پاسخ به اعتماد دولت در گرو چابکسازی ساختارهای پژوهشی است
معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با انتقاد از حاکمیت رویکردهای بروکراسیمحور در زیستبوم علمی کشور، پاسخگویی به اعتماد راهبردی دولت در واگذاری مأموریتهای کلیدی نظیر مدیریت آب و انرژی به نهاد علم را در گرو نوسازی تشکیلات پژوهشی دانست.
به گزارش ایکنا از البرز؛ سیدمهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، روز سهشنبه، هفتم بهمن ماه در آیین تکریم و معارفه ریاست پژوهشگاه مواد و انرژی که در این پژوهشگاه برگزار شد، با اشاره به اینکه دولت با اعتمادی بیسابقه، کلیدیترین چالشهای ملی از جمله بحران آب، ناترازی انرژی و معادلات پیچیده قیمتگذاری را به دانشگاههای تراز اولی چون تهران، شریف و تربیت مدرس واگذار کرده است، گفت: این سطح از ارجاع مأموریت، نشاندهنده عبور از دوران بیاعتمادی به توان داخلی است، اما نگرانی بزرگ ما در بدنه وزارت علوم، ظرفیتِ پاسخگویی به این اعتماد در زمانبندی مقرر است.
وی افزود: ساختارهای فعلی ما عمدتاً کند هستند. برای مدیریت پروژههایی در مقیاس ملی، نیازمند مدیریت زمانمحور و پایش دادهمحور هستیم. ما نمیتوانیم با ابزارهای مدیریتی دهه گذشته، به جنگ بحرانهای قرن جدید برویم. از این رو، ایجاد پیوند ارگانیک میان پارکهای علم و فناوری، دانشگاهها و پژوهشگاهها نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت حیاتی برای بقای نظام علمی است.
این مسئول مأموریت اصلی معاونت پژوهشی را در دوره جدید، ایجاد همگرایی میانرشتهای و میانسازمانی دانست و گفت: پژوهشگاهها دارای مزیتی هستند که در دانشگاهها کمتر دیده میشود؛ و آن هم تعمیق دانش تخصصی و خط پژوهشی مستمر است. اگر دانشگاهها نگاهی افقی و جامع به مسائل دارند، پژوهشگاهها باید نگاهی عمودی و ژرف به مسائل فنی داشته باشند تا از تلاقی این دو، خروجیهای کاربردی تولید شود.
معاون وزیر علوم با اشاره به ظرفیتهای منحصربهفرد پژوهشگاه مواد و انرژی، این نهاد را یکی از اقطاب اصلی مهندسی در کشور برشمرد و خاطرنشان کرد: داشتن تجهیزات هایتک و اعضای هیئت علمی توانمند، تنها نیمی از مسیر موفقیت است. نیمه دوم و سرنوشتساز، داشتن برنامه راهبردی الزامآور است. ما در دورانی هستیم که نباید صرفاً به سوابق درخشان تکیه کرد؛ بلکه باید پرسید این پژوهشگاه در کجای نقشه حل مسائل کشور در ده سال آینده ایستاده است.
وی در ادامه با انتقاد از حاشیه رفتن منافع ملی در برخی از طرحهای آمایش سرزمینی گفت: متأسفانه در لایههای مختلف مدیریتی، گاهی منافع بخشی و سازمانی بر مصالح کلان کشور ارجحیت پیدا میکند. این دقیقاً همان نقطهای است که ما را در بخشهایی از آمایش سرزمینی و همکاریهای بیندستگاهی با بنبست مواجه کرده است. راهکار ما، نه افزایش تعداد آییننامهها، بلکه تقریب باور سازمانی به پیشرفت ملی است.
ابطحی از طرح استراتژیک وزارت علوم برای راهاندازی ۱۰ آزمایشگاه ملی خبر داد و تأکید کرد: این آزمایشگاهها ملک خصوصی هیچ دانشگاهی نخواهند بود و پژوهشگاهها به دلیل انباشت تجربه در مدیریت زیرساختهای کلان، بهترین گزینه برای تصدیگری و ارائه خدمات ملی در این شبکه هستند.
وی همچنین با نگاهی به عرصه بینالملل، حضور در شبکههای علمی نظیر نانو در جهان اسلام را یک مؤلفه امنیتی برشمرد و گفت: دیپلماسی علمی، پیوستِ ناگسستنیِ پایداری سیاسی ماست. هرگونه عزلتنشینی علمی در عرصه بینالملل، علاوه بر خسارتهای دانشبنیان، تبعات راهبردی سنگینی در جایگاه ژئوپلیتیک ایران خواهد داشت.
معاون پژوهشی وزیر علوم رویکرد جدید این وزارتخانه در جذب اعضای هیئت علمی را تشریح کرد و گفت: در دنیای امروز، ستارههای انفرادی دیگر قادر به تغییر معادلات بزرگ نیستند. ما در پژوهشگاهها به دنبال جذب کسانی هستیم که از مهارتهای نرم و روحیه مشارکت تیمی برخوردار باشند. همچنین باید نگاه به دانشجوی دکتری تغییر کند؛ دانشجوی دکتری در پژوهشگاه، یک کارآموز ساده نیست، بلکه بازوی اصلی تولید دانش است که باید در نظام استاد-شاگردی نوین، برای فرماندهی پروژههای آینده آماده شود.
ابطحی در پایان تأکید کرد: موفقیت در ساختارهای پژوهشی زمانی محقق میشود که از نگاه تکبعدی فنی فاصله گرفته و ابعاد اجتماعی، اقتصادی و اجرایی هر پروژه، پیش از کلنگزنی، در پیوستهای مطالعاتی دیده تا توسعه پایدار از حد یک شعار به یک واقعیت ملموس بدل شود.
انتهای پیام
