وقف؛ راهکاری برای پاسخ به نیازهای جامعه

محمد مولایی، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز در گفت‌وگو با ایکنا از البرز با تشریح جایگاه وقف در فرهنگ دینی و اجتماعی کشور اظهار کرد: وقف از دیرباز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای تأمین نیازهای عمومی در جامعه اسلامی شناخته شده و امروز نیز می‌تواند با رویکردی نوین، نقش مؤثری در رفع چالش‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایفا کند.

وی افزود: در شرایط کنونی جامعه با مسائل متعددی از جمله بیکاری جوانان، افزایش آسیب‌های اجتماعی، مشکلات معیشتی خانواده‌ها، نیاز به حمایت‌های آموزشی و درمانی و همچنین ضرورت توسعه زیرساخت‌های فرهنگی مواجه است. از این‌رو، لازم است نگاه به وقف نیز متناسب با این تحولات، به‌روز و هدفمند شود.

این مسئول بیان کرد: اداره‌کل اوقاف و امور خیریه استان البرز در راستای تحقق این هدف، تلاش کرده است ضمن حفظ و صیانت از موقوفات موجود، مسیر را برای هدایت نیت‌های جدید واقفان به سمت نیازهای واقعی جامعه هموار کند. در همین راستا، خدمات مشاوره‌ای حقوقی به شهروندانی که قصد دارند اموال منقول یا غیرمنقول خود را وقف کنند ارائه می‌شود تا فرآیند وقف در چارچوب قانون و با دقت کامل انجام شود.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به اهمیت آگاهی‌بخشی در حوزه وقف گفت: یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های این اداره‌کل، ترویج فرهنگ وقف و افزایش شناخت عمومی نسبت به آثار و برکات آن است. بسیاری از مردم ممکن است تصور کنند وقف تنها در قالب املاک بزرگ یا دارایی‌های کلان معنا پیدا می‌کند، در حالی که حتی اموال کوچک و سرمایه‌های محدود نیز می‌تواند در قالب وقف، اثرات اجتماعی بسیار گسترده‌ای ایجاد کند.

وی در ادامه با اشاره به مصادیق جدید وقف در جامعه امروز بیان کرد: امروزه نیازهای جامعه تغییر کرده و وقف نیز باید متناسب با این تغییرات حرکت کند. به‌طور نمونه، وقف در حوزه حمایت از دانشجویان کم‌برخوردار، تأمین هزینه‌های درمان بیماران نیازمند، کمک به ازدواج جوانان، تجهیز مدارس، توسعه مراکز فرهنگی و قرآنی و حتی حمایت از طرح‌های اشتغال‌زایی می‌تواند نقش‌آفرین باشد.

مولایی تأکید کرد: اگر وقف به‌درستی هدایت و مدیریت شود، می‌تواند به یکی از مهم‌ترین ابزارهای کاهش فاصله‌های طبقاتی و تقویت عدالت اجتماعی تبدیل شود. تجربه تاریخی نیز نشان داده است که بسیاری از خدمات عمومی در شهرها و روستاها، در گذشته با تکیه بر موقوفات شکل گرفته و استمرار یافته است.

این مسئول با بیان اینکه برخی موقوفات قدیمی متناسب با نیازهای زمان خود تعریف شده‌اند، افزود: امروز باید این ظرفیت عظیم را با نیازهای جدید جامعه هماهنگ کرد. اداره‌کل اوقاف استان البرز در همین مسیر تلاش دارد با استفاده از ظرفیت کارشناسان و همراهی واقفان نیک‌اندیش، جهت‌گیری موقوفات جدید را به سمت حل مسائل روز جامعه سوق دهد.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه البرز همچنین نقش رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی را در توسعه فرهنگ وقف بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت: رسانه‌ها، روحانیون و فعالان فرهنگی می‌توانند با اطلاع‌رسانی دقیق و اثرگذار، زمینه آشنایی بیشتر مردم با آثار وقف را فراهم کنند و انگیزه مشارکت در این سنت حسنه را در جامعه افزایش دهند.

وی بیان کرد: یکی از اهداف اصلی ما این است که وقف از یک مفهوم صرفاً سنتی به یک ابزار کارآمد اجتماعی در عصر حاضر تبدیل شود؛ ابزاری که بتواند به‌صورت مستقیم در بهبود کیفیت زندگی مردم نقش داشته باشد.

مولایی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت اعتمادسازی در حوزه وقف گفت: شفافیت در مدیریت موقوفات و ارائه گزارش‌های دقیق به مردم، یکی از ارکان اصلی در جلب اعتماد عمومی است. هرچه این شفافیت بیشتر باشد، مشارکت مردم نیز در این حوزه افزایش خواهد یافت.

این مسئول در پایان تأکید کرد: وقف یک فرصت الهی برای تبدیل دارایی‌های فردی به سرمایه‌ای جمعی و پایدار است. هر فردی در حد توان خود، حتی با وقف‌های کوچک، می‌تواند سهمی در ساخت آینده‌ای بهتر برای جامعه داشته باشد و نام نیک خود را در مسیر خیر ماندگار ثبت کند.