جنگ شناختی میدان اصلی تقابل امروز است
مسئول نمایندگی ولیفقیه در سپاه استان البرز با تشریح لایههای پنهان جنگ شناختی، گفت: مقابله مؤثر با این پدیده، نیازمند بازآرایی روایتهای رسانهای، افزایش سواد تحلیلی جامعه و بهرهگیری هدفمند از ظرفیتهای مردمی برای تولید و انتقال پیامهای اقناعی است.
حجتالاسلام والمسلمین محمد نعیمی، مسئول نمایندگی ولیفقیه در سپاه استان البرز در گفتوگو با ایکنا از البرز با اشاره به تحولات بنیادین در شیوههای تقابل میان قدرتها در عرصه بینالمللی، اظهارکرد: اگر در گذشته، برتری نظامی و تجهیزات سختافزاری تعیینکننده نتیجه میدانها بود، امروز این معادله بهطور قابل توجهی تغییر کرده و آنچه سرنوشتساز شده، مدیریت ادراک و شکلدهی به ذهنیت جوامع است.
وی با بیان اینکه جنگ شناختی بهعنوان یکی از پیچیدهترین اشکال تقابل در عصر جدید شناخته میشود، افزود: در این نوع جنگ، هدف اصلی نه تخریب زیرساختها، بلکه تغییر درک مردم از واقعیتهاست. دشمن تلاش میکند با بهرهگیری از ابزارهای رسانهای، شبکههای اجتماعی و تکنیکهای روانشناختی، نوعی بازتعریف از واقعیت ارائه دهد که در آن، امید کمرنگ و تردید پررنگ شود.
نعیمی ادامه داد: یکی از ویژگیهای برجسته این جنگ، چندلایه بودن آن است؛ بهگونهای که مخاطب در بسیاری از موارد، متوجه قرار گرفتن در معرض عملیات هدفمند نمیشود. این عملیات، گاه در قالب خبر، تحلیل، تصویر یا حتی سرگرمی ارائه میشود و بهتدریج ذهن مخاطب را در مسیر خاصی هدایت میکند.
مسئول نمایندگی ولیفقیه در سپاه استان البرز با تأکید بر اینکه دشمن در این میدان، بیش از هر چیز بر روایتسازی تمرکز دارد، تصریح کرد: روایت، صرفاً انتقال یک خبر نیست، بلکه چارچوبی است که مخاطب بر اساس آن، واقعیت را تفسیر میکند. از اینرو، هر طرفی که بتواند روایت غالب را شکل دهد، در واقع بخش مهمی از میدان را در اختیار گرفته است.
وی یکی از مهمترین الزامات مقابله با این روند را بازسازی فعال روایتها دانست و گفت: برای خنثیسازی اثرگذاری روایتهای جهتدار، باید روایتهای دقیق، مستند و در عین حال قابل فهم برای عموم تولید و منتشر شود. این روایتها باید بتوانند ضمن انتقال واقعیت، پاسخگوی پرسشها و ابهامات ذهنی مخاطبان نیز باشند.
نعیمی با اشاره به نقش رسانهها در این میان خاطرنشان کرد: رسانهها در خط مقدم این نبرد قرار دارند و عملکرد آنها میتواند بهطور مستقیم بر شکلگیری افکار عمومی تأثیر بگذارد. از اینرو، دقت، سرعت و صحت در انتشار اخبار، بهویژه در شرایط حساس، اهمیت دوچندان پیدا میکند.
این مسئول در ادامه، به موضوع واقعیتهای مغفولمانده در فضای خبری اشاره کرد و افزود: بخشی از واقعیتها، بهویژه در حوزه درگیریهای منطقهای، یا بهطور کامل بازتاب داده نمیشود یا با تغییراتی همراه است که تصویر نهایی را دگرگون میکند. در چنین شرایطی، بازخوانی این واقعیتها بر اساس دادههای معتبر، میتواند به اصلاح برداشتهای عمومی کمک کند.
وی با اشاره به برخی گزارشها درباره تلفات نیروهای صهیونیستی گفت: آنچه در بسیاری از رسانههای جریان مخالف کمتر مورد توجه قرار میگیرد، ابعاد واقعی خسارات انسانی و پیامدهای میدانی است. پرداختن مستند به این موضوعات، نهتنها به روشنتر شدن فضای تحلیلی کمک میکند، بلکه مانع از شکلگیری تصویر غیرواقعی از برتری یکجانبه میشود.
نعیمی همچنین به نشانههایی از نارضایتی در میان برخی نیروهای نظامی آمریکا اشاره کرد و افزود: اینگونه نشانهها، اگرچه ممکن است در ظاهر جزئی به نظر برسند، اما در تحلیل کلان، بیانگر وجود شکافها و چالشهای درونی هستند. بازتاب این موارد، میتواند تصویر دقیقتری از وضعیت واقعی جبهه مقابل ارائه دهد.
وی با بیان اینکه هرگونه تردید یا کاهش انگیزه در میان نیروهای دشمن، تأثیر مستقیمی بر معادلات روانی دارد، تصریح کرد: این موضوع، نشان میدهد که ادعای انسجام کامل، همواره با واقعیتهای میدانی منطبق نیست و باید با نگاه تحلیلی به آن پرداخته شود.
مسئول نمایندگی ولیفقیه در سپاه استان البرز در بخش دیگری از سخنان خود، به نقش مردم در خنثیسازی جنگ شناختی اشاره کرد و گفت: مردم، نهتنها مخاطب این جنگ هستند، بلکه میتوانند بهعنوان بازیگران فعال نیز در آن نقشآفرینی کنند. حضور آگاهانه و مستمر در صحنههای اجتماعی، یکی از مهمترین عوامل در بیاثر کردن تلاشهای دشمن است.
وی افزود: تجمعات مردمی، اگر بهدرستی مدیریت و هدایت شود، میتواند به بستری برای انتقال پیامهای امیدبخش، تقویت همبستگی و افزایش سطح آگاهی تبدیل شود. این تجمعات، صرفاً یک حضور نمادین نیست، بلکه ظرفیتی است که میتواند در معادلات رسانهای نیز اثرگذار باشد.
نعیمی با تأکید بر ضرورت ارتقای کیفیت محتوای ارائهشده در این فضاها اظهارکرد: برای دستیابی به حداکثر اثربخشی، باید از ترکیب متوازن و هوشمندانه سه نوع محتوا بهره گرفت؛ محتوای تبیینی، احساسی و اقناعی.
این مسئول توضیح داد: محتوای تبیینی، با ارائه تحلیلهای منطقی و مستند، به افزایش درک مخاطب از شرایط کمک میکند. در مقابل، محتوای احساسی، با ایجاد پیوند عاطفی، انگیزه مشارکت و همراهی را تقویت میکند. در نهایت، محتوای اقناعی، با اتکا به استدلالهای دقیق، زمینه پذیرش و باورپذیری پیام را فراهم میسازد.
وی ابراز کرد: زمانی که این سه نوع محتوا بهصورت هماهنگ و هدفمند به کار گرفته شود، میتوان انتظار داشت که مخاطب، نهتنها پیام را دریافت کند، بلکه آن را بپذیرد و در رفتار خود نیز منعکس کند.
نعیمی در ادامه، به اهمیت سواد رسانهای بهعنوان یکی از مؤلفههای کلیدی در مواجهه با جنگ شناختی اشاره کرد و گفت: در دنیایی که حجم اطلاعات بهطور بیسابقهای افزایش یافته، توانایی تحلیل و ارزیابی اخبار، به یک ضرورت تبدیل شده است. جامعهای که از سطح بالاتری از سواد رسانهای برخوردار باشد، کمتر تحت تأثیر روایتهای نادرست قرار میگیرد.
وی افزود: ارتقای این مهارت، نیازمند برنامهریزی مستمر در حوزه آموزش، تولید محتوا و فرهنگسازی است و باید بهعنوان یک اولویت در دستور کار نهادهای مسئول قرار گیرد.
مسئول نمایندگی ولیفقیه در سپاه استان البرز با تأکید بر نقش امید اجتماعی در خنثیسازی عملیات روانی دشمن تصریح کرد: یکی از اهداف اصلی جنگ شناختی، تضعیف روحیه و ایجاد حس بنبست در جامعه است. در مقابل، تقویت امید، میتواند بهعنوان یک عامل بازدارنده عمل کرده و مسیر حرکت جامعه را هموارتر سازد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: هرچه انسجام ملی، آگاهی عمومی و اعتماد به توانمندیهای داخلی تقویت شود، اثرگذاری جنگ شناختی کاهش مییابد. این مسیر، نیازمند مشارکت همهجانبه نخبگان، رسانهها و مردم است تا بتوان در برابر چالشهای پیشرو، با قدرت و اطمینان بیشتری ایستادگی کرد.
انتهای پیام
