تداوم رایزنیهای اسلامآباد با میزبانی تهران از هیئت پاکستانی
اسماعیل بقایی از حضور یک هیئت پاکستانی در تهران خبر داد و اعلام کرد: این سفر در راستای ادامه گفتوگوهای انجامشده در اسلامآباد صورت میگیرد.
به گزارش ایکنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه عصر امروز، چهارشنبه ۲۶ فروردین، در نشست خبری خود در پاسخ به پرسشی درباره دور جدید مذاکرات میان ایران و آمریکا و همچنین اظهارات اخیر «جیدی ونس» علیه ایران، اظهار کرد: مشخص نیست با چه ادبیاتی باید موضع ایران در خصوص سلاح هستهای را بیان کرد. اصرار برخی مقامهای آمریکایی بر ناآگاهی از مواضع شفاف ایران، نشانهای از سوءنیت است.
بقایی با تأکید بر رویکرد اصولی جمهوری اسلامی ایران گفت: موضع ایران درباره موضوع هستهای کاملاً روشن است و این مسئله نه از سر فشار یا هراس، بلکه بر پایه اصول اساسی کشور شکل گرفته است. برنامه هستهای ایران همواره ماهیتی صلحآمیز داشته و هیچگاه به سمت اهداف غیرصلحآمیز سوق پیدا نکرده است.
وی در ادامه و در پاسخ به ادعاهایی مبنی بر تأثیر کنار گذاشتن سلاح هستهای بر شکوفایی اقتصادی ایران، خاطرنشان کرد: تلاش برای القای وجود چیزی تحت عنوان «سلاح هستهای ایران» و سپس مطالبه اثبات عدم آن، رویکردی غیرمنطقی است، چراکه نمیتوان عدم یک امر غیرواقعی را اثبات کرد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی افزود: اساساً چنین سلاحی در دکترین ایران وجود ندارد و از سوی دیگر، جمهوری اسلامی مسیرهای توسعه اقتصادی خود را بهخوبی میشناسد.
وی تأکید کرد: کشورهایی که در گذشته تهدید به نابودی زیرساختهای ایران کردهاند، در جایگاهی نیستند که درباره آینده اقتصادی ایران اظهارنظر کنند.
بقایی درباره روند مذاکرات ایران و آمریکا نیز گفت: تبادل پیامها همچنان ادامه دارد و از زمان بازگشت هیئت ایرانی به تهران در روز یکشنبه، ارتباطات متعددی از طریق واسطه پاکستانی برقرار شده است. مواضع جمهوری اسلامی ایران بهطور شفاف در این پیامها منتقل شده و تغییری در آن وجود ندارد.
وی همچنین از احتمال میزبانی تهران از هیئت پاکستانی در ادامه این روند خبر داد و گفت: این هیئت که پیشتر با طرف آمریکایی گفتوگو کرده، حامل دیدگاههایی است که قرار است در نشستهای پیشرو بهصورت مفصل بررسی شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شهادت دکتر کمال خرازی، ضمن تسلیت به جامعه دیپلماتیک کشور و خانواده وی اظهار کرد: ایشان از دیپلماتهای برجسته، مجرب و چهرهای فرهیخته بودند که فقدانشان ضایعهای بزرگ محسوب میشود.
وی ادامه داد: این حادثه بار دیگر نشان داد که آمریکا و رژیم صهیونیستی با منطق، دیپلماسی و صلح سر ناسازگاری دارند.
بقایی با اشاره به تحولات اخیر افزود: طی حدود ۴۰ روز گذشته، شماری از فرماندهان ارشد کشور و همچنین جمعی از مردم ایران به شهادت رسیدهاند که این امر نشاندهنده عمق خصومت دشمن با ملت ایران است.
وی تأکید کرد: شهادت دکتر خرازی که در پی حمله رژیم صهیونیستی به منزل وی رخ داد، عزم جمهوری اسلامی ایران را برای پیگیری حقوق و منافع ملت بیش از پیش تقویت خواهد کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعای اعمال محاصره دریایی علیه ایران از سوی آمریکا تصریح کرد: ایران کشوری نیست که پذیرای هرگونه محاصره باشد. اگر در فرآیند دیپلماتیک به نتیجه نرسیدهاید و قصد دارید از ابزارهای فشار جایگزین استفاده کنید، باید بدانید که این رویکرد نیز ناکام خواهد ماند. چنین اقدامی، تهدیدآمیز و مغایر با اصول و مبانی حقوق بینالملل است و هیچ مشروعیت حقوقی ندارد. این اقدام میتواند مقدمهای برای نقض آتشبس باشد و ایران ضمن رصد دقیق تحولات، در صورت لزوم واکنش متناسب نشان خواهد داد.
وی همچنین در پاسخ به سؤالی درباره حضور نظامیان آمریکایی در منطقه، با تأکید بر اینکه این حضور بر ناامنی منطقه میافزاید، اظهار کرد: آنچه در چهل روز گذشته رخ داد نشان داد که آمریکا و رژیم صهیونیستی هیچ التزامی به امنیت منطقه ندارند و حضورشان صرفاً به تفرقه و دودستگی میان کشورهای منطقه دامن میزند.
بقایی افزود: ما همواره تأکید کردهایم که روابط ایران با کشورهای منطقه باید بر پایه حسن همجواری و دوستی استوار باشد. همچنین این گلایه را اعلام کردهایم که متأسفانه برخی کشورهای منطقه، خواسته یا ناخواسته، اجازه دادند از قلمرو زمینی، هوایی و دریایی آنها برای سوءاستفاده علیه ایران توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی بهرهبرداری شود. ما انتظار داریم این روند فوراً متوقف گردد.
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه اظهار کرد: تمامی موارد استفاده از امکانات یا خاک کشورهای دیگر برای تعرض به ایران، از جمله پرتاب موشک و پهپاد و سوختگیری، بخشی از تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا محسوب میشود و کشورهای همکار در این اقدامات، مسئولیت بینالمللی دارند. ایران این موارد را مستندسازی و پیگیری حقوقی خواهد کرد.
وی در واکنش به این ادعا که رژیم صهیونیستی مستقل از آمریکا عمل میکند و نوعی نقش «پلیس خوب و بد» ایفا میشود، تأکید کرد: اینها پلیس بد و خوب نیستند؛ بلکه هر دو مجرم هستند. مجرم خوب و بد معنا ندارد. آمریکا و رژیم صهیونیستی هر دو در زمره مجرم قرار دارند. نخستوزیر پاکستان به عنوان میانجیگر اعلام کرده توقف جنگ در لبنان بخشی از تفاهم است و مسئولیت آن با آمریکاست. هیچ توجیهی از سوی ما قابل پذیرش نیست.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره اموال توقیفشده ایرانیان خارج از کشور، به ویژه در امارات، گفت: بخش کنسولی وزارت خارجه این موضوع را با جدیت پیگیری میکند. گزارشهای مربوط به تضییع حقوق و اموال ایرانیان به بخش کنسولی ارائه شده و ما این موارد را به طور جدی دنبال میکنیم. آتشی که علیه ایران برافروخته شد و کشورهای منطقه در آن درگیر شدند، نباید بهانهای برای نقض حقوق شهروندان ایرانی در این کشورها قرار گیرد؛ بهویژه در امارات که ایرانیان نقشی تعیینکننده در توسعه و پیشرفت آن کشور داشتهاند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره مذاکره با آمریکا برای آزادسازی اموال توقیفشده ایران تصریح کرد: این موضوع از جمله مواردی بود که مورد بحث قرار گرفت، اما آزادسازی اموال ایران یک امتیاز نیست، بلکه حقی است که تضعیف شده است. این بحث به عنوان یکی از مطالبات ما مطرح شد، اما به جمعبندی نهایی نرسیدیم. دلیل حضور رئیس کل بانک مرکزی در هیأت مذاکرهکننده نیز آن بود که همه بخشهایی که باید به رئیس هیأت مشورت بدهند، در دسترس باشند.
وی در پاسخ به سؤالی درباره کمک روسیه به ایران برای رقیقسازی اورانیوم گفت: ما با روسیه روابط خوبی داریم. در موضوع هستهای، سابقه همکاری موفقیتآمیزی بین ایران و روسیه وجود دارد. روسیه در اجرای برجام نیز نقش مهمی ایفا کرد و مقامات روسی بارها اعلام کردهاند که آماده کمک برای پیشبرد یک روند دیپلماتیک درباره موضوع هستهای ایران هستند. ما از این دیدگاه مثبت روسیه قدردانی میکنیم، اما باید منتظر ماند و دید در آینده مذاکرات به کجا خواهد رسید؛ اینکه اساساً بتوانیم با طرف آمریکایی به توافقی دست یابیم یا نه.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره مذاکره بین ایران و آمریکا یادآور شد: ممکن است در ادبیات برخی مقامات آمریکایی گزارههایی مبنی بر آمادگی برای ارائه مشوق اقتصادی و باز کردن امکان مراوده اقتصادی با ایران بشنوید، اما میدانیم که این گزارهها قابل باور نیستند. ما در اسلامآباد، بر اساس بسته پیشنهادی دهبندی خود، دیدگاهها را به تفصیل درباره هر یک از آن ده بند ـ اعم از هستهای، رفع تحریمها و جبران خسارت ـ مطرح کردیم. یکی از موضوعاتی که آمریکا بر آن پافشاری میکند، بحث هستهای به صورت یکطرفه و یکسویه است که این رویکرد برای ما قابل پذیرش نیست.
وی درباره تناسب طرح آمریکا با پیشنهاد دهبندی ایران افزود: در خصوص برخی از موضوعات پیشنهادی ما، طرف آمریکایی دیدگاههای خود را مطرح کرد که از نظر ما غیرواقعبینانه و نامعقول بود و ما صراحتاً این امر را در آن جلسات مطرح کردیم. موضوع جدیدی نیز در میان نبود و آنها با مواضع ما آشنایی داشتند.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی درباره تماسهای وزیر امور خارجه با همتایان خود در منطقه و احتمال میانجیگری کشوری دیگر غیر از پاکستان گفت: طبیعی است که کشورهایی که با ما و طرف آمریکایی گفتگو میکنند، مساعی جمیله خود را برای کاهش تنش به کار گیرند، اما تنها میانجیگری که در حال حاضر تبادل پیام از طریق او انجام میشود، پاکستان است.
بقایی درباره جزئیات بسته دهبندی ایران نیز افزود: ما بسته دهبندی داشتیم که در واکنش به طرح موسوم به پانزدهبندی آنها ارائه شد. مواضع ما در همه موضوعات مذاکراتی اعم از هستهای، رفع تحریمها، جبران خسارت و توقف جنگ در آن بسته مطرح شده است. طبیعی است در هر گفتگویی، طرفین دیدگاههای خود را در تبادل نظرها مطرح میکنند. در اسلامآباد، دیدگاه طرف آمریکایی مطرح شد و ما نیز دیدگاه خود را بیان کردیم. اینکه طرف آمریکایی بستهای پیشنهاد دهد و انتظار داشته باشد ایران بدون چونوچرا بپذیرد، شدنی نیست و با منطق مذاکره ناسازگار است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه سخنان خود تأکید کرد: ما وارد مذاکره نمیشویم که شرطهای آمریکا را بپذیریم. ملاک ما منافع و حقوق ملت ایران است. اگر مذاکرهای بر این اساس باشد که شرط یک طرف بر طرف دیگر تحمیل شود، آن دیگر نامش مذاکره نیست، بلکه دیکته و تحمیل است و ملت ایران هرگز چنین تحمیلی را نمیپذیرد.
وی در پاسخ به پرسشی دیگر درباره تمدید آتشبس و دور بعدی مذاکرات اظهار کرد: با طرفی مواجه هستیم که سابقه طولانی در تغییر مواضع و بیان دیدگاههای متناقض دارد. حتی اگر درباره چیزی توافق کرده باشد، نمیتوان اطمینان داشت که به آن تفاهمات پایبند بماند. از این رو، ما در شرایط بسیار دشواری گفتگو میکنیم. هر بخشی از مذاکرات تابع پیشرفت بخش دیگر است و همه مؤلفهها به یکدیگر متصل میباشند؛ بنابراین نمیتوان درباره بخشی تفاهم کرد و بقیه را برای بعد گذاشت.
بقایی افزود: حدس و گمانهایی که درباره تمدید آتشبس مطرح میشود، هیچکدام قابل تأیید نیست. در حال حاضر گفتگوها از طریق میانجی پاکستانی ادامه دارد و باید دید طرف مقابل تا چه اندازه نسبت به ادعاهای خود درباره دیپلماسی، واقعاً جدی است. این آمریکاست که باید جدیت خود را اثبات کند، چراکه بارها نه تنها به تعهدات خود پایبند نبوده، بلکه میز مذاکره را نیز منهدم کرده است.
وی در پاسخ به سؤالی درباره انتشار یک یادداشت تند در آمریکا همزمان با مذاکرات اسلامآباد که در آن مذاکرهکنندگان ایرانی تهدید به ترور شده بودند، اظهار کرد: این فقط یک مقاله نیست، بلکه بیان یک خط فکری است، چراکه پیش از آن نیز مقامات ارشد آمریکایی چنین موضوعی را مطرح کرده بودند. در قرون وسطی حتی برای پیکهای دیپلماتیک و فرستادگان کشورها ارزش و مصونیت قائل بودند. اینکه در قرن ۲۱، توسط کشوری که مقر سازمان ملل است و ادعای دموکراسی و حاکمیت قانون دارد، دیپلماتهای کشور دیگر تهدید به قتل و ترور شوند، باید همه جهان را از خواب بیدار کند.
سخنگوی وزارت خارجه افزود: کسانی که این بحث را مطرح میکنند، اگر دادگاه عادلی وجود داشته باشد، باید در یک محکمه عادلانه به جرم ترغیب به خشونت و تروریسم دولتی محاکمه شوند؛ چراکه عملاً میگویند مذاکرهکنندگان یک کشور را به دلیل اینکه بر حقوق ملت خود اصرار ورزیدند، میتوان ترور کرد. این امر خلاف اصول و قواعد حقوق بینالملل و مغایر با همه موازین انسانی و اخلاقی است.
وی در پاسخ به سؤالی درباره اعمال محدودیتهایی برای ایرانیان مقیم آمریکا تصریح کرد: این اتفاقات صرفاً اجرای قانون به دلیل مسائل مهاجرتی نیست؛ بلکه آشکار است که ارادهای برای آزار و اذیت ایرانیان ـ به هر بهانهای ـ وجود دارد. ما موظفیم از حقوق اتباع ایرانی هر کجا که هستند حمایت کنیم. اقدامات آمریکا کاملاً مغایر با اصول بنیادین حقوق بشری است و بهانههای آنان صرفاً در راستای نگاه تبعیضآمیز نسبت به ایرانیان قرار دارد.
بقایی در خصوص بازگشت خانم اسفندیاری به ایران نیز گفت: ما بازگشت خانم اسفندیاری به کشور را خوشآمد میگوییم. وزارت امور خارجه در این مدت تلاش زیادی انجام داد. چند روز قبل، دو محکوم فرانسوی آزاد شدند و توافق ما با طرف فرانسوی این بود که آنها دعوای خود را در دیوان بینالمللی دادگستری که به بهانه بازداشت دو شهروند متهم به اقدامات امنیتی علیه ایران مطرح کرده بودند، پس بگیرند. این امر محقق شد و همزمان مقرر گردید که خانم اسفندیاری آزاد شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره مواضع آلمان در قبال جنگ تحمیلی رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران نیز گفت: ایرانیان بزرگوار و نجیب هستند، اما سوابق گذشته را فراموش نمیکنند و مواضع نادرست مقامات آلمان مد نظر ما خواهد بود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود اعلام کرد که ایران در پاکستان هیچ دیداری غیر از دیدارهای اعلامشده نداشته و روابط دیپلماتیک ایران با کشورهای اروپایی از جمله آلمان برقرار است.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهاد روسیه برای پذیرش اورانیوم غنیشده ایران و رقیقسازی آن گفت: درباره اجزای مختلف هر تفاهمی در بحث هستهای، گزینههای متعددی وجود دارد. ما در دوران برجام شیوههای مشخصی را تجربه کردیم و اکنون هنوز به آن مرحله نرسیدهایم، چراکه در هر دو روند دیپلماتیک شاهد بدعهدی و سنگاندازی آمریکا بودهایم. باید دید ادامه این مسیر به کجا ختم خواهد شد.
وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه ممکن است مذاکره پوششی برای حمله مجدد به ایران باشد، گفت: روشن است که نه تنها اکنون، بلکه در دورههای قبل نیز همزمان با شروع روند دیپلماتیک، مدافعان وطن هوشیارتر از شرایط جنگی، تحولات را رصد کرده و آماده برخورد با هر نوع ماجراجویی آمریکا و رژیم صهیونیستی هستند. هوشیاری در برابر غرضورزی و بدعهدی طرفهای مقابل، یک آمادگی ۲۴ ساعته و همیشگی است.
بقایی در پاسخ به سؤالی درباره امنیت دریانوردی در تنگه هرمز یادآور شد: امنیت تنگه هرمز برای چند دهه توسط ایران تأمین شده است. ایران پاسبان و نگهبان امنیت این آبراه بوده. در این ۴۰ روز نیز تنها دلیلی که امنیت و ایمنی در این آبراه دچار مشکل شد، جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی بود. هر مداخلهای در امور منطقه صرفاً به کشیدهتر شدن اوضاع میانجامد.
سخنگوی وزارت خارجه افزود: خوشحالیم که این هوشمندی در میان بسیاری از کشورهای اروپایی وجود دارد که در تلهای که آمریکا و رژیم صهیونیستی برای کشورها پهن کردند، نیفتادند. ایران به عنوان یک کشور ساحلی و با کمک کشورهای منطقه، به خوبی میتواند از عهده تأمین ایمنی این آبراه برآید، مشروط بر اینکه جنگ تحمیلی آمریکا در منطقه به پایان برسد.
بقایی در پاسخ به سؤالی درباره توهین رئیسجمهور آمریکا به پاپ افزود: ما شاهد بدترین نوع توهین به یک رهبر بزرگ دینی بودیم. ترور بزدلانه رهبر انقلاب به عنوان یک مرجع تقلید و شخصیت بزرگوار مذهبی، لکه ننگی در کارنامه آمریکاست که فراموش نمیشود. این یک اصل است. اگر بیتفاوتی و بیعملی در برابر اقدامات نادرست ادامه یابد، قطعاً نتایج آن دامنگیر همه خواهد شد. اتفاقاتی که شاهد هستیم در ادامه الگویی است که از قبل وجود داشته است.
وی ادامه داد: البته پاپ چیز بدی نگفته بود و فقط در محکومیت جنگ و درخواست برای صلح و آشتی صحبت کرده بود و اینکه جنگ تحمیلی علیه ایران ناعادلانه است. اینکه آمریکاییها حتی این درخواست یک مقام مذهبی عالیرتبه برای پایان جنگ را هم نمیتوانند تحمل کنند، معنا دارد.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی مبنی بر رها کردن حمایت از همپیمانان در لبنان توسط ایران تأکید کرد: مطلقاً اینطور نیست. ما همواره مقاومت لبنان و سایر اجزای مقاومت را تحسین کردهایم و در کنار هم بودهایم. توقف جنگ در لبنان به عنوان یکی از اجزای تشکیلدهنده آتشبس مطرح شد. اینکه طرف مقابل بخشی از تفاهم را نادیده گرفت و بدعهدی کرد، به این معنا نیست که ایران از عهد خود کوتاه آمده است. این موضوع در اسلامآباد با جدیت پیگیری شد و همچنان در حال پیگیری است. هر تفاهمی دو سو دارد و اگر بخشی از آن نقض شود، طرف مقابل مجاز است به تناسب آن تعهدات خود را کاهش دهد.
وی در پاسخ به سؤالی درباره سطح غنیسازی مورد بحث در مذاکرات ایران و آمریکا گفت: گمانهزنیهایی که توسط رسانههای غربی ارائه میشود یا به آن دامن زده میشود، هیچکدام قابل تأیید نیست. اولاً حقوق مسلم ایران بر اساس حقوق بینالملل قابل گذشت نیست. حق ایران برای بهرهبرداری صلحآمیز از انرژی هستهای، حقی نیست که کسی به ما اعطا کرده باشد تا بتواند آن را سلب کند. ایران از این حق به موجب عضویت در معاهده منع اشاعه برخوردار است و مادامی که در این سند عضو هستیم، باید از منافع آن بهرهمند باشیم. درباره مباحث مرتبط با سبک و نوع غنیسازی، همواره گفتهایم که بحث درباره نوع غنیسازی و سطح آن قابل گفتوگو است و تأکید داریم ایران بر اساس نیازهای خود باید غنیسازی را ادامه دهد. اگر این دو اصل را در نظر بگیریم و باقی گمانهزنیها را در قبال این اصول قرار دهیم، مشخص میشود بسیاری از این حدسها بیمبنا هستند.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی درباره تناقضگوییهای آمریکا و اتهامزنی به برنامه هستهای صلحآمیز ایران گفت: این تناقضگویی را به هیچ وجه نمیتوان توجیه کرد. مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اخیراً تأکید کرد که این گزاره که ایران چند هفته یا چند ماه با بمب هستهای فاصله دارد، درست نیست. ما شدیداً این حرفها را قابل انتقاد میدانیم. آقای گروسی بارها با تناقضگویی بهانه به دست طرف مقابل داد، اما به هر حال حتی او هم نمیتواند این حقیقت را نادیده بگیرد که برنامه هستهای ایران تحت نظر آژانس بوده و هیچ نشانهای از انحراف آن از فعالیت صلحآمیز وجود ندارد.
وی درباره شایعه قهر تیم مذاکرهکننده ایرانی در مذاکرات اسلامآباد گفت: قهر برای چه؟ کسی که منطق داشته باشد، قهر نمیکند.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه آیا زمان مشخصی برای مذاکرات آتی تعیین شده است یا خیر، گفت: خیر.
انتهای پیام
