هیچ مذاکره مستقیمی با آمریکا نداشته‌ایم

به گزارش خبرنگار ایکنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، امروز 10 فروردین ماه، در نخستین نشست خبری خود در سال جدید به تشریح آخرین مواضع دیپلماتیک کشورمان در قبال تحولات منطقه و مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا پرداخت.

وی در پاسخ به سؤالی درباره دریافت پیام‌های میانجی‌گرانه از سوی کشورهایی نظیر پاکستان و محورهای مورد نظر ایران برای گفت‌وگوهای احتمالی، تأکید کرد: از دور پیشین مذاکرات تاکنون، هیچ گفت‌وگوی مستقیمی با آمریکا صورت نگرفته است. آنچه از سوی برخی واسطه‌ها از جمله اسلام‌آباد منتقل شده، صرفاً حاوی پیام‌هایی مبنی بر تمایل آمریکا برای مذاکره بوده است.

بقایی با اشاره به فضای بی‌اعتمادی نسبت به رفتارهای دیپلماتیک واشنگتن، افزود: هرگاه در مورد مذاکره از سوی آمریکا صحبت می‌شود، شاخک‌های همگان حساس می‌شود. مشخص نیست که جهان تا چه حد ادعاهای دیپلماتیک آمریکا را معتبر می‌داند؛ حتی در داخل این کشور نیز تردیدهای جدی نسبت به سیاست‌های متناقض آن وجود دارد. موضع ایران در قبال مسائل مختلف از ابتدا روشن بوده و هرگونه پیشنهاد منتقل‌شده، فارغ از عنوانی چون «بندهای پانزده‌گانه»، غیرواقع‌بینانه، غیرمنطقی و زیاده‌خواهانه ارزیابی شده است.

واکنش به نشست پاکستان با کشورهای منطقه

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در خصوص نشست اخیر پاکستان با برخی کشورهای منطقه، گفت: این نشست در چارچوبی که پاکستان تنظیم کرده بود برگزار شد و ایران هیچ نقشی در آن نداشت. امیدواریم کشورهای منطقه با نگاهی واقع‌بینانه به ریشه‌های جنگ توجه داشته باشند. نمی‌توان یک‌سویه از یک طرف خواستار خویشتنداری بود. موضع ایران روشن است و هرگاه به جمع‌بندی برسیم، به‌موقع اعلام خواهد شد.

روابط با ترکیه و نقش آن در میانجی‌گری

بقایی در پاسخ به پرسشی درباره تلاش‌های ترکیه برای پایان دادن به جنگ، روابط تهران و آنکارا را دوستانه توصیف کرد و از مرزهای امن مشترک میان دو کشور به عنوان یک ظرفیت الگو نام برد.

وی مواضع ترکیه در محکومیت تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی را شایان تقدیر دانست و افزود: این رویکرد نشان‌دهنده آگاهی ترکیه از علل بروز جنگ و تبعات آن برای منطقه از جمله منافع خود این کشور است. مقامات ترکیه بارها رژیم صهیونیستی را تهدیدی اصلی برای صلح و امنیت منطقه خوانده‌اند و تماس‌های مستمری میان مقامات دو کشور در جریان است.

رد ادعای رئیس‌جمهور آمریکا درباره مذاکرات

سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به ادعای اخیر رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر موافقت ایران با بخش عمده پیشنهادهای واشنگتن، گفت: مقامات آمریکایی همواره آنچه را آرزو دارند بیان می‌کنند. هیچ مذاکره‌ای صورت نگرفته و آنچه از طریق واسطه‌ها ارسال شده، صرفاً درخواست مذاکره همراه با پیشنهادهایی بوده است.

بقایی افزود: در شرایطی قرار داریم که تجاوز نظامی آمریکا با شدت ادامه دارد و تمام توانمان معطوف به دفاع از خود است. چنین ادعاهایی را صادقانه نمی‌دانیم. تجربه تلخ خیانت به دیپلماسی را در دو نوبت طی کمتر از یک سال با گوشت و پوست خود لمس کرده‌ایم.

انتقاد از مواضع اتحادیه اروپا

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به اظهارات مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره پیوند میان اوضاع منطقه و منازعه اوکراین، این رویکرد را نشانه‌ای از سردرگمی در میان سیاست‌گذاران اروپایی توصیف کرد و گفت: طی چهار سال گذشته، آن‌ها به‌جای برخورد منطقی با بحران اوکراین، دیگران را متهم کردند و اکنون بهانه‌ای جدید به نام خلیج فارس و جنگ تحمیلی علیه ایران ساخته‌اند. این پیوندهای بی‌اساس، جز سردرگمی و ناتوانی در حل مشکلات خودشان چیزی را نشان نمی‌دهد.

بقایی با اشاره به حمله به دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی ایران، آن را جنایت جنگی و نقض آشکار حقوق بشردوستانه بین‌المللی خواند و تأکید کرد: حتی در جنگ جهانی دوم، چنین بی‌توجهی به اصول اولیه بشردوستانه دیده نشد. در جنایت علیه ناو ایرانی نیز کمترین استانداردهای جست‌وجو و نجات رعایت نشد. این اقدامات نه‌تنها جنایت علیه مردم ایران، بلکه جنایت علیه تمامیت حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه است و باید به افکار عمومی جهان منعکس شود.

عضویت در ان‌پی‌تی و نقش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

سخنگوی وزارت خارجه درباره بررسی طرح خروج ایران از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) در مجلس، گفت: این موضوع در افکار عمومی نیز مطرح است و پرسش اصلی این است که عضویت در معاهده‌ای که نتوان از حقوق مندرج در آن بهره‌مند شد، چه فایده‌ای دارد؟

بقایی تأکید کرد: ایران همچنان به تعهدات خود پایبند است و هرگز به دنبال سلاح هسته‌ای نبوده، اما رویکرد غیرمسئولانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و فشار یک‌جانبه آمریکا و برخی اعضا، زمینه‌ساز این بحث در افکار عمومی و مجلس شده است.

بقایی ضمن تسلیت شهادت سردار تنگسیری، آن را جنایتی دیگر در ادامه اقدامات تجاوزکارانه خواند و گفت: مرگ سرخ در راه دفاع از وطن، افتخاری بزرگ برای سربازان و سرداران این مرزوبوم است. این اقدام تجاوزکارانه، نقض آشکار بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد محسوب می‌شود.

مدیریت تنگه هرمز و پیامدهای آن برای اروپا

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره افزایش قیمت سوخت و مواد غذایی در اروپا و نسبت آن با مدیریت تنگه هرمز، تأکید کرد: ایران همواره نگاهبان امنیت تردد دریانوردی در منطقه بوده و این مدیریت هوشمندانه، واکنشی به تجاوزات نظامی است. مقصر این شرایط ما نیستیم. اگر نگرانی درباره قیمت سوخت وجود دارد، باید از مسببان اصلی آن پرسیده شود.

بقایی تصریح کرد که تردد شناورهای غیرمتخاصم با هماهنگی انجام می‌شود و برخی کشتی‌ها نیز با هماهنگی با ایران از تنگه هرمز عبور کرده‌اند.

واکنش به اعتراضات در آمریکا

سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به اعتراضات گسترده در آمریکا علیه جنگ با ایران، گفت: اگر نظامی مدعی مردم‌سالاری باشد، باید خواست عمومی را مبنای سیاست خود قرار دهد، اما در آمریکا شاهدیم تصمیم‌گیری در این موضوع حیاتی توسط حلقه‌ای محدود و در هماهنگی با رژیمی نسل‌کش اتخاذ شده است.

وی تأکید کرد: مردم آمریکا خواهان آن نیستند که جان سربازان و منابع مالی آن‌ها در مسیر تجاوزی ظالمانه علیه کشوری مستقل و فرهنگ‌دوست هزینه شود و باید صدای آنان شنیده شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اجتماعات خودجوش مردمی در میادین اصلی شهرها، این حضور گسترده را بازتابی از عشق و تعلق خاطر ایرانیان به سرزمین خود دانست و تأکید کرد: در این زمینه، به فرمایش رهبر فقید انقلاب اسلامی ارجاع می‌دهم که فرمودند اگر حادثه‌ای رخ دهد، خداوند مردم ایران را مبعوث می‌گرداند. بعثت ویژه پیامبران است و این تعبیر جای تأمل دارد.

وی در پاسخ به سؤالی درباره مناسبات ایران و لبنان، ضمن تسلیت شهادت دیپلمات‌های ایرانی در بیروت، تصریح کرد: این اقدام نشان می‌دهد که رژیم صهیونیستی هیچ قاعده‌ای در رفتار با دیگران مراعات نمی‌کند و مصداق بارز تروریسم و جنایت جنگی است. جمهوری اسلامی ایران در این باره بیانیه صادر کرده و موضوع را در سازمان ملل پیگیری کرده است. سفارت ایران در بیروت فعال است و سفیر کشورمان کماکان به وظایف خود ادامه می‌دهد.

آخرین وضعیت نیروگاه بوشهر

وی در خصوص وضعیت نیروگاه اتمی بوشهر پس از حملات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا، اظهار کرد: براساس اطلاعات موجود، نیروگاه فعال است و حملات صورت‌گرفته در اطراف آن، بار دیگر نشان داد که آمریکا و رژیم صهیونیستی به هیچ اصل حقوقی یا اخلاقی در جنگ تجاوزکارانه خود علیه ایران پایبند نیستند. مسئولیت سازمان ملل و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در این زمینه روشن است و جزئیات باید از سازمان انرژی اتمی پیگیری شود.

سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به اتهام استفاده ایران از بمب‌های خوشه‌ای، این ادعا را وقیحانه خواند و گفت: کسانی که خود تمامی اصول حقوق بشردوستانه را نادیده گرفته‌اند، به مظلوم‌نمایی عادت کرده‌اند. آنچه تحت عنوان استفاده از مهمات خوشه‌ای مطرح می‌شود، مربوط به موشک‌های چندکلاهک‌دار است که از حیث کارکرد و اثرگذاری با تسلیحات خوشه‌ای تفاوت دارد. این شیوه، نوعی فرار به جلو محسوب می‌شود.

وی با اشاره به حملات رژیم صهیونیستی به منطقه لامرد در فارس و مدرسه‌ای در میناب، افزود: هر روز ابعاد گسترده‌تری از جنایات این رژیم آشکار می‌شود؛ از جمله استفاده از سلاح‌هایی که تخریب زیست‌محیطی گسترده به دنبال دارد. از این رو، رژیم صهیونیستی در جایگاهی نیست که دیگران را به نقض حقوق بشردوستانه متهم کند.

بقائی در پاسخ به سؤالی درباره نقش چین و روسیه به‌عنوان شرکای راهبردی ایران در شرایط کنونی، تأکید کرد: بزرگ‌ترین متحد استراتژیک ایران، مردم این سرزمین هستند. ملت ایران در طول ۲۴۰۰ سال تاریخ خود، باوجود همه فرازونشیب‌ها و تهاجمات، تداوم خود را حفظ کرده است. اتکای ما به داشته‌های داخلی خودمان است و این نه یک شعار، بلکه حقیقتی تاریخی است. رویکرد کشورها در قبال تحولات امروز، در معادلات آینده تأثیرگذار خواهد بود و مماشات در برابر قانون‌شکنی‌های آشکار، دامن‌گیر همه خواهد شد.

روابط تهران و ریاض برقرار است

سخنگوی وزارت خارجه در خصوص روابط دیپلماتیک با عربستان سعودی بیان کرد: روابط دیپلماتیک برقرار است و سفارت ایران در ریاض فعال است. نگرانی‌های خود را صریحاً اعلام کرده‌ایم. براساس حقوق بین‌الملل و اصل حسن همجواری، کشورها نباید امکانات و قلمرو خود را در اختیار طرف متجاوز علیه کشوری دیگر قرار دهند. ایران مایل نیست ناگزیر به انجام اقدامات دفاعی در خاک کشورهای منطقه شود.

وی در پاسخ به اظهارات اخیر رئیس‌جمهور اوکراین، گفت: ملت ایران به افرادی که چنین فجایعی را برای مردم اوکراین رقم زده‌اند، اجازه نمی‌دهند که به بهانه‌های مختلف در امور آن‌ها دخالت کنند. تلاش برای پیوند زدن بحران اوکراین با تحولات منطقه، اشتباه محاسباتی فاجعه‌باری است.

بقایی در ادامه در خصوص اصل حسن همجواری با کشورهای منطقه، به‌ویژه امارات متحده عربی، تصریح کرد: ما با همه کشورهای همسایه، از جمله کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، اشتراکات فرهنگی، دینی و اقتصادی داریم و آن‌ها را هرگز دشمن خود ندانسته‌ایم. تأکید کرده‌ایم که اقدامات دفاعی ایران، صرفاً متوجه پایگاه‌ها و تأسیساتی است که مبدأ تجاوز به کشورمان بوده‌اند. انتظار می‌رود کشورهای منطقه با اعلام عدم مشارکت در جنگ، به تعهدات خود عمل کنند؛ چراکه صرفاً اعلام بی‌طرفی کافی نیست.

وی افزود: نقش ایرانیان در توسعه و شکوفایی امارات متحده عربی بر کسی پوشیده نیست. با این حال، مشاهده می‌شود که آمریکا مستمراً از پایگاه‌های نظامی خود در خاک کشورهای همسایه استفاده می‌کند. اقدام ایران در قبال این وضعیت، دفاع مشروع است.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره روند تصمیم‌گیری در خصوص جنگ و صلح، گفت: این تصمیم‌ها در مراجع ذی‌ربط اتخاذ می‌شود. در شرایط کنونی که زیرساخت‌های علمی و فناورانه کشور مورد هجمه قرار گرفته، تمرکز ما بر صیانت از کیان کشور است. دستگاه دیپلمسی هماهنگ با نیروهای مسلح، وظایف خود را در عرصه بین‌المللی دنبال می‌کند.

گروسی کار را پیچیده کرده است

بقایی در واکنش به حمله به تأسیسات هسته‌ای و عملکرد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ابراز تأسف کرد و گفت: متأسفانه مدیرکل آژانس در قبال این تجاوز آشکار، رویکردی نادرست در پیش گرفته و به جای محکومیت متجاوزان، اظهاراتی مطرح کرده که وضعیت را پیچیده‌تر کرده است. کارنامه ایشان در دو سال اخیر قابل قبول نبوده است.

وی در ادامه افزود: ملت ایران ثابت کرده‌اند که در برابر تعرض به خانه و کاشانه خود، با تمام توان از کشور دفاع می‌کنند. تجهیزات دفاعی ایران، از جمله موشک‌های آرش، شاهد و خیبرشکن، با قدرت در اختیار مدافعان میهن قرار دارد.

سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به تجاوزات سی‌ویک‌روزه اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا، اظهار کرد: در این مدت، بزرگ‌ترین قربانی این تجاوز، حقوق بشر و حقوق بشردوستانه بوده است. در هشتاد سال اخیر، نمونه‌ای برای جنایاتی به این گستردگی در بازه زمانی یک‌ماهه وجود ندارد. حمله به دانشگاه‌ها، مراکز فرهنگی، بیمارستان‌ها، ساختمان‌های هلال‌احمر و زیرساخت‌های حیاتی از جمله پست‌های برق، همگی مصداق بارز جنایت جنگی است.

وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران این جنایات را مستندسازی می‌کند؛ هم برای پیگیری‌های حقوقی بین‌المللی، هم برای آگاهی افکار عمومی و نسل‌های آینده. ادعاهای کمک‌های بین‌المللی که گاه مطرح می‌شود، جز فریبی بیش نیست و با فرهنگ و تاریخ ایران زمین بیگانه است.

بقایی با تشکر از زحمات اصحاب رسانه در پوشش شرایط جنگی، گفت: حملات رژیم صهیونیستی به خبرنگاران و رسانه‌ها در چارچوب حقیقت‌کشی صورت می‌گیرد. از جمله حملات اخیر به دفتر شبکه العربیه و شهادت خبرنگاران المیادین و المنار در لبنان نمونه‌هایی از این روند است.

وی افزود: تحولات دو روز اخیر در آمریکا نشان داد که افکار عمومی جهان به‌درستی دریافته‌اند این جنگ تجاوزکارانه، نه تنها متوجه ایران، بلکه متوجه کل منطقه و حتی جامعه جهانی است. باید مسیر روشنگری و بیان حقایق را با این امید ادامه داد که جهان بیش از پیش نسبت به بحران ناشی از طمع‌ورزی آمریکا و رژیم صهیونیستی آگاه شود.