در روزگاری که تفرقه و چنددستگی بزرگترین تهدید برای امت اسلامی به شمار میرود، بازخوانی اندیشههای وحدتمحور امیرالمؤمنین علی(ع) ضرورتی دوچندان یافته است. امام علی(ع) با تأکید بر اشتراکات فطری، عقلانی و الهی انسانها، وحدت را نه صرفاً یک امر اجتماعی، بلکه حقیقتی عمیق و الهی میداند که ریشه در توحید، نبوت و معاد دارد.
خبرنگار ایکنا در گفتگو با زهرا کاظمی، استاد حوزه علمیه خواهران به تبیین مولفههای وحدت در کلام امام علی(ع) پرداخت. مشروح این گفتگو را در ادامه میخوانیم:
وحدت حول محور تمرکز بر اشتراکات ایجاد میشود، نه افتراقات و تفاوتها. آن هم اشتراکات اصولی در نظر حضرت علی(ع)، اشتراک حول محور پذیرش خداوند متعال، معاد و نبوت حاصل میشود و باور داشتن عالم غیب و اصول مسلم فطری و اخلاقی. برای مثال کسانی که بر اساس فطرت از ظلم متنفر هستند، از ظالم نیز متنفرند و میتوانند به اتحاد برسند و با ظالم مبارزه کنند. این اصل را همه قبول دارند اما آنچه در طول تاریخ انسان را از مسیر مبارزه با ظلم دور کرده، تشخیص مصداق ظالم است.
همیشه ظالمان با تشویش اذهان عمومی که دور از علم و عالم هستند و به اصطلاح امروز ایجاد جنگ شناختی و رسانهای باعث شدهاند در تشخیص ظالم به اشتباه بیفتند و امتی که نتواند ظالم را تشخیص دهد در مبارزه میدانی اشتباه کرده و دچار رها کردن حق میشود و یا روبه روی جبهه حق میایستد.
امیرالمومنین(ع) در طول زندگی مبارکشان همیشه تلاش میکردند به شیوههای مختلف افراد را از جنگ ادراکی شناختی آگاه ساخته و راه اتصال به حق را بیاموزد اما جهل اجتماعی و فریبکاری دشمنی چون معاویه باعث شد امت، ولی و جانشین حضرت رسول اکرم(ص) را رها کنند. کمترین حد محور اتحاد جمع شدن حول محور امور فطری است یعنی مراجعه کردن به تمایلات عقلانی وجدانی مشترک بین انسانها.
وحدت منجر به ایجاد نیروی اجتماعی عظیم میشود که در هر جبهه پیروزی و پیشرفت را به همراه دارد اما در جبهه حق عمق آن بسیار بالاست طوری که اتحاد مومنین در دنیا و آخرت دستاوردهای عظیمی دارد زیرا واژه من حاکم نیست بلکه مصلحت جمع به معنای ما حاکم میشود و همین موجب از میان رفتن خودخواهیها و تنبلیها میشود و جامعه با گذشت و فداکاری در مسیر پیشرفتهای مادی و اخلاقی و معنوی پیش می رود.
اتحاد امت در مبارزه با ظلم که در درجه عظیم آن به شکل استکبار جهانی خود را نشان میدهد و متحد شدن افرادی که در مسیر مطامع دنیوی خود باعث از بین رفتن جوامع و امت های دیگر میشود، باعث پیروزی عظیم و دیدن آرامش جهانی خواهد بود. تنها راه مبارزه با استکبار، اتحاد امتهای مورد ظلم و مظلوم است یعنی از خودخواهیها و منافع شخصی دست کشیدن و از من تبدیل به ما شدن.
در خطبه ۱۸ نهجالبلاغه امیرالمومنین علی(ع) قرآن را محور اتحاد مسلمین معرفی میکند. قرآن، انسان را به سمت خدا و تسلیم در برابر انبیاء فرا میخواند، پذیرش خدا همه انسانهای آزاده را به اتحاد فرا میخواند و در نامه ۷۸ عامل اختلاف را دنیاگرایی و تبعیت از هوای نفس میدارد.
به اصطلاح امروزیها پیروی از آنچه من دلم میخواهد، من دوس دارم آزادانه هر رفتاری که میخواهم انجام دهم، که همان خودپسندی و انجام اعمال غیرعاقلانه و درس عبرت نگرفتن از تجارب فردی و اجتماعی است.
امروز بیشتر از هر دوره و زمانی با خون نائب امام زمان، شهید سیدعلی حسینی خامنهای و شهدای ملت ایران درخت اتحاد ملت آبیاری و به پیوند قلبی دیگر ملتها با ملت ایران تبدیل شد.
انتهای پیام