الهکرم عزیزی، مدیر مجتمع ندامتگاهی قزلحصار در گفتوگو با ایکنا از البرز با اشاره به تاثیر شرایط خاص اجتماعی در مقاطع بحرانی بر رفتارهای انسانی، اظهارکرد: بررسی پروندههای منتهی به گذشت در سالهای گذشته نشان میدهد که حتی در مقاطع حساس و پرتنش، از جمله دوران جنگ تحمیلی، بسترهای فرهنگی جامعه بهگونهای عمل کرده که زمینه برای بروز رفتارهای مبتنی بر گذشت و بخشش فراهم شده است.
وی افزود: از ابتدای آن دوران تاکنون، در هشت پرونده قصاص نفس در این مجتمع، اولیای دم با صرفنظر از حق قانونی خود، مسیر گذشت را انتخاب کردند؛ تصمیمی که در نهایت به نجات جان افرادی انجامید که بعضا سالها در انتظار اجرای حکم به سر میبردند.
این مسئول با بیان اینکه فرآیند جلب رضایت در چنین پروندههایی پیچیده و زمانبر است، تصریح کرد: در برخی از این موارد، محکومان بین دو تا ۱۳ سال در وضعیت بلاتکلیف قرار داشتند و همین مسئله، ضرورت ورود تخصصی واحدهای مددکاری و گروههای صلح و سازش را دوچندان میکرد.
مدیر مجتمع ندامتگاهی قزلحصار گفت: در این میان، نقش خیرین و فعالان اجتماعی را نمیتوان نادیده گرفت؛ افرادی که با انگیزههای انسانی و بدون چشمداشت، در کنار خانوادههای طرفین قرار گرفتند و با ایجاد زمینههای تفاهم، به شکلگیری این گذشتها کمک کردند. در برخی پروندهها نیز، حمایتهای مالی برای جبران بخشی از خسارات، به عنوان یکی از عوامل مؤثر در جلب رضایت مطرح بوده است.
این مسئول با تاکید بر اینکه گذشت در پروندههای قصاص بازتابی از یک نگرش فرهنگی است، گفت: آنچه در این موارد اهمیت دارد، غلبه نگاه انسانی بر احساسات ناشی از خشم و اندوه است. اولیای دم در شرایطی تصمیم به گذشت گرفتند که بهطور طبیعی میتوانستند خواستار اجرای حکم باشند، اما انتخاب دیگری داشتند؛ انتخابی که نشاندهنده عمق باورهای اخلاقی در جامعه است.
عزیزی با اشاره به وضعیت کنونی این افراد خاطرنشان کرد: از میان هشت محکوم یادشده، هفت نفر پس از طی تشریفات قانونی آزاد شده و به جامعه بازگشتهاند و یک نفر دیگر نیز بهدلیل جنبه عمومی جرم، همچنان در حال گذراندن ادامه محکومیت خود است.
این مسئول در ادامه به آثار و پیامدهای چنین گذشتهایی اشاره کرد و گفت: تجربه نشان داده است که اینگونه تصمیمات، علاوه بر نجات جان یک فرد، میتواند به کاهش تنشهای اجتماعی، ترمیم روابط آسیبدیده و حتی پیشگیری از شکلگیری چرخههای جدید خشونت کمک کند. در واقع، گذشت در این سطح، کارکردی فراتر از یک تصمیم شخصی پیدا میکند و به یک سرمایه اجتماعی تبدیل میشود.
مدیر مجتمع ندامتگاهی قزلحصار با بیان اینکه سیاستهای قوه قضائیه در سالهای اخیر نیز بر توسعه صلح و سازش متمرکز بوده است، اظهارکرد: ایجاد و تقویت شوراهای حل اختلاف، توسعه نهادهای میانجیگر و افزایش نقش مددکاران اجتماعی، همگی در راستای کاهش تقابلهای قضایی و حرکت به سمت حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات صورت گرفته است.
وی توضیح داد: در این میان، زندانها نیز بهعنوان بخشی از چرخه عدالت، نقش مهمی در فراهمسازی بستر گفتوگو میان طرفین ایفا میکنند. واحدهای مددکاری در زندانها با برقراری ارتباط مستمر با خانوادهها، تلاش میکنند زمینههای لازم برای رسیدن به تفاهم را ایجاد کنند؛ فرآیندی که گاه با موانع عاطفی و اجتماعی متعددی همراه است.
عزیزی همچنین به ضرورت ترویج فرهنگ گذشت در سطح عمومی جامعه اشاره کرد و گفت: بازنمایی اینگونه نمونهها در رسانهها میتواند به تقویت الگوهای مثبت رفتاری کمک کند. زمانی که جامعه با مصادیق واقعی بخشش و آثار آن آشنا میشود، احتمال تکرار چنین رفتارهایی افزایش مییابد.
این مسئول در پایان تأکید کرد: آنچه در این هشت پرونده رخ داد آغاز مسیری تازه برای افرادی بود که فرصت دوبارهای برای زندگی پیدا کردند. در عین حال، این گذشتها نشان داد که حتی در سختترین شرایط نیز میتوان به ظرفیتهای انسانی تکیه کرد و راهی متفاوت از خشونت و انتقام برگزید.
انتهای پیام