در واقعه کربلا و رخدادهای پس از آن تبیین و افشاگری، نقش سرنوشتسازی داشته است. قیام حسینی با جهاد تبیین حضرت زینب(س) ماندگار شد. به گفته امام خمینی(ره) «اگر واقعه کربلا رخ نمیداد یزید بن معاویه دین اسلام و سنت پیامبر(ص) را وارونه جلوه میداد»، اما بدون تردید، این واقعه بدون کنشگری تبیینی آن حضرت به انحراف کشیده میشد، زیرا دشمن تلاش میکرد با روایت جعلی از حادثه کربلا، آن را به نفع خود مصادره کند و همانگونه که بر جسم شهیدان کربلا تاخت، مرام و مکتب حسینی را نیز از بین میبرد.
حضرت زینب(س) نشان داد که جهاد منحصر در میدان نظامی و تیر و شمشیر نیست و ساحت شناخت از معرکه کارزار نظامی مهمتر است، زیرا در جنگ شناختی، دشمن با هدف قرار دادن قوه شناخت عموم مردم و نخبگان جامعه هدف و تغییر هنجارها، ارزشها، باورها، نگرشها و رفتارها از طریق مدیریت ادراک و استنباط، به جهتدهی و مهندسی رفتارها میپردازد.
خبرنگار ایکنا از قم در گفتوگو با حجتالاسلام والمسلمین رضا نوروزی، مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه قم بهمناسبت سالروز وفات حضرت زینب(س) به تبیین نقش ایشان در جهاد تبیین پرداخته است که مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانیم:
باید با بازخوانی شخصیت حضرت زینب(س)، این زن بزرگ تاریخ و اسوه صبر و استقامت، جامعه خود را از این الگوهای بلند و گویا سیراب کنیم.
در تبیین جایگاه حضرت زینب(س) و جهاد تبیینی که در ایشان به اوج رسید، این مقدمه را باید ذکر کرد که حرکت انبیا و اولیا و ادامهدهندگان راه انبیا و اولیا یک حرکت مبتنی بر معرفت، شناخت و یک عمق معرفتی نسبت به عالم هستی و خالق عالم هستی و جایگاه انسان در عالم هستی بوده است و حرکت انبیا دارای این مؤلفه معرفتی است، بنابراین در عرصههای مختلف نیازمند تبیین این معارف که ناظر بر مبانی عمیق معرفتی دیگر است، هستیم.
قرآن کریم را نیز در کنار حرکت نبی مکرم اسلام(ص) باید مبین و بیانکننده این مبانی و معارف بدانیم. وقتی به قیام امام حسین(ع) میرسیم باز حرکتی مبتنی بر یک معارف عمیق و شناخت گستردهای از عالم و انسان و جایگاه انسان در عالم هستی است که باید این شناخت به مخاطب زمان خودش و زمانهای بعد منتقل شود.
امام حسین(ع) در مسیر حرکت تا شهادت مکرر به تبیین اهداف و دلایل حرکت خود میپردازند، اما بعد از شهادت امام حسین(ع) آنچه اهمیت دارد این است که این رسالت تبیین باید ادامه پیدا کند و در غیر این صورت نهضت را ناتمام میگذارد. خصوصیات بارز حضرت زینب(س) موجب شد که ایشان قهرمان جهاد تبیین بعد از حسین بن علی(ع) شوند زیرا عمیقاً معتقد به نهضت و حرکت امام حسین(ع) بودند، معرفت جامع و کاملی نسبت به نهضت امام حسین(ع) داشتند، قدرت تبیین بسیار بالایی را در بیان معارف این نهضت داشتند و همچنین موقعیتشناسی بسیار دقیقی در تبیین خود داشتند که چه موقعیتهایی را و چگونه استفاده کنند که بتوانند نهضت حسین بن علی(ع) را تبیین کنند؛ این خصوصیات موجب شد که حضرت زینب(س) بتوانند در اوج حوادث و بحرانها، جهاد تبیین را به منصه ظهور برسانند و همواره نهضت امام حسین(ع) برای نسلهای بعدی تا امروز محافظت شود.
اگر امروز قرار باشد در شرایط مختلف از نهضت امام حسین(ع) و تبیینی که حضرت زینب(س) نسبت به این نهضت داشت، بهخوبی استفاده کنیم باید به شاخصهای حضرت زینب(س) و حب قلبی و عمیق ایشان نسبت به مکتب تشیع و نهضت امام حسین(ع) توجه ویژه و اعتقاد عمیق داشته باشیم، معرفت کامل به معارف ایشان بهدست آوریم و قدرت تبیین و موقعیتشناسی را در خود تقویت کنیم، در چنین شرایطی میتوانیم مؤثر باشیم.
موضوع رایج امروز درباره رسانهها، بررسی و شناخت ظرفیتهای موجود برای جهاد تبیین است. اگر از رسانه بهدرستی بهرهمند شویم و از قدرت تبیین و بیان بالایی که رسانه دارد، همراه با موقعیتشناسی عبور کنیم و بتوانیم معارف عمیق را در این بستر به مخاطبان امروز و فردای خود منتقل کنیم، ادامهدهنده جهاد تبیینی هستیم که اوج آن را در کلام و رفتار حضرت زینب(س) میبینیم.
معرفت عمیق حضرت زینب(س) با اوج معنویت همراه بود و موجب ادامه دادن راه حسین بن علی(ع) و وارث نهضت امام حسین(ع) شد.
برای جامعه اسلامی مایه مباهات است که چنین الگوهایی را در عرصه الگوهای تراز به زنان و جامعه بشریت ارائه میدهد. اگر بخواهیم حقیقت اسلام را درباره زن و نگاه عمیق او به جایگاه زن درک کنیم، نمیتوانیم از چنین الگوهای بسیار بزرگی که نه الگوی زنان بلکه الگوی بشریت میشوند، غافل باشیم؛ بنابراین اسلام اگر سخن از زن و ارزش و جایگاه زن میزند تنها سخن نیست بلکه الگوهایی نیز ارائه داده است که بلندترین مراتب معنوی و بلندترین مراتب کمال انسانی را همراه با بزرگترین رسالت اجتماعی در زندگی خود نشان دادهاند.
حضرت زینب(س) یکی از الگوهایی است که در تمدن اسلامی میتوانیم به عنوان الگوی بزرگ بشری در حوزه زنان از ایشان یاد کنیم، در حالی که در میان الگوهای تمدنهای مادی چنین جایگاه بزرگی را در مورد زنان نمیتوان مشاهده کرد زیرا نگاهی که به زن در تمدن مادی و غربی میشود جایگاه بسیار تنزلیافتهای در مقایسه با جایگاهی است که اسلام برای زنان قائل است. نگاه اسلام به زنان را با الگوهایی مانند حضرت زینب(س) و حضرت فاطمه زهرا(س) میتوان درک کرد، در حالی که در نگاه تمدن مادی چنین الگوهای عظیم و بزرگ به کمال رسیدهای را نمیتوان دید.
انتهای پیام