روزهداری و خودسازی؛ رابطهای فراتر از عبادت + فیلم
روزه به عنوان یک عبادت برجسته، با ایجاد انضباط در کنترل نیازهای ابتدایی، نقش مهمی در استحکام روحیه و حرکت از ضعف به سوی قوت ایفا میکند.
حلول ماه مبارک رمضان، این ماه پرفیض و برکت، فرصتی استثنایی برای تأمل در یکی از مهمترین عبادات الهی یعنی روزه است؛ عبادتی که نه تنها در اسلام، که در تمامی ادیان آسمانی پیشینهای به بلندای تاریخ بشریت دارد و خداوند متعال در قرآن کریم بر وجوب آن تأکید فرموده است. این فریضه الهی، فراتر از یک تکلیف دینی، تمرینی برای مدیریت رفتار، کنترل هیجانات و در نهایت دستیابی به تقواست و فواید بیشمار آن، چه از جنبه روحانی و چه از جنبه جسمانی، بر هیچکس پوشیده نیست. از اینرو، شایسته است با تأمل و تعمق بیشتری به این عبادت مهم بنگریم و با انگیزهای والا برای بهرهمندی از ثمرات ارزشمند آن در این ماه عزیز، گام برداریم.
در همین راستا خبرگزاری ایکنا سلسله درسگفتارهایی با عنوان «روزه و تربیت نفس» با بیان حجتالاسلام نوید جانباز، روانشناس و مشاور خانواده تهیه کرده است. وی در این درسگفتارها از جایگاه و فلسفه روزه میگوید؛ عبادتی همزاد بشریت که نه تنها بر جسم و روح تأثیر میگذارد، که انسان را به مهار هیجانات و مدیریت رفتار دعوت میکند.
در ادامه بخش دوم درسگفتار را با عنوان «روزه و تقویت اراده» میخوانیم و میبینیم:
یکی از دغدغههای جدی در زندگی انسانها، توانایی انجام رفتارها و اقدامات خود با قدرت و استحکام است. بسیاری از افراد همواره این پرسش را در ذهن دارند که چگونه میتوانند اراده خود را تقویت کنند. اراده، همان تلاش انسان برای دستیابی به موفقیتها و رسیدن به نقاط مطلوب زندگی است. هر اندازه روح انسان قویتر شود و ابعاد مختلف وجودی او به سمت قدرت حرکت کند، اراده نیز قویتر خواهد شد.
کسانی که برای زندگی خود هدفی تعیین میکنند و برای رسیدن به نقطهای ایدهآل و مطلوب تلاش میکنند، نیاز دارند که ارادهای قوی در وجودشان ایجاد کنند. در این میان، یکی از فواید امور عبادی و دستورات الهی، از نماز و روزه گرفته تا سایر عبادات، کمک به تقویت اراده انسان است. در این میان، روزه نقشی برجسته و شاخص دارد. روزه از آن جهت که به ما تمرین میدهد حتی نیازهای پایهای و بدیهی جسمانی خود را نیز کنترل کنیم و با برنامهریزی پیش ببریم، تأثیر جدی در تقویت اراده انسان دارد.
در قرآن کریم نیز به این مسئله اشاره شده است: «وَاسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ»؛ «از صبر و نماز یاری بگیرید» که در روایات ما صبر به روزه معنا شده است. در حقیقت روزه به ما کمک میکند از نیازهای ابتدایی که حیات ما به آنها وابسته است، مانند نوشیدن آب و خوردن غذا، عبور کنیم. هنگامیکه فرد با خود مبارزه میکند و میکوشد این نیازها را کنترل کند، نخستین گامها را برای تقویت قوای درونی خود برمیدارد.
روزه انسان را از ضعف بهسوی قوت حرکت میدهد. وقتی برنامهای مشخص در زندگی دارید که در ساعات معینی به خوردن و آشامیدن میپردازید و در ساعاتی دیگر از آن دست میکشید و خویشتنداری میکنید، این انضباط بهتدریج صفتی در وجود شما ایجاد میکند. این صفت باعث میشود بهسمت روحیهای حرکت کنید که خود را رها نکرده و بیبرنامه نباشید؛ حتی در مورد خوردن و آشامیدن نیز نظم داشته باشید. روزه از این جهت به زندگی ما نظم میبخشد و این نظم بهتدریج موجب شکلگیری و تقویت اراده میشود.
حرکت تدریجی بهسوی هدفی که به خاطر آن از برخی نیازهای جسمی و مادی چشمپوشی میکنیم و آنها را کنترل میکنیم، تمرینی جدی برای تقویت اراده محسوب میشود.
انتهای پیام
