از قطعی اینترنت تا تلاش برای جان بخشیدن به کلاسهای آنلاین
دو معلمی که در فضای مجازی تدریس میکنند از دشواریهای اینترنت و قطع و وصلیهای مکرر و بیرغبتی دانشآموزان بهدلیل نداشتن شور و نشاط مدرسه در کلاسهای مجازی و تلاش و خلاقیتی بیشتر در تدریس آنلاین برای جذب دانشآموزان سخن گفتند.
قرآن كريم بهعنوان چراغ پرفروغ و سراج وهاج كه كاملترين برنامه و قوانين را برای سعادت بشر دارد در آيات نورانیاش مكتب تعليم و تربيت اسلامی را به زيبایی هرچه تمام ترسيم كرده است كه در اين مكتب علم و دانش، معلم و متعلم (شاگرد و مربی)، مدرسه و مكتبخانه از جايگاه بسيار ارزشمند و رفيعی برخوردارند.
پس از نهاد خانه و خانواده كه كانون پر مهر و محبت پدر و مادر است مدرسه مهمترين مكان برای تعليم و تربيت است جايی كه محل بروز و ظهور رسالت خطير معلمی است كه اگر او معلمی كند راه انحراف بسته میشود.
این روزها با وجود برگزاری کلاسهای درس بهصورت مجازی وظایف معلمان متفاوتتر و با دشواری بیشتری همراه شده است، زیرا ارتباط در فضای مجازی با دانشآموز نیازمند تلاش بیشتری جهت افزایش ارتباط علمی و رفتاری است.
برقراری ارتباط علمی و رفتاری در فضای آنلاین، حالا نیازمند تلاش و خلاقیتی است که فراتر از چارچوبهای سنتی تدریس میرود.
در این زمینه به گفتوگو با دو معلم قرآن مقطع ابتدایی پرداختهایم.
امالبنین میرزایی، معلم قرآن دوره ابتدایی در گفتوگو با خبرنگار ایکنا به بیان سختیهای برگزاری کلاسهای مجازی پرداخت که مشروح سخنان وی در ادامه میآید:
ایکنا - در برگزاری کلاسهای مجازی با چه سختیهای روبهرو هستید؟
بخش عظیمی از سختیهای برگزاری کلاسهای مجازی به زیرساختها بازمیگردد از جمله قطعی و سرعت پایین اینترنت که مشکلاتی را ایجاد میکند، بهطور نمونه زمانیکه دوربین را وصل میکنیم سرعت اینترنت کندتر و عدم وصل دوربین توسط معلم و دانشآموز نیز موجب کاهش ارتباطگیری میشود و دیدار چهره به چهره برای برگزاری مطلوبتر فضای مجازی بسیار نیاز است.
بیرغبتی دانشآموزان به کلاسهای مجازی یکی دیگر از مشکلات است زیرا شور و نشاط کلاسهای حضوری را ندارد و همچنین برای بسیاری از دانشآموزان که سن کمتری دارند، نشستن طولانیمدت پای رایانه و تلفن همراه دشوارتر است.
از دیگر مشکلات این است که باید مرتب به کلاسهای مجازی تنوع داد تا دانشآموزان رغبت بیشتری برای حضور در کلاس مجازی داشته باشند.
ایکنا - آیا در تدریس مجازی هم میتوان با دانشآموزان ارتباط مؤثری برقرار کرد؟
ارتباط معلم با دانشآموزان در کلاسهای مجازی بستگی به پیشینه ارتباط دارد، اگر معلم زمانیکه کلاسها حضوری بود با دانشآموز ارتباط خوبی برقرار کرده باشد و همچنین خارج از زمان کلاس، ارتباط خوبی برقرار کند، دانشآموز در کلاس مجازی نیز با اشتیاق بیشتری حضور مییابد زیرا ارتباط عاطفی بین معلم و دانشآموز شکل گرفته است.
ایکنا - آموزش قرآن به دانشآموزان چه تأثیری در زندگی شما داشته است؟
آموزش قرآن به دانشآموزان در زندگی بنده تأثیرات مثبت بسیاری داشته است. زمانیکه میخواهم قرآن را به دانشآموزان دوره اول و دوم بهخصوص دوره اول آموزش دهم، ابتدا قرآن را میخوانم و نکات آن را مطالعه میکنم تا بتوانم آن را با زندگی روزمره انطباق دهم یا آموزش آن را با سرگرمیهایی از جمله اوریگامی و نقاشی انجام دهم تا دانشآموزان راحتتر مفاهیم را درک کنند و هر چه مطالعه بنده بیشتر و عمیقتر میشود، نکات بیشتری را یاد میگیرم.
از سوی دیگر زمانیکه به دانشآموزان نکات قرآنی را آموزش میدهم، از نکاتی هم که آنها بیان میکنند، اطلاعات بیشتری بهدست میآورم، بنابراین آموزشی دو طرفه است.
ایکنا - چگونه میتوان دانشآموزان را به قرآن و مسائل دینی علاقهمند کرد؟
برای علاقهمند کردن دانشآموز به مسائل دینی و قرآن ابتدا باید معلم را بهعنوان یک فرد با اخلاق بشناسد و ارتباط بگیرند.
تا زمانیکه دانشآموز نتواند با معلم ارتباط خوبی برقرار کند و نتواند او را دوست داشته باشد، از معلم نیز چیزهای درستی یاد نمیگیرد. علاوه بر آن زمانیکه مسائل دینی را برای دانشآموز ساده کنیم و آن را با هنر و بازی تلفیق کنیم، بهویژه دانشآموزان دوره اول بهتر یاد میگیرند و تمایل دارند که باز هم مطالب جدیدتری یاد بگیرند زیرا مطالب خشک نیست و تأثیر بیشتری در ذهن آنها دارد.
ایکنا - آیا خاطره زیبایی از دوران تدریس خود دارید؟
یکی از دانشآموزانم بعد از سه ماه از آغاز سال تحصیلی با من ارتباط برقرار کرد و از مشکلات خانوادگی خود برای من گفت که بسیار آزرده شدم، اما اینکه دانشآموزی که به خاطر مشکلات به کسی اعتماد نمیکرد با من ارتباط برقرار کرده برای من بسیار شیرین بود.
دانشآموز دیگری سر کلاس من را مادر صدا میکرد و این برای من بسیار زیبا بود.
در ادامه معصومه خردمند، معلم دوره ابتدایی در گفتوگو با ایکنا به بیان سختیهای آموزش مجازی پرداخت که مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانیم:
ایکنا- لطفا درباره تفاوت تأثیر کلاسهای مجازی و حضوری بر یادگیری دانشآموزان بفرمایید؟
تدریس مجازی یعنی معلم و دانشآموز در کنار یکدیگر حضور فیزیکی ندارند و محتوای تدریس از طریق ویدئو یا فایلهای صوتی یا متنی و یا نوشته به دانشآموز منتقل میشود.
یکی از مشکلاتی که در تدریس مجازی وجود دارد، ناپایداری اینترنت است که تمامی فرآیند آموزشی را زیر سؤال میبرد، گاهی حین تدریس میبینیم که تعدادی از دانشآموزان حضور ندارند، بهدلیل اینکه اینترنت آنها قطع میشود. گاهی هم اینترنت معلم قطع میشود و نمیتواند تدریس را ادامه دهد و این امر فرآیند آموزشی را زیر سؤال میبرد.
از نظر ارتباطی نیز نبود زبان بدن و ارتباطات چهره به چهره مشکلاتی را ایجاد میکند که این امر کیفیت آموزش را پایین میآورد.
از دیدگاه روانشناختی نیز کاهش انگیزه و افسردگی دیجیتال به دغدغه جدی تبدیل شده است.
در حضور فیزیکی، معلم به سرعت متوجه سردرگمی یا عدم تمرکز دانشآموز میشود، اما در کلاس آنلاین بهدلیل خاموش بودن دوربین یا نبود ارتباطات چشمی بازخوردهای غیرکلامی تقریباً غیرممکن است و ارزیابی لحظهای مسئله یادگیری را دشوار میکند.
اطمینان از حضور همه دانشآموزان در کلاس نیز چالشی بزرگ است، زیرا دانشآموز بهراحتی میتواند از کلاس خارج شود و مجدد به کلاس بازگردد و این رفتوآمد بر روی یادگیری وی تأثیر منفی دارد.
ایکنا- به نظر شما معلمان چگونه میتوانند دانشآموزان را در کلاس آنلاین جذب کرده تا فرآیند تدریس را راحتتر جلو ببرند؟
از نظر بنده با چند راهکار ساده میتوانیم با دانشآموزان ارتباط مؤثری برقرار کنیم. یکی از راهکارها گوش دادن است یعنی یک معلم باید بهگونهای صحبت کند که دانشآموز راغب شود تمام صحبتهای معلم را گوش دهد، زیرا گوش دادن یکی از مهمترین جنبههای ارتباطی است که در کلاس آنلاین بسیار بااهمیت است و باید به آن توجه ویژهای شود.
مورد دوم تعامل و دوستی است، یعنی معلم باید یک ارتباط مؤثر با دانشآموزان خود داشته باشد، زیرا اگر معلم بتواند ارتباط موفقی را با دانشآموز برقرار کند، دانشآموز کلاس آنلاین را ترک نمیکند و بهخوبی به صحبتهای معلم گوش میدهد و این امر در یادگیری دانشآموز بسیار تأثیرگذار است.
مورد سوم اعتماد بهنفس است؛ یعنی معلم باید اعتماد بهنفس کافی داشته باشد تا مانع از این شود که عوامل خارجی کلاس آنلاین، حواس او را پرت کند.
اگر دانشآموز هم اعتماد بهنفس کافی داشته باشد، انگيزه لازم را پیدا میکند که سر کلاس آنلاین حضور داشته باشد و حتی عوامل خارجی هم نمیتوانند حواس او را پرت کنند.
انتهای پیام
