چگونه خود و دیگران را از زیر آوار نجات دهیم

به گزارش ایکنا، اصولی اساسی برای مواجهه با بحران‌ها از جمله در جنگ‌ها و به ویژه در حملات هوایی وجود دارد که آموختن آنها موجب نجات جان خود و عزیزانمان می‌شود.

جمعیت هلال‌احمر این اصول را برای آموزش عمومی ارائه کرده است که خبرگزاری ایکنا با هدف ارتقای توانمندی مردم در مواجهه با حملات هوایی باز نشر می‌کند.

ایمن‌سازی درها و نقاط حساس سازه‌ای هنگام حملات هوایی

ایمن‌سازی درها و نقاط حساس سازه‌ای هنگام حملات هوایی ضروری است. این اقدامات، مسیر خروج شما را از یک «تله‌ احتمالی» به یک «گذرگاه نجات» تبدیل می‌کند.

رعایت نکات زیر برای ایمن‌سازی درها و نقاط حساس سازه‌ای هنگام حملات هوایی ضروری است. هدف اصلی جلوگیری از قفل‌شدگی، پرتاب قطعات و نفوذ آلاینده‌هاست.

قاعده‌ نیمه‌باز (تخلیه فشار): درهای داخلی (غیر از در اتاق امن) را نیمه‌باز بگذارید یا با یک وزنه مهار کنید؛ بسته بودن کامل درها در زمان انفجار باعث می‌شود اختلاف فشار ناگهانی، در را از چارچوب خارج کرده یا باعث قفل‌شدگی دائمی زبانه‌ قفل شود که خروج اضطراری را غیرممکن می‌کند.

مهار درهای شیشه‌ای (دکوراتیو): اگر در خانه درهای شیشه‌ای یا ویترین دارید، حتماً آنها را با چسب پهن به صورت ضربدری بپوشانید و با یک لایه مقوا یا پتو بپوشانید؛ این شیشه‌ها به دلیل ابعاد بزرگ، پتانسیل تبدیل شدن به ترکش‌های بسیار خطرناک را دارند.

ایمن‌سازی در اصلی (ضد سرقت): در اصلی ساختمان را قفل نکنید، بلکه فقط ببندید؛ در صورت آسیب سازه‌ای، باز کردن درهای قفل‌شده توسط تیم‌های امداد یا خودتان بسیار دشوار خواهد بود.

عایق‌بندی درزها (کیتِ تنفسی): در صورت احتمال نشت گاز یا آلاینده‌های ناشی از انفجار، درزهای در اتاق امن را با پارچه‌های نمدار (ترجیحاً آغشته به محلول جوش‌شیرین و آب) بپوشانید تا یک «فیلتر اولیه» برای هوای ورودی ایجاد کنید.

تخلیه بالای درها (اشیاء پرتابی): هرگونه ساعت دیواری، گلدان یا قاب عکس که بالای چارچوب درها نصب شده را بردارید؛ لرزش شدیدِ ناشی از موج انفجار، این اشیاء را درست در مسیر تردد افراد پرتاب می‌کند.

محافظت از لوله‌های گاز و آب: اگر لوله‌های اصلی گاز یا آب در نزدیکی در ورودی یا مسیر حرکت هستند، با بستن فلکه‌های اصلی و پوشاندن محل اتصال لوله‌ها با گونی یا پتو، خطر نشت و لیز شدنِ مسیر خروج را به حداقل برسانید.

روشنایی مسیر کور (Pathfinding)»: روی چارچوب درهای منتهی به خروج، نوارهای شبرنگ یا برچسب‌های رنگی بزنید؛ در صورت قطع برق و ایجاد گرد و غبار غلیظ، این نشانه‌ها تنها راه یافتن خروجی در تاریکی مطلق هستند.

این اقدامات، مسیر خروج شما را از یک «تله‌ احتمالی» به یک «گذرگاه نجات» تبدیل می‌کند.

واکنش صحیح در لحظه انفجار

به محض شنیدن صدای سوت موشک یا وقوع اولین انفجار، زمان برای جابه‌جایی به مکان دیگر تمام شده است؛ در همان نقطه فوراً روی شکم دراز بکشید.

برای محافظت از اندام‌های حیاتی، سینه‌ خود را کمی از زمین فاصله بدهید (با کمک آرنج‌ها) تا از انتقال موجِ لرزشی زمین به قفسه سینه جلوگیری شود.

دستان خود را پشت سر گره کنید و چشمانتان را کاملاً ببندید.

در لحظه موج انفجار، دهان خود را کمی‌باز نگه دارید؛ این کار به تعادل فشار هوا در دو طرف پرده گوش کمک کرده و از پارگی آن جلوگیری می‌کند.

حبس کردن نفس در لحظه انفجار خطرناک است؛ سعی کنید تنفس کوتاه و سطحی داشته باشید تا از استنشاق غبارِ حاصل از تخریب و گازهای سمی‌پیشگیری کنید. تا زمانی که ریزش آوار کاملاً متوقف نشده، از جای خود بلند نشوید.

آگاهی از این حرکات ساده در چند ثانیه، تفاوت میان مرگ و زندگی است.

زیر آوار: حفظ جان با مدیریت توان

اگر فردی پس از انفجار، زیر آوار گرفتار شد، چگونه به حفظ جان خود کمک‌ کند؟ توجه به این نکات طلایی، نجات‌بخش است.

اگر پس از انفجار در زیر آوار گرفتار شدید، اولین و حیاتی‌ترین کار، حفظ آرامش و کنترل تنفس است.

برای جلوگیری از خفگی ناشی از گرد و غبار غلیظ، بلافاصله دهان و بینی خود را با تکه‌ای لباس یا پارچه (ترجیحاً نم‌دار) بپوشانید و از تنفس عمیق خودداری کنید.

تکان‌های ناگهانی و تلاش بیهوده برای خارج شدن ممکن است باعث ریزش ثانویه آوار شود؛ پس تا حد امکان ثابت بمانید و از فریاد زدن‌های مداوم که باعث اتلاف سریع اکسیژن و انرژی می‌شود، پرهیز کنید.

برای جلب توجه امدادگران، به جای فریاد زدن، از ضربات منظم و ریتمیک روی لوله‌ها یا دیوارها استفاده کنید. فریاد زدن را فقط به زمانی موکول کنید که صدای بسیار نزدیک نیروهای امدادی را می‌شنوید تا اکسیژن شما بیهوده هدر نرود.

از روشن کردن کبریت یا فندک به دلیل احتمال نشت گاز جداً خودداری کنید.

به یاد داشته باشید که گروه‌های جست‌وجو با تجهیزات حساس در حال شنیدن کوچک‌ترین صداها هستند؛ حفظ روحیه و ذخیره کردن توان بدنی، پل پیروزی شما برای رسیدن به تیم‌های نجات است.

اقدامات لازم برای کمک به فرد زیر آوار مانده

اگر متوجه شدید کسی از نزدیکان زیر آوار مانده، اولین وظیفه شما «سکوتِ مطلق در محیط» برای شنیدنِ علائم است. تمام همسایگان را به سکوت دعوت کنید تا صدای ناله، ضربه یا تنفس فرد را ردیابی کنید.

به محض یافتن محل تقریبی، با صدای بلند و آرام با او صحبت کنید؛ به او اطمینان دهید که تنها نیست و نیروهای امدادی در راهند. این کار باعث جلوگیری از شوک عصبی و تنظیم ضربان قلب او می‌شود که برای زنده ماندن در فضای کم‌اکسیژن حیاتی است.

از فرد گرفتار بخواهید به جای فریاد زدن، با ضربات منظم به یک جسم فلزی یا دیوار، حضور خود را تایید کند.

نام او را صدا بزنید و از او بخواهید اگر می‌تواند، وضعیتِ اعضای بدن خود را (آیا دست و پا را حس می‌کند؟) اعلام کند.

به یاد داشته باشید که در این مرحله، «ارتباط کلامی مستمر» قوی‌ترین طنابی است که او را به زندگی متصل نگه می‌دارد. اطلاعات دقیق از تعداد افراد گرفتار و محل حدودی آنها را فوراً به شماره ۱۲۵ یا ۱۱۲ اعلام کنید.