از حماسه رستم تا قدرت جهانی تشیع؛ روایت ماهنامه «موعود» از هویت و آرمان
جدیدترین شماره ماهنامه موعود در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵، با تلفیق اسطورهشناسی ایرانی و تحلیلهای بینالمللی، نگاهی تازه به جایگاه ایران در جبهه منتظران داشته است. از بررسی پیوند رستم و هویت ایرانی تا رصد نگاه اندیشمندان اروپایی به «امت جایگزین»، بخشی از تلاش این نشریه برای ترسیم جایگاه شیعه در هندسه قدرت جهانی است.
به گزارش ایکنا، ماهنامه فرهنگی، اعتقادی و اجتماعی «موعود» در شمارههای ۳۰۳ و ۳۰۴ خود (ویژه فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵)، با تمرکز بر راهبرد «عبور از ابتذال با فرهنگ انتظار»، مجموعهای از مقالات تحلیلی و تبیینی را در قالب یک ویژهنامه تخصصی پیرامون «سیره حکومتی امام مهدی(عج)» منتشر کرد.
در سرمقاله این شماره با عنوان «ایرانی رستم است و رستم ایرانی»، اسماعیل شفیعی سروستانی با اتخاذ رویکردی تطبیقی نسبت به اندیشه شیعی، تبیین میکند که شاهنامه فردوسی علیرغم ماهیت پیشااسلامیاش، در لایههای عمیق محتوایی با نظریه رهبری حقمحور و نقد سلطنت غیرمعصوم همافق است. وی با تحلیل شخصیت کیکاووس بهعنوان نماد سلطنتی تهی از خرد که با شتابزدگی و خودکامگی جامعه را به بحران میکشاند، به نقش رستم اشاره میکند که با قرارگیری در جایگاه حقوقی شاه، بلافاصله معیار برتری را از مقام و منصب به خرد و حکمت منتقل میسازد؛ این خوانش، نشاندهنده پیوند عمیق میان حماسه ملی و آرمانگرایی مهدوی در نفی قدرتهای بیبنیان و تأکید بر ضرورت حکمرانی بر پایه خرد قدسی است.
همچنین با توجه به تقارن این شماره با ایام حج، مهدی خیرخواه در مقالهای با عنوان «حقیقت کعبه و مجرای فیض الهی: امام عصر به عنوان بابالله و ربانی آیاته»، به تبیین جایگاه تکوینی ولیعصر(عج) میپردازد. نویسنده با طرح این پرسش که کعبه بهعنوان مجرای انتقال انرژی الهی به خلق، خود از چه منبعی تغذیه میشود، استدلال میکند که امام عصر(عج) همان «بابالله» و واسطه اصلی فیض است.
این شماره از ماهنامه موعود مقالهای با عنوان «مولوخ از کجا سر برآورد؟» را نیز در خود جای داده است. این نوشتار به معرفی و شناخت بت باستانی مولوخ میپردازد؛ بتی که در سنتهای کهن بهعنوان نمادی از پرستش قدرت و قربانی کردن فرزندان شناخته میشد. در این مقاله، ریشههای تاریخی و ابعاد مختلف این بت واکاوی میشود تا از طریق شناخت نمادهای شرک و انحراف، به تقویت مبانی توحید و مهدویت در جامعه کمک کند.
زهیر دهقانی آرانی در مقاله «ایرانیان خارج از کشور چه تصویری از مهدویت ارائه میدهند؟»، به رصد نگاههای فرامرزی پرداخته و در تحلیلی به نوشته مسعود زائری با عنوان «امت جایگزین؛ روایتی اروپایی از ظهور قدرت جهانی تشیع»، به ضرورت و چرخش پارادایمی در شیعه پژوهی غربی اشاره میکند.
در این شماره گفتاری از حجت الاسلام مهدی نیلیپور مسئول بنیاد مهدویت و آیندهپژوهی نوشته شده، که «ابتذال» را یکی از بزرگترین موانع در مسیر تمدنسازی مهدوی قلمداد کرده و راهکار برونرفت از آن را پناه گرفتن در «فرهنگ انتظار» میداند. در مقالاتی همچون «نقش آموزههای مهدویت در بازسازی امید»، نویسندگان به دنبال پاسخ به این پرسش هستند که چگونه میتوان در دنیای پر از نوسان امروز، «تابآوری اجتماعی» را از طریق پیوند با منجی ارتقا داد.
علاوه بر این، یکی از موضوعات معرفتی که در این شماره به آن پرداخته شده، «بررسی دیدگاههای علمای بزرگ شیعه درباره امکان تشرف و دیدار با امام عصر(عج)» در دوران غیبت است. این نوشتار با استناد به آرا و اقوال فقها و متکلمان برجسته، به تبیین مرز میان ادعاهای واهی و حقایق عرفانی میپردازد و میکوشد تا ضمن تأیید اصل امکان ارتباط معنوی، مخاطبان را نسبت به آسیبها و انحرافات احتمالی در این مسیر آگاه سازد.
مقاله «دشمنان امام مهدی(عج)؛ گونهشناسی، دلایل و زمینهها»، نوشته ابراهیم شفیعی سروستانی به بررسی جریانهای معارض میپردازد. همچنین، تبیین «نقش استراتژیک حضرت خدیجه(س) در تقویت اسلام»، نشاندهنده تلاش این شماره برای ارائه الگوهای کنشگری اقتصادی و سیاسی برای زنان در جامعه منتظر است.
یکی از بخشهای تأملبرانگیز این گزارش، پرداختن به موضوعات اخلاقی و تربیتی است. اعظم باباخانیاه در ذیل عنوان «مهدویت و بازسازی فرهنگ عمومی»، موضوع «مسئولیتپذیری» بهعنوان پادزهر بیتفاوتیهای مدرن معرفی کرده است.
همچنین، مجله با انتشار مطلبی درباره «مبارزات مالکوم ایکس»، دایره عدالتخواهی مهدوی را به مبارزات حقطلبانه جهانی پیوند میزند تا نشان دهد انتظار، مفهومی ایستا نیست، بلکه جریانی پویا در قلب تمامی مبارزات ضدظلم است.
این شماره با نوشتاری با عنوان «خطر بی اعتنایی به نماز» از حجت الاسلام قرائتی به پایان میرسد.
انتهای پیام
