معارف نهج‌البلاغه را با زمانه خود تطبیق دهیم

ناظره بتول، شرکت‌کننده چهل‌وهشتمین دوره مسابقات معارفی قرآن کریم در بخش نهج‌البلاغه از کشور پاکستان در جریان این دوره از مسابقات در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا از قم ضمن بیان تجربه خود و اهمیت بیان معارف نهج‌البلاغه گفت: به‌عنوان یکی از اعضای این جامعه قرآنی و معارفی قرآن و اهل‌ بیت(ع)، این اولین بار بود که چنین ارتباط عمیق و قلبی با نهج‌البلاغه برقرار می‌کردم.

وی درباره تأثیر نهج‌البلاغه در زندگی انسان‌ها و جوامع افزود: با همان مطالعه کوتاهی که داشتم، دریافتم که این کتاب سرشار از خطبه‌ها و حکمت‌هاست که در ابعاد مختلف زندگی راهگشا و‌ هدایت‌کننده انسان هستند. 

بتول با اشاره به اهمیت بهره‌گیری از معارف والای قرآن کریم، نهج‌البلاغه و صحیفه سجادیه در جنگ ۱۲ روزه اخیر اظهار کرد: جنگ ۱۲ روزه اخیر که تازه در عصر ما رخ داده، مسئله‌ای جدید، اما حقیقتی ریشه‌دار در نهج‌البلاغه است. در جنگ جمل به امام علی(ع) پیشنهاد می‌دهند که با بهره‌گیری از ضعف طلحه و زبیر یا دیگران، حکومت خویش را مستحکم کنند، اما امیرالمؤمنین فرمودند: «من مانند کفتار نیستم که در لانه‌ام بنشینم تا دشمن آرام‌آرام نزدیک شود و مرا در خواب فرو ببرد.» این بیان برای من بسیار جالب بود زیرا تازه فهمیدم کفتار حیوانی است که شکارچی با ایجاد صدای آرام کنار لانه‌اش آن را به خواب می‌برد و سپس شکارش می‌کند.

وی افزود: این دقیقاً همان کاری است که آمریکا و اسرائیل می‌خواستند با ما انجام دهند؛ می‌خواستند ما را در خودمان به‌وسیله زمزمه‌ها و شعارهای عافیت‌طلبانه، حتی از زبان برخی از افراد خودی به خواب ببرند، می‌گفتند: چرا باید در کشورهای دیگر بجنگیم؟ در حالی‌که اگر ما به سراغ دشمن نرویم، دشمن به سراغ خانه‌های ما خواهد آمد.

شرکت‌کننده چهل‌وهشتمین دوره مسابقات معارفی قرآن تصریح کرد: امام علی(ع) فرمودند کفتار نباشیم که آمریکا و اسرائیل تا درب خانه‌هایمان بیایند. جنگ ۱۲ روزه به‌روشنی نشان داد که دشمن اگر در خارج از مرزهای‌مان متوقف نشود، قدم‌به‌قدم تا در خانه‌های ما پیش خواهد آمد.

وی درباره نقش رسانه‌ها در ترویج معارف نهج‌البلاغه گفت: ترویج نهج‌البلاغه در رسانه‌ها در شأن این گنجینه ارزشمند نیست، علاوه‌بر صداوسیما، فضای مجازی نیز می‌تواند نقشی گسترده داشته باشد و مسابقات را به روستاها و شهرستان‌های بسیار دور برساند. نباید فعالیت‌ها تنها به اعلام‌های مقطعی محدود شود؛ بلکه باید در طول سال با برنامه‌های گوناگون این معارف را گسترش دهیم.

بتول ادامه داد: نهج‌البلاغه کتابی است که در دانشگاه‌های غرب تدریس می‌شود، اما در کشورمان یک‌ ساعت کلاس منظم نهج‌البلاغه نداریم. متأسفانه بسیاری از مردم نمی‌دانند نهج‌البلاغه چیست و چه معارفی در آن نهفته است، وقتی ارتباط شکل بگیرد، انسان تازه عمق این چشمه نور را درمی‌یابد.

وی درباره جذب جوانان به معارف نهج‌البلاغه تأکید کرد: نهج‌البلاغه را برای جوانان تبیین کنیم. ما تنها نام امام علی(ع) را به جوان معرفی می‌کنیم و می‌گوییم «قال علی(ع)» اما پیش از هر چیز باید خودِ شخصیت امام را به جوانان بشناسانیم؛ باید آنان را عاشق امام علی(ع) کنیم. کسانی که عشق به آن حضرت از کودکی در جانشان ریشه کرده، خودبه‌خود به سراغ نهج‌البلاغه می‌روند. باید معارف نهج‌البلاغه را به زمانه خود تطبیق دهیم.

عوامل کمرنگ شدن مرجعیت دانشجویان قرآنی

بتول درباره در پاسخ به پرسشی درباره اینکه چرا مرجعیت دانشجویان علوم قرآنی در دانشگاه‌ها کمرنگ شده است، بیان کرد: یکی از دلایل کمرنگ‌شدن این اثر، نبود حمایت مسئولان است؛ کسانی که توان حمایت دارند، اما کوتاهی می‌کنند. متأسفانه قدرت باطل در جامعه ما گسترده شده و همین سبب شده آثار ناپسندی در میان دانشجویان دیده شود؛ تا جایی که حتی مذهبی‌ها نیز نمی‌توانند مانند گذشته حضور آشکار داشته باشند و بچه‌های قرآنی گاه خود را پنهان می‌کنند. 

وی با اشاره به چرایی این موضوع و ارائه برخی راهکارها اظهار کرد: اولاً عدم حمایت دانشجویان قرآنی باعث کمرنگی مرجعیت آنان می‌شود. ثانیاً خودشان نیز باید تلاش کنند؛ مگر پیامبران ما چه کسی را برای حمایت داشتند؟ پیامبر اکرم(ص) در میان مردمی که باید تربیت می‌شدند، با استقامت پیش رفت. امروز هم هم فرد باید استقامتش را تقویت کند و هم مسئولان باید حامی باشند؛ باید به دانشجویان قرآنی بها داده شود، فرصت داده شود، حتی حمایت مالی، چراکه انگیزه نیازمند پشتوانه است.

بتول درباره تجربه شخصی خود در مسابقات اظهار کرد: این اولین سال حضور من در مسابقات نهج‌البلاغه است، اما در مسابقات قرآن، سال گذشته در رشته تفسیر شرکت کرده و نفر سوم شده بودم.

وی درباره تأثیر مطالعه نهج‌البلاغه در خانواده خود گفت: در خانواده ما قرآن کریم همیشه حضور داشته، هرچند خودم اعتراف می‌کنم که تا امروز چندان مأنوس نبودم. اما هر کلمه و جمله‌ای که می‌خواندم، از غربت امام(ع) می‌سوختم. تأثیری که این معارف بر من و خانواده‌ام گذاشته، حقیقتاً شگفت‌انگیز است.

بتول سطح مسابقات را بسیار مثبت ارزیابی کرد و گفت: مسابقات نسبت به سال گذشته بسیار بهتر بود، آمادگی شرکت‌کنندگان بیشتر شده و جدی‌تر عمل می‌کردند، این نشان می‌دهد هر قدر مسئولان اهمیت بیشتری به این مسابقات بدهند، این حس به مردم نیز منتقل می‌شود، همچنین بهتر است برای حضور مردم، تبلیغات حضوری و میدانی بیشتری انجام شود؛ بنرها در شهر هست اما کافی نیست.