کد خبر: 4355229
تاریخ انتشار : ۱۰ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۰:۴۰
حسن رحیم‌پور ازغدی بیان کرد

حقیقت «مباهله» در متون علمای تشیع و تسنن

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: یکی از نشانه‌های حکومت حق آن است که حقوق مردم به آنها برسد، به‌ویژه فقرا و طبقات ضعیف جامعه که مورد حمایت قرار گیرند و بیت‌المال از دستبرد، اسراف و سوءاستفاده مصون بماند.

حسن رحیم‌پور ازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگیبه گزارش ایکنا از خراسان‌رضوی، حسن رحیم‌پور ازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، شامگاه نهم خردادماه در اجتماع مردم انقلابی مشهد با موضوع «تحلیل وقایع روز» که در مسجد الزهرا(س) برگزار شد، اظهار کرد: در ذیل آیه مباهله، بسیاری از علمای اهل سنت نیز تصریح کرده‌اند که تعبیر «انفسنا» در این آیه، ناظر به جایگاه ویژه امیرالمؤمنین(ع) است تا جایی‌که برخی از آنان گفته‌اند امام علی(ع) در حکم نفس پیامبر اسلام(ص) معرفی شده است و این تعبیر قرآنی از روشن‌ترین دلالت‌ها بر عظمت و منزلت اهل‌بیت(ع) در منظومه اعتقادی اسلام به‌شمار می‌رود.
 
وی با اشاره به متن آیه مباهله ادامه داد: خداوند در این آیه خطاب به پیامبر(ص) می‌فرماید پس از آنکه حق روشن شد، اگر کسانی همچنان به جدال و انکار ادامه می‌دهند آنان را به مباهله فراخوان، یعنی هر دو طرف نزدیک‌ترین افراد خود را بیاورند و داوری را به خداوند بسپارند تا لعنت الهی بر دروغگویان قرار گیرد، همچنین این مرحله، مرحله استدلال و گفت‌وگوی معمول نیست، بلکه نقطه‌ای است که حقیقت روشن شده‌ است، اما گروهی از سر تعصب حاضر به پذیرش آن نیستند.
 
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی بیان کرد: در چنین وضعیتی پیامبر اسلام(ص) مأمور می‌شود بگوید: «بیایید فرزندان ما و فرزندان شما، زنان ما و زنان شما و جان‌های ما و جان‌های شما حاضر شوند» و سپس از خداوند بخواهیم میان ما داوری کند، همچنین وقتی سخن از «ابناءنا»، «نساءنا» و «انفسنا» به میان می‌آید و در عمل نیز پیامبر(ص) فقط این چهار نفر را همراه خود می‌آورد، این اقدام حامل یک پیام روشن اعتقادی و معرفتی است.
 
رحیم‌پور ازغدی با استناد به منابع اهل سنت گفت: بسیاری از سیره‌نویسان و مفسران برجسته اهل سنت، اصل این واقعه و جزئیات مهم آن را نقل کرده‌اند، البته برخی به اختصار از آن گذشته‌ و برخی دیگر تفصیل بیشتری ارائه داده‌اند، اما چهره‌هایی چون زمخشری در الکشاف، فخر رازی در مفاتیح الغیب و شماری دیگر از عالمان اهل سنت، این واقعه را نقل کرده و بر اهمیت آن تأکید کرده‌اند، حتی در میان جریان‌های سخت‌گیرتر اهل سنت نیز اصل این واقعه و حضور پنج‌تن در صحنه مباهله مورد پذیرش قرار گرفته است.
 
وی با بیان اینکه پیامبر اکرم(ص) می‌توانست افراد فراوانی را از میان مسلمانان همراه خود بیاورد، افزود: با این حال ایشان از میان همه مسلمانان تنها علی(ع)، فاطمه(س)، حسن(ع) و حسین(ع) را برگزید و این انتخاب اتفاقی یا صرفاً خانوادگی نبود، بلکه نشان می‌داد که رسول خدا(ص) در میان امت، پاک‌تر، صادق‌تر، مؤمن‌تر و استوارتر از اینان نمی‌شناسد. پیامبر(ص) با آوردن این چهار شخصیت، در واقع عالی‌ترین سرمایه معنوی و انسانی خود را به صحنه آورد.
 
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به روایات مربوط به کیفیت حضور اهل‌بیت(ع) در روز مباهله بیان کرد: بنا بر نقل‌های تاریخی، پیامبر(ص) پیش از ورود به صحنه مباهله به علی(ع)، فاطمه(س)، حسن(ع) و حسین(ع) فرمودند که وقتی من دعا کردم شما آمین بگویید که این مسئله نشان می‌دهد آنها تنها همراهان ظاهری پیامبر(ص) نبودند، بلکه در متن این دعا، در متن این مواجهه الهی و در متن این گواهی تاریخی حضور داشتند.
 
رحیم‌پور ازغدی به واکنش مسیحیان نجران اشاره کرد و گفت: آنان در ابتدا برای مجادله و دفاع از باورهای خود آمده بودند، اما وقتی پیامبر(ص) را با این چهره‌های نورانی دیدند، از انجام مباهله عقب‌نشینی کردند، همچنین در برخی نقل‌ها آمده است که رهبران مسیحی نجران پس از مشاهده پیامبر(ص) و همراهانش گفتند این چهره‌ها، چهره‌های عادی نیستند و ما سیمای کسانی را می‌بینیم که اگر از خداوند بخواهند کوهی از جا کنده شود، چنین خواهد شد.
 
وی افزود: آنان هرچند به اسلام روی نیاوردند، اما حاضر نشدند وارد مباهله شوند، زیرا بیم آن داشتند که عذاب الهی بر آنان نازل شود و در نتیجه، به‌جای ادامه این رویارویی، حاکمیت و اقتدار سیاسی و اجتماعی حکومت اسلامی را پذیرفتند و تن به مصالحه و پرداخت جزیه دادند و این رخداد به‌خوبی نشان می‌دهد که حتی مخالفان نیز در برابر عظمت معنوی پیامبر(ص) و اهل‌بیت(ع) دچار تردید جدی شدند و از رویارویی نهایی پرهیز کردند.
 
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اینکه تشیع صرفاً محبت به امیرالمؤمنین(ع) نیست، بیان کرد: حب علی(ع) ارزشمند است و تقریباً همه مسلمانان جز اقلیتی منحرف به امیرالمؤمنین(ع) محبت دارند، اما تشیع به معنای واقعی فقط دوست داشتن نیست، بلکه به معنای پیروی، اطاعت و همراهی است، همان‌گونه که در مفهوم تشییع و مشایعت نوعی همراهی عملی و تا انتها وجود دارد. در تشیع نیز صرف ادعا کافی نیست، بلکه باید در اندیشه، رفتار، اخلاق و سبک حکمرانی از امیرالمؤمنین(ع) تبعیت کرد.
 
رحیم‌پور ازغدی با اشاره به سیره حکومتی امام علی(ع) افزود: امیرالمؤمنین(ع) درباره مسائل فردی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و مدیریتی سخنان فراوان و دستورالعمل‌های روشنی دارند، اما بخش مهمی از این میراث در عمل کنار گذاشته شده است، همچنین نمی‌توان از عشق به علی(ع) سخن گفت، اما نسبت به رهنمودهای آن حضرت در حوزه عدالت، مبارزه با فساد، نحوه انتخاب کارگزاران و رعایت حقوق مردم بی‌تفاوت بود.
 
وی با اشاره به هشدارهای امام علی(ع) درباره حکمرانی، بیان کرد: آن حضرت تصریح می‌کنند که نباید اجازه داد افراد نالایق، بخیل، حریص، جاهل و مستبد بر جان و مال مردم مسلط شوند، اگر بخیلان بر مسند قدرت بنشینند مردم را در تنگنا قرار می‌دهند و اگر حریصان حاکم شوند، چشم به اموال مردم می‌دوزند و جامعه را به تاراج می‌برند، همچنین اگر افراد نادان و بی‌تخصص بر مسئولیت‌ها گمارده شوند، اقتصاد، فرهنگ، امنیت و دیگر ارکان اداره جامعه دچار آسیب‌های عمیق می‌شود.
 
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: امیرالمؤمنین(ع) هشدار می‌دهند که افراد جاهل، جامعه را با جهل خود سرگردان می‌کنند، مستبدان روابط اجتماعی را تخریب می‌کنند و بی‌تقوایان حقوق مردم به‌ویژه حقوق محرومان و مستضعفان را پایمال می‌کنند که این تعالیم نشان می‌دهد از منظر علوی، حکومت امری بسیار خطیر است و سپردن آن به افراد فاقد صلاحیت، خسارت‌های سنگینی برای جامعه به بار می‌آورد.
 
رحیم‌پور ازغدی با انتقاد از حیف‌ و میل بیت‌المال بیان کرد: در منطق امیرالمؤمنین(ع)، حاکم و کارگزار حکومتی حق ندارد منابع عمومی را ملک شخصی خود بداند یا آن را به سود نزدیکان و وابستگان مصرف کند و یکی از نشانه‌های حکومت حق آن است که حقوق مردم به آنان برسد، به‌ویژه فقرا و طبقات ضعیف جامعه مورد حمایت قرار گیرند و بیت‌المال از دستبرد، اسراف و سوءاستفاده مصون بماند.
 
وی به مواضع امام خمینی(ره) در مقاطع سخت و تهدیدآمیز اشاره و تصریح کرد: امام(ره) در اوج فشارها و تهدیدها در زمانی‌که برخی هشدار می‌دادند کشور و حتی جان ایشان در خطر است، با صراحت اعلام می‌کردند که هرگز در برابر تعرض به قرآن کریم، اسلام و پیروان پیامبر(ص) سکوت نخواهند کرد، همچنین امام خمینی(ره) تأکید داشتند که اگر انسان جنایت‌ها را ببیند و احساس تکلیف نکند از رسالت خود دور شده است.
 
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: امام خمینی(ره) چه پیش از پیروزی انقلاب و چه پس از آن بر این منطق پای می‌فشردند که در راه حق باید آماده فداکاری بود و از تهدیدها نهراسید، امام راحل بارها تصریح می‌کردند که در برابر حقارت و ظلم نمی‌توان ساکت ماند و باید خون و جان را در مسیر حق آماده فدا کردن دانست، همچنین این منطق، ادامه همان سنتی است که در تاریخ اسلام از مباهله تا عاشورا و از نهضت حسینی تا انقلاب اسلامی امتداد یافته است.
 
انتهای پیام
خبرنگار:
زهرا جدی
captcha