، در گفت‌وگو با ایکنا، به تشریح مهم‌ترین عواملی پرداخت که منجر به بیماری مردم ایران می‌شود و ضمن تأکید بر تمرکز بر پیشگیری به جای توجه صرف به درمان بیماری‌ها، گفت: در سال یک‌سوم بودجه جهان صرف سلامت می‌شود؛ یعنی اگر بودجه جهان 90 تریلیون دلار باشد، 30 تریلیون دلار در دنیا صرف سلامت می‌شود و متأسفانه عمده این هزینه صرف درمان می‌شود؛ یعنی ما اجازه می‌دهیم بیماری بروز کند و بعد درمان را آغاز می‌کنیم، در حالی که اگر پیشگیری کنیم، نتایج مطلوب‌تری را به دست خواهیم آورد.

وی چهار علت عمده مرگ و میر در جهان را سرطان، بیماری‌های ناشی از سبک زندگی، بیماری‌های تنفسی و دیابت دانست و گفت: اگر بتوانیم جلوی استفاده از مشروبات الکلی و مصرف سیگار را بگیریم، ورزش همگانی را ترویج کنیم، سبک زندگی سالم را گسترش دهیم و هوای پاک ایجاد کنیم، 70 درصد این بیمار‌ی‌ها با بودجه‌ بسیار کم قابل کنترل است.

بودجه‌‌ها را صرف ژن‌درمانی کنیم

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران اضافه کرد: در صورت اجرای طرح‌های پیشگیری، می‌توان بیشتر بودجه را صرفه جویی و صرف بهبود بیمارانی کرد که به دلیل کمبود بودجه نمی‌توانیم به آنها رسیدگی کنیم؛ یعنی این کار حتی بخش درمان را تقویت می‌کند. اکنون می‌گوییم به درمان‌های مدرن نیاز داریم. اگر بر روی پیشگیری کار کنیم، می‌توانیم با بودجه صرفه‌جویی شده به سمت ارتقای درمان از جمله ژن‌درمانی، سل‌تراپی، کارتی سل‌تراپی و... برویم؛ بنابراین باید بر روی پیشگیری کار کنیم.

وی با تأکید بر اینکه یکی از مسائل مهم در پیشگیری توجه به سبک زندگی است، گفت: سبک زندگی اشتباه از عدم تحرک و تغذیه ناسالم ناشی می‌شود. ما در جهان با تغذیه فست‌فودی مواجه هستیم. مردم باید آگاه باشند اگر نان، پنیر و گوجه بخورند، غذای مفیدتری است تا یک ساندویچ سوسیس بخورند که در مواد نگه دارنده آن نیتروزامین دارد که سرطان‌زاست یا پفک بخورند که کاملاً مضر است. باید این سبک را عوض کرد؛ آجیل، تخمه، کشمش، نخودچی و... باید جایگزین تنقلات ناسالم شود. مصرف روزانه 100 گرم پسته، تخمه، آجیل، خشکبار و... کمک می‌کند چربی‌های زائد خون برطرف شوند و به رفع پلاک‌های قلبی کمک می‌کند.

وی با اشاره به نتایج تحقیقی که انجام داده است، گفت: حیوانات آزمایشگاهی را به گرفتگی رگ مبتلا کردیم و بعد به مدت سه ماه به آنها بادام زمینی دادیم وقتی آنها را بررسی متوجه شدیم که پلاک‌های آنها کاملاً بهبود پیدا کرد. از لحاظ تغذیه‌ای بسیار مهم است که سبک زندگی اصلاح شود. از لحاظ ورزش و به خصوص خواب نیز باید سبک زندگی خودمان را اصلاح کنیم. باید خواب کافی داشته باشیم. متأسفانه مردم خواب کافی در شب ندارند که برای انسان مضر است؛ خداوند فرموده که شب را برای استراحت شما قرار داده‌ایم و انسان باید حداقل شش تا هفت ساعت خواب شبانه داشته باشد.

افزایش 30 درصدی بیماری‌های روانی پس از کرونا

وی ادامه داد: بیماری‌های روانی نیز بعد از کرونا زیاد شده و 30 درصد افزایش یافته و این معضل بزرگی است. کرونا زندگی بشر را به هم ریخت و برای حل این معضل باید زندگی معنوی داشت. ما با پست مدرنیسم مواجه هستیم. در عصر حجر انسان به دنبال این بود که چیزی را پیدا کند و بخورد و بخوابد، در ادامه پیشرفته‌تر شد و توانست لباس و مسکن به دست بیاورد و بعد دوره آهن و انقلاب صنعتی و بعد انقلاب داده‌ها رخ داد و اکنون عصر دانش و آگاهی است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران با تأکید بر اینکه امروز دانش تعیین‌کننده رشد و پیشرفت بشر است، گفت: متأسفانه در دوران پست‌مدرنیسم به علت اینکه بشر همه چیز را مادی نگاه کرد، از معنویت دور شد. امروز در پزشکی به زندگی معنوی خیلی توجه می‌شود. نگاهی که امیر‌المومنین علی(ع) به یک انسان کامل دارند این است: «مشی آنها تواضع است. اگر کسی به آنها بدی کند خوبی می‌کنند. نگاهشان نگاه آرامی است، کلامشان کلام آرامی است و در کلامشان تندی و خشونت دیده نمی‌شود. زندگی آنها بر اساس عفاف و کفاف است یعنی لقمه پاک در می‌آورند و بر اساس ضرورت استفاده می‌کنند و تجمع و تجمل مادی ندارند».

وی اضافه کرد: امروزه ممکن است بشر آسایش داشته باشد اما آرامش ندارد و بین مردم فاصله افتاده است؛ این مطالبی است که نشان می‌دهد اگر کسی بخواهد زندگی سالم داشته باشد مجبور است که زندگی اجتماعی داشته و در این ارتباط تعامل و امر به معروف و نهی از منکر داشته باشد؛ یعنی دعوت به خوبی‌ها و گریز از بدی‌ها کند.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: جامعه‌ای که در آن امر به معروف باشد جامعه‌ای زنده است و یکی از مسائلی که سلامت اجتماع را تأمین می‌کند پویا بودن مردم آن جامعه و حساس بودن آنها نسبت به مسائل اجتماعی است. در چنین جامعه سالمی اگر مسئولی اشتباه کرد همه جامعه اعتراض می‌کند و اگر فردی خطایی کرد، همه او را به خوبی و درستی دعوت می‌کنند و مجموع اینها می‌شود سبک زندگی درست. جوانان مراقب باشند که با تقلید سبک زندگی غربی سبک زندگی خودشان را فراموش نکنند. آنچه در تلویزیون‌ و فیلم‌ها نشان داده می‌شود واقعی نیست. دانشمندان غربی لباس‌های ساده دارند و انسان‌های شریفی هستند. افراد در دانشگاه‌ها لباس فرم می‌پوشند و این موضوع ناراحت‌کننده است که دانشجویان ما در محیط دانشگاه متناسب با این محیط لباس نمی‌پوشند.

قناعتی اضافه کرد: هر آنچه غرب دارد درست نیست. مگر سبک غذا خوردن مک‌دونالدی غرب درست است؟ سبک زندگی اشتباه آنها را باید دید و درک کرد؛ البته باید از پیشرفت‌های علمی و اجتماعی غرب استفاده کنیم، ولی در سبک زندگی از اقدامات اشتباه آنها تقلید نکنیم و بدانیم که خودمان فرهنگ ایرانی ـ اسلامی با دستاوردهای بزرگ داریم. اگر به سبک زندگی که شعرا و عرفا به ما یاد داده‌اند توجه کنیم، زندگی فوق‌العاد‌ه‌ای خواهیم‌ داشت و غربی‌ها دارند به این آموزه‌ها پناه می‌برند.

وی در پایان گفت: چرا باید به سراغ سبک زندگی افراد‌ی برویم که حتی در زندگی شخصی‌شان دچار انحراف و مشکل هستند؟ اینها اعوجاجات اجتماعی است که باید مطرح و درمان شود. باید معلمان و اساتید دانشگاه توجه کنند که چه اتفاقی افتاده که جوانان ما به سراغ پیروی و حمایت از خوانندگانی می‌روند که رفتار نامناسب اجتماعی دارند. در جامعه همه این موارد به هم متصل است و منجر به از بین رفتن سلامت جسمی و روحی مردم می‌شود.

گفت‌وگو از زهرا ایرجی