سیاست خودکفایی کشاورزی نباید تضعیف شود

به گزارش ایکنا از البرز، علیرضا عباسی، نماینده مردم کرج، فردیس و اشتهارد در مجلس شورای اسلامی، سه‌شنبه، ۲۵ آذرماه، در مراسم گرامیداشت هفته ملی پژوهش با اشاره به نقش راهبردی دانشگاه‌ها در مسیر توسعه کشور اظهار کرد: امروز کشور بیش از هر زمان دیگری نیازمند پژوهش‌های مسئله‌محور و نیازمحور است؛ پژوهش‌هایی که نه‌تنها در قفسه کتابخانه‌ها باقی نمانند، بلکه بتوانند خلأهای عملکردی موجود در حوزه‌های مختلف را شناسایی و برای آن‌ها راه‌حل عملی ارائه دهند.

 

وی با بیان اینکه برنامه هفتم توسعه تکالیف مشخصی را برای نظام آموزش عالی تعیین کرده است، افزود: براساس این برنامه، باید حداقل ۲۰ درصد از پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دانشگاهی تا پایان برنامه هفتم به سمت پژوهش‌های نیازمحور سوق داده شوند. این بدان معناست که خروجی دانشگاه‌ها باید به‌طور مستقیم در خدمت حل مسائل واقعی کشور قرار گیرد، نه اینکه صرفاً به افزایش آمار مقالات منجر شود.

 

نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی در ادامه با اشاره به اهمیت امنیت غذایی به‌عنوان یکی از اولویت‌های راهبردی کشور تصریح کرد: امنیت غذایی صرفاً به معنای تولید غذا نیست، بلکه چهار مؤلفه اساسی شامل تأمین، سلامت، دسترسی و پایداری غذا را در بر می‌گیرد. هرگونه سیاست‌گذاری در این حوزه باید این چهار مؤلفه را به‌صورت توأمان مورد توجه قرار دهد.

 

عباسی با تأکید بر محدودیت منابع پایه کشور گفت: در شرایطی که با محدودیت‌های جدی در منابع آب، خاک و نیروی انسانی مواجه هستیم، تنها راه عبور از این چالش‌ها، افزایش بهره‌وری و اتکا به تولید داخلی مبتنی بر دانش و پژوهش است. نمی‌توان با ساده‌سازی مسائل، راه‌حل را در وابستگی بیشتر به خارج جست‌وجو کرد.

 

وی با انتقاد از برخی رویکردهای مطرح‌شده در جلسات مدیریتی کشور، نسبت به بازنگری در سیاست‌های خودکفایی محصولات کشاورزی هشدار داد و افزود: متأسفانه اخیراً در برخی کارگروه‌ها و کمیته‌هایی که با هدف مدیریت کم‌آبی و به دستور رئیس‌جمهور تشکیل شده‌اند، پیشنهادهایی در خصوص بازنگری در سیاست‌های خودکفایی و افزایش واردات محصولات کشاورزی مطرح شده است. این رویکرد، انحراف از مسیر صحیح تأمین امنیت غذایی کشور است و باید با قاطعیت در برابر آن ایستاد.

 

این نماینده مجلس ادامه داد: به‌جای تضعیف سیاست خودکفایی، باید از ظرفیت عظیم پژوهشی کشور برای افزایش عملکرد در واحد سطح، اصلاح الگوی کشت و ارتقای بهره‌وری استفاده کرد. دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در این زمینه ایفا کنند، به شرط آنکه سیاست‌گذاری‌ها به‌درستی انجام شود.

 

عباسی با اشاره به وابستگی بالای کشور به واردات بذر، به‌ویژه در حوزه سبزی و صیفی، گفت: امروز بیش از ۹۵ درصد بذر سبزی و صیفی کشور وارداتی است؛ این در حالی است که در برنامه هفتم توسعه پیش‌بینی شده حداقل ۵۰ درصد این بذرها در داخل کشور تولید شود. تحقق این هدف بدون نقش‌آفرینی جدی دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی امکان‌پذیر نیست.

 

وی افزود: مراکز علمی و پژوهشی توانایی ورود به حوزه تولید بذر را دارند، اما این امر نیازمند حمایت مالی، سیاست‌گذاری هدفمند و واگذاری مأموریت‌های مشخص است. اگر این حمایت‌ها صورت نگیرد، اهداف برنامه‌های توسعه صرفاً روی کاغذ باقی خواهد ماند.

 

نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس در ادامه با انتقاد از عملکرد وزارت علوم در حوزه کشاورزی اظهار کرد: با وجود اینکه حدود ۱۰ درصد دانشجویان کشور در رشته‌های مرتبط با کشاورزی تحصیل می‌کنند، برنامه‌های وزارت علوم در این حوزه متناسب با نیازهای واقعی کشور نیست. انتظار می‌رود این وزارتخانه متعهد شود مأموریت‌های مشخصی در زمینه توسعه بذرهای هیبرید به دانشگاه‌های منتخب واگذار کرده و از آن‌ها به‌صورت واقعی حمایت کند.

 

عباسی به چالش‌های موجود در تولید نهاده‌های دامی نیز اشاره کرد و گفت: یکی از انتقادات جدی ما به سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی این است که پژوهش‌های این مجموعه به‌طور کامل در راستای حل نیازهای کشور جهت‌دهی نشده است. نمونه بارز این مسئله، نحوه مواجهه با مرغ لاین آرین است.

 

وی تصریح کرد: کنار گذاشتن ظرفیت‌هایی مانند مرغ لاین آرین به بهانه وجود برخی ایرادات، قابل قبول نیست. مسیر درست این است که با پژوهش‌های علمی، برنامه‌های اصلاح نژادی دقیق و سرمایه‌گذاری هدفمند، ایرادات برطرف و این ظرفیت ملی ارتقا یابد، نه اینکه صورت مسئله پاک شود.

 

این عضو هیئت علمی دانشگاه تهران همچنین بر نقش مؤسسات تخصصی در حوزه بهداشت و واکسیناسیون دام و طیور تأکید کرد و افزود: مؤسساتی همچون مؤسسه سرم‌سازی رازی باید مسئولانه‌تر وارد عمل شوند و نقش خود را در تأمین امنیت غذایی کشور به‌درستی ایفا کنند. کوتاهی در این حوزه می‌تواند تبعات جبران‌ناپذیری داشته باشد.

 

عباسی با اشاره به قانون جهش تولید دانش‌بنیان، آن را یکی از دستاوردهای مهم مجلس دانست و بیان کرد: این قانون بستر مناسبی برای حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان فراهم کرده است و بر اساس آن، دولت نباید به رقیب این شرکت‌ها تبدیل شود. البته در برخی موارد خاص، استثناهایی وجود دارد که باید به‌دقت مدیریت شود.

 

این مسئول در پایان با استناد به گزارش شورای عالی اشتغال، نسبت به وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان بخش کشاورزی هشدار داد و گفت: براساس این گزارش، حدود ۴۵ درصد فارغ‌التحصیلان کشاورزی به‌طور کلی وارد بازار کار نمی‌شوند و ۴۵ درصد دیگر نیز در مشاغل غیرمرتبط فعالیت دارند. این آمار نشان می‌دهد نظام آموزش عالی نیازمند بازنگری جدی است.