نشست «چرا و چگونه سعدی بخوانیم» برگزار شد

به گزارش ایکنا از قم، به نقل از روابط عمومی کانون نویسندگان قم دومین نشست ادبی کانون نویسندگان قم با موضوع «چرا و چگونه سعدی بخوانیم» با حضور استادان حسن عزیزی و علی حیدری‌یساولی و جمعی از علاقه‌مندان و نویسندگان در موسسه طلوع مهر به مناسبت روز بزرگداشت سعدی برگزار شد.

حسن عزیزی یکی از سخنرانان این نشست گفت: سخنوری و شعرگویی سعدی منحصر به فرد است، به سبب اینکه شگرد خود را به شخصی نیاموخته است. برای مثال در گلستان با یک هجا یک بیت شعر می‌سازد. مانند «زورقی اندر پی ما غرق شد» که دارای وزن شعری است.

وی با اشاره به تنوع در آثار سعدی افزود: گلستان سبک رئال است که ترکیبی از نظم و نثر است اما بوستان آرمانشهر سعدی است و ایده‌آل‌های خود را در آن به نظم کشیده است.

این استاد با بیان اینکه بخش‌های زیادی از شخصیت سعدی مغفول مانده است، گفت: بخش عرفان او که بسیار معتدل است؛ چون او در عرفان یک خط کش دارد به نام دین و شرع. بنابراین ما در عرفان او زیاده روی نمی‌بینیم؛ مثل آنچه که در مثنوی دیده می‌شود.

وی با بیان اینکه سعدی را باید در هفت سالگی خواند و در هفتاد سالگی فهمید گفت: شعرهای سعدی سهل و ممتنع است؛ یعنی در عین آسان بودن در بیان کسی نیامده است و اوج سهل و ممتنع بودن اشعار سعدی در بوستان جمع شده است.

عزیزی تصریح کرد: سعدی نابغه زمان خویش بود. او بهترین شاگرد نظامی بغدادی بود اما نه به معنای این که برده‌وار استاد خود را تایید کند. ضمن احترام به استاد نظرات خودش را داشت و با برخی از نظرات استادش مخالف بود.

وی افزود: سعدی در میان عرفان زمان خودش به بایزید بسطامی علاقه داشت اما این علاقه سبب نمی‌شود مطالب بی‌منطقی که درباره عرفای زمان خودش مانند بایزید بسطامی گفته می‌شود را بپذیرد و قبول کند که این عارف طی عرض کرده باشد.

این استاد افزود: سعدی را شاعر دوست می‌نام‌اند؛ چون بیش از بیست غزل دارد که با ردیف دوست سروده شده است. حافظ بیش از ۸۳ بار در غزلیات خود ترکیب رند و رندی را به کار برده است و به شاعر رند معروف است. پروین اعتصامی شاعر مناظره است، ایرج میرزا شاعر مادر، خاقانی شاعر صبح ولی سعدی شاعر «دوست» است.

وی با بیان اینکه سعدی مشهور ناصح مشفق است اظهار کرد: این شاعر ایرانی به افصح المتکلمین یعنی بهترین سخنگو و بهترین سخنور معروف است.

عزیزی با بیان اینکه طی این هشت‌صد سال کسی نتوانست بر سلطنت شعری سعدی خاتمه دهد، بیان کرد: بعد از سعدی حافظ را داریم که صد سال بعد از وی ظهور کرد هرچند که در آن میان ما شاعرانی داشتیم مانند خاجوی کرمانی سلمان سالوجی شاعران بزرگی بودند، ولی چون این دو خورشید عالم شعر و ادبیات ایران وجود دارند و خیلی پرنور و برجسته بودند دیگران از پرتو نور این دو مطرح نشدند.

وی تصریح کرد: باید سعدی را بخوانیم چون این شاعر خداشناسایی را، عشق را، جوانمردی را، ادب را، عاقبت‌اندیشی را، سعی و تلاش را و در یک کلمه زندگی را به مخاطبش می‌آموزد.

این استاد گفت: با تاسف در کلیات عنوان قصیده‌های وی را مدح گذاشته‌اند در حالی که سعدی شاعر مدح‌گو به معنای چاپلوس نبوده است. سعدی اهل پند و اندرز است و ناصح مشفق است که برای نمونه این قصیده وی است:

ای نفس اگر به دیده تحقیق بنگری

درویشی اختیار کنی بر توانگری

ای پادشاه شهر چو وقتت فرا رسد

تو نیز با گدای محلّت برابری

گر پنج نوبتت به در قصر می‌زنند

نوبت به دیگری بگذاری و بگذری...

علی حیدری‌یساولی، از دیگر سخنرانان این نشست گفت: آثار سعدی به چندین زبان زنده دنیا منتشر شده است اما سعدی افتخار هر ایرانی است چون منحصر بفرد است و یکی از امتیاز مردم ایران است.

وی تصریح کرد: اگر چه از جسم شاعر بزرگی مانند سعدی اثری باقی نمانده است وهم‌اکنون از شاعران بزرگ جز نامی و تندیسی تراشیده در بعضی موزه‌ها و برخی موسسات اثری نمانده است اما روح سعدی به علت آثار برجسته‌اش، همیشه هست و وجود خواهد داشت.

این استاد ادبیات تصریح کرد: سعدی یک شاعر تکرار ناشدنی است. او استقلال خود را دارد حتی اگر یک زمانی زبان فارسی هم نباشد اما سعدی باقی است؛ چرا که سعدی نه تنها در زمان ما که سعدی در زمان خودش هم معروف بود و شاعرانی مانند بیدل دهلوی درباره او گفته و می‌سرودند.

وی اظهار کرد: با تاسف تحقیقات درباره این شاعر نامی ایران بسیار کم است و تا سال ۱۳۰۰ شمسی هیچ تحقیقی در باره وی انجام نشده است که جای نقد دارد؛ زیرا ما به سبب نبود تحقیق و پژوهش در خصوص وی هنوز درست نمی‌دانیم نام سعدی چیست؟

حیدری‌یساولی بیان کرد: ما باید نسل امروز گمشده در فضای مجازی را به حافظ‌خوانی، سعدی‌خوانی و مثنوی‌خوانی سوق دهیم؛ چون وقتی حافظ یا سعدی می‌خوانیم آنها هم به ما شخصیت می‌دهند و بخشی از دانش آنها ناخودآگاه به مخاطب منتقل می‌شود.

وی با تاکید برلزوم تحقیق در خصوص شاعران و نویسندگان بزرگ گفت: اگر ما می‌خواهیم بزگداشت این افراد بزرگ که مایه افتخار سرزمین ما هستند را برگزار کنیم باید منابع تحقیقاتی قوی و غنی داشته باشیم. برای مثال می‌خواستند در طول سال یک روز را به شاعر ایرانی نظامی گنجوی اختصاص دهند اما هیچ منابع تحقیقی درستی وجود نداشت که بتوانیم او را به نسل جدید بشناسیم و این مایۀ تاسف است.

یادآور می‌شود، در این نشست ادبی استاد فرساد شاعر قمی به گویش قمی برای حاضران شعر خواند و شیخ‌محمدی از هنرمندان آواز‌خوان قمی غزلی از سعدی را برای حاضران هنرنمایی کرد.

نشست ادبی کانون نویسندگان قم یکشنبه‌های اول هر ماه شمسی در موسسه طلوع مهر با حضور علاقه‌مندان برگزار می‌شود.