آینده روشن آموزش معارف اسلامی در تایلند

به گزارش ایکنا به نقل از muslimsaroundtheworld، مسلمانان تایلند اخیراً شاهد تحولات سریعی در نظام آموزش اسلامی خود بوده‌اند که به تدریج این نظام آموزشی را از یک تجربه محدود و محلی به یک بازیگر منطقه‌ای در جنوب شرقی آسیا تبدیل کرده است.

در طول سه ماه گذشته، وب‌سایت «مسلمانان سراسر جهان» مجموعه‌ای از اقدامات بی‌سابقه را در این کشور ثبت کرده است که نشان‌دهنده یک روند نهادینه آشکار به سمت بازسازی نظام آموزش اسلامی بر اساس مبانی دانشگاهی و سازمانی مدرن است. این ابتکار توسط مشیخت‌ها و شوراهای اسلامی، با حمایت مستقیم و فزاینده دولت تایلند و نهادهای رسمی آن هدایت می‌شود.

این مراحل تنها چند نمونه از یک فرآیند گسترده‌تر و تدریجی در حال انجام است که در یک چشم‌انداز بلندمدت با هدف توسعه و افزایش کارایی آموزش اسلامی و همسو کردن آن با نیازهای جامعه مسلمانان و الزامات دولت مدرن در حال انجام است.

در ادامه، برجسته‌ترین این تحولات اخیر، بدون ادعای جامع بودن ارائه شده است؛ اینها شاخص‌هایی از یک تحول عمیق‌تر در حال شکل‌گیری در چشم‌انداز آموزش اسلامی در تایلند هستند.

تأسیس «شورای دانشگاهیان مسلمان در تایلند»

در اقدامی مهم برای حمایت از توسعه آموزش اسلامی و ارتقای استانداردهای دانشگاهی در سطح ملی و منطقه‌ای، بانکوک در ۴ دسامبر ۲۰۲۴ شاهد یک رویداد آموزشی قابل توجه بود: اعلام تأسیس «شورای دانشگاهیان مسلمان در تایلند».

این امر از طریق امضای تفاهم‌نامه‌ای بین وزارت آموزش عالی، علوم، تحقیقات و نوآوری تایلند، شورای مرکزی اسلامی تایلند (CIC)، به رهبری مفتی اعظم و ۱۲ مؤسسه آموزشی که نماینده پایگاه‌ دانشگاهی متنوع، از جمله دانشگاه‌ها و کالج‌های محلی از سراسر کشور هستند رسمیت یافت.

سه هدف اصلی برای این شورا تعیین شد که منعکس‌کننده آرزوی ملی برای تبدیل تایلند به یک مرکز محوری مطالعات اسلامی در جنوب شرقی آسیا است. این اهداف شامل ایجاد یک سازوکار مرکزی برای توسعه کار دانشگاهی اسلامی، ترویج تحقیقات علمی و توسعه برنامه‌های درسی، حمایت از پروژه «مرکز آموزش اسلامی تایلند» مطابق با استانداردهای دانشگاهی معتبر و تقویت همکاری‌های دانشگاهی و تدوین چشم‌انداز بلندمدت با عنوان «چشم‌انداز اسلامی تایلند ۲۰۳۰» است.

تأسیس  مرکز زبان عربی وابسته به دانشگاه الازهر 

در گام بعدی که نشان‌دهنده تغییر آموزش اسلامی در تایلند از برنامه‌ریزی واکنشی به برنامه‌ریزی پیشگامانه است، تلاش‌های عملی برای تأسیس یک مرکز تخصصی زبان عربی وابسته به دانشگاه الازهر در داخل کشور آغاز شده است.

هدف از این اقدام، آماده‌سازی جوانان از نظر زبانی و تحصیلی قبل از اعزام به مصر برای تحصیل است. این پروژه یکی از برجسته‌ترین چالش‌هایی را که قبلاً دانشجویان اعزامی به خارج از کشور با آن مواجه بودند، هدف قرار می‌دهد یعنی مهارت ناکافی آنها در زبان هنگام ثبت نام در الازهر. هدف، افزایش سطح پیشرفت تحصیلی و تضمین سازگاری تحصیلی روان‌تر است.

این پروژه بر دو رکن اصلی استوار است: اول، ایجاد یک پلتفرم آموزشی معتبر که دانشجویان را مطابق با استانداردهای دانشگاه الازهر به مهارت‌های زبان عربی مجهز کند؛ و دوم، ایجاد یک سازوکار نهادینه عادلانه و سازمان‌یافته برای انتخاب دانشجویان واجد شرایط برای بورسیه‌های الازهر. این سازوکار، شفافیت، فرصت‌های برابر و انتخاب واجدین شرایط را تضمین می‌کند و پس از آن، آموزش زبان‌ قبل از شروع تحصیل آنها زیر نظر اساتید ارشد الازهر انجام می‌شود. چشم‌انداز این است که اساتیدی با اصالت تایلندی فارغ‌التحصیل شوند که قادر به رهبری پیشرفت آموزش اسلامی در تایلند و کل منطقه باشند.

 افزایش فرصت‌های آموزش عالی برای مسلمانان تایلند

در یک تحول دیگر، تایلند از راه‌اندازی ششمین دوره بورسیه‌های شیخ الاسلام خبر داد که ۲۷۰ بورسیه دانشگاهی برای برنامه‌های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا ارائه می‌دهد. این ابتکار، یک تلاش دانشگاهی مشترک بین دفتر شیخ الاسلام در تایلند و دانشگاه کریک در بانکوک است که با هدف حمایت از آموزش عالی برای مسلمانان کشور در زمینه‌های اسلامی، اداری و زبانی که نیازهای جامعه مسلمانان را برآورده می‌کند انجام می‌شود.

این برنامه نشان‌دهنده تغییر در حمایت از آموزش اسلامی از ابتکارات محدود به سیاست‌های آموزشی یکپارچه مبتنی بر برنامه‌ریزی بلندمدت است. هدف آن توسعه پرسنل دانشگاهی واجد شرایط در تایلند و ارتباط مقامات مذهبی با دانشگاه‌های ملی است. این بورسیه‌ها همچنین به افزایش ثبات آموزشی و اجتماعی و گشودن مسیرهای شغلی پایدار برای جوانان مسلمان، مطابق با خواسته‌های بازار کار معاصر کمک می‌کنند.

 پروژه ملی جامع برای بازسازی آموزش اسلامی

این تحولات پی در پی نشان می‌دهد که آنچه در تایلند اتفاق می‌افتد، دیگر صرفاً مجموعه‌ای از ابتکارات آموزشی مجزا نیست، بلکه خطوط کلی یک پروژه ملی جامع برای بازسازی آموزش اسلامی بر پایه‌های دانشگاهی و نهادی مدرن است. این پروژه، مراجع مذهبی، حمایت دولت و گشودگی به آموزش عالی و تحقیقات علمی را ترکیب می‌کند.

توالی این مراحل ـ از تأسیس مراکز دانشگاهی گرفته تا سرمایه‌گذاری در آموزش زبان و گسترش بورسیه‌های دانشگاهی در داخل کشور ـ چشم‌انداز بلندمدتی را با هدف پرورش کادری از محققانی که قادر به رهبری جامعه مسلمانان و مشارکت فعال در محیط ملی و منطقه‌ای خود هستند آشکار می‌کند.

با ادامه این حرکت، تجربه تایلند همچنان برای تحولات چشمگیر بیشتر در آموزش اسلامی آماده است و آن را به الگویی شایسته مشاهده، نظارت و تحلیل در آینده تبدیل می‌کند. این امر، دریچه‌ای به سوی پوشش رسانه‌ای گسترده‌تر می‌گشاید که همگام با توسعه این تجربه پیش می‌رود و تأثیر آن را بر آینده جامعه مسلمانان تایلند و چشم‌انداز آموزش اسلامی در جنوب شرقی آسیا روشن می‌کند.