چرا دشمن با وجود تجربه حوادث گذشته، همچنان دچار خطای محاسباتی است؟

به گزارش ایکنا، قرآن کریم سرگذشت جوامع را به‌عنوان منبعی برای عبرت و هدایت پیش چشم گذاشته تا امت اسلامی در مواجهه با بحران‌ها با نظر به آن، موقف و تکلیف خود را بدانند. در این شماره به خطای دشمن و تجربه جنگ بدر و فهم حقیقت این موضوع از دریچه توحید اشاره می‌شود.

مقامات آمریکایی به خطای محاسباتی خود در برآورد میزان پاسخ ایران، توانایی مسدودسازی تنگه هرمز و انسجام مردمی اذعان کردند، اما سؤال اینجاست که چرا با وجود جامعه اطلاعاتی قوی و تجربه حوادث گذشته، دشمن دچار چنین خطای محاسباتی شد؟

رهبر معظم انقلاب در جریان قضایای سال 1401، فرمودند: «نقشه دشمن نقشه جامعی بود، امّا محاسبه دشمن محاسبه غلطی بود». این خطای محاسباتی را می‌توان علت عدم توفیق دشمن در جنگ ۱۲ روزه، اغتشاشات دی‌ماه و نبرد تحمیلی اخیر دانست.

قرآن کریم در جریان جنگ بدر فرمود: «وَإِذْ يُرِيكُمُوهُمْ إِذِ الْتَقَيْتُمْ فِي أَعْيُنِكُمْ قَلِيلًا وَيُقَلِّلُكُمْ فِي أَعْيُنِهِمْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْرًا كَانَ مَفْعُولًا وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ؛ و هنگامی را که در جنگ بدر باهم برخورد کردید، دشمن را در چشم شما اندک نشان داد، و شما را نیز در چشم آنان اندک نشان داد تا خدا پیروزی شما و شکست آنان را که انجام‌شدنی بود، تحقق دهد و همه کارها به سوی خدا بازگردانده می‌شود» (انفال: 44).

در جنگ بدر، کفار نه‌تنها از نظر سلاح، تعداد نفرات و آمادگی روحی و جسمی برتری داشتند، بلکه از نظر منطقه استقرار نیرو نیز برتر بودند و می‌توانستند از کنار دریای احمر، راهی برای فرار پیدا کنند، اما خداوند مسلمانان را با آنان روبرو ساخت و در اولين برخورد، آنان را در چشم مشركان اندك و غيرقابل اعتنا نشان داد. همین مسئله باعث شد تا آنا مغرور شوند و بر جنگيدن ترغیب گردند. 

اما وقتى دست به كار جنگ شدند، خداوند همان مؤمنان را كه تا آن موقع به نظرشان اندك مى‌آمد در نظرهايشان بسيار زیاد و دو برابر وانمود و در نتيجه شكست خوردند. چنانکه در جای دیگر فرمود: «وَأُخْرَى كَافِرَةٌ يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ؛ و گروه دیگر که کافر بودند، اهل ایمان را به چشم خویش دو برابر می دیدند» (آل عمران: 13). 

ترغیب دو سپاه به رویارویی بر این مسئله تأکید دارد که تقدیرهای الهی اختیار آنان در زمینه جنگ را سلب نکرده است،‌ اما تعبیر «لِيَقْضِيَ اَللّهُ‌ أَمْراً كانَ مَفْعُولاً» نیز می‌رساند که نه‌تنها اين جنگ، بلکه تمام كارها در اين عالم به خواست الهی بر مى‌گردد و اراده او در همه چيز نفوذ دارد: «وَ إِلَى اَللّهِ تُرْجَعُ اَلْأُمُورُ».

فهم این حقیقت صرفاً از دریچه توحید میسر است؛ خداوند متعال می‌تواند بر گوش، چشم، قلب و فهمیدن آنان اثر بگذارد: «وَجَعَلْنَا عَلَى قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَ فِي آذَانِهِمْ وَقْرًا؛ و بر دل‌هایشان پوشش‌هایی می‌گذاریم تا آن را نفهمند و در گوش‌هایشان سنگینی می‌نهیم» (اسراء: 46)؛ چراکه به تعبیر قرآن کریم، انسان‌ها مالک چشم و گوش نیستند: «أَمَّنْ یَمْلِکُ السَّمْعَ وَ اْلأَبْصارَ».

محمد پارسائیان؛ عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی