برنامه جدید مدیریت شهری کرج نقشه راه توسعه پایدار است

مجتبی حاجی‌قاسمی، رئیس کمیسیون تلفیق شورای اسلامی شهر کرج در گفت‌وگو با ایکنا از البرز با تشریح جزئیات روند تدوین و تصویب دومین برنامه راهبردی عملیاتی مدیریت شهری، این سند را نقطه عطفی در تغییر رویکرد برنامه‌ریزی شهری در کرج دانست و گفت: برنامه پنج‌ساله دوم شهرداری کرج نقشه راه جامع مدیریت شهری در سال‌های آینده است که تمام حوزه‌های عملیاتی، مالی، خدماتی و زیرساختی شهرداری را دربرمی‌گیرد. این سند پس از ماه‌ها کار کارشناسی و جلسات فشرده در کمیسیون تلفیق و کمیسیون‌های تخصصی شورا، به جمع‌بندی نهایی رسیده و در آستانه ابلاغ رسمی قرار دارد.

 

وی افزود: در دوره نخست برنامه‌ریزی، بخشی از فرآیند تدوین به مشاوران خارج از بدنه شهرداری سپرده شده بود، اما در ارزیابی‌های بعدی مشخص شد که فاصله میان خروجی‌های نظری و واقعیت اجرایی شهر، مانعی در تحقق کامل اهداف ایجاد کرده است. بر همین اساس در برنامه دوم، نگاه غالب به سمت استفاده از ظرفیت کارشناسان داخلی شهرداری تغییر کرد.

 

این عضو شورای اسلامی شهر کرج ادامه داد: بدنه کارشناسی شهرداری، به‌دلیل مواجهه مستقیم و روزمره با مسائل شهر، شناختی دقیق‌تر از چالش‌ها، محدودیت‌ها و حتی فرصت‌های مغفول دارد. همین موضوع باعث شد در تدوین برنامه جدید، نقش این نیروها پررنگ‌تر شود و بخش عمده‌ای از طراحی راهبردها توسط متخصصان داخلی انجام گیرد. 

 

حاجی‌قاسمی در ادامه با اشاره به فلسفه وجودی این برنامه گفت: اگر بخواهیم به‌صورت دقیق‌تر نگاه کنیم، این سند در واقع تلاش دارد نوعی نظم پایدار در نظام تصمیم‌گیری و تخصیص منابع در شهرداری ایجاد کند. یکی از آسیب‌های جدی مدیریت شهری در سال‌های گذشته، پراکندگی تصمیمات و عدم اتصال کافی میان برنامه‌های سالانه و اهداف بلندمدت بوده است. برنامه پنج‌ساله دوم دقیقاً با هدف رفع همین مسئله طراحی شده است.

 

وی توضیح داد: در این سند، شش حوزه اصلی به‌عنوان ستون‌های کلیدی توسعه شهری تعریف شده است. این حوزه‌ها شامل مباحث کالبدی و شهرسازی، محیط زیست و خدمات شهری، ایمنی و مدیریت بحران، حمل‌ونقل و ترافیک، حوزه مدیریتی و نهادی شهرداری و همچنین حوزه اجتماعی و فرهنگی است. تلاش شده میان این بخش‌ها ارتباط ارگانیک برقرار شود تا تصمیم‌گیری‌ها به صورت جزیره‌ای انجام نشود.

 

رئیس کمیسیون تلفیق شورای شهر کرج تصریح کرد: یکی از ویژگی‌های مهم این برنامه، نگاه یکپارچه به شهر به‌عنوان یک موجود زنده و در حال تحول است. درواقع دیگر نمی‌توان شهر را به‌صورت بخش‌بخش و جدا از هم مدیریت کرد. مسائل ترافیکی، اجتماعی، زیست‌محیطی و کالبدی به شدت در هم تنیده هستند و این برنامه تلاش کرده این پیوستگی را در سطح سیاست‌گذاری لحاظ کند.

 

این مسئول با اشاره به اصول حاکم بر تدوین این سند راهبردی گفت: چهار اصل کلیدی در تدوین برنامه مورد توجه جدی قرار گرفته است؛ نخست واقع‌گرایی، به این معنا که اهداف باید مبتنی بر ظرفیت‌های واقعی مالی، انسانی و اجرایی شهرداری باشند. دوم شفافیت در تعیین اهداف و شاخص‌ها، سوم انعطاف‌پذیری در برابر تغییرات محیطی و نهادی، و چهارم جامعیت به معنای پوشش کامل ابعاد مختلف مدیریت شهری.

 

حاجی‌قاسمی در بخش دیگری از سخنانش بیان کرد: یکی از نقاط تمرکز جدی در این سند، پیوند میان برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی است. در واقع تلاش شده است که بودجه‌های سنواتی شهرداری به‌صورت مستقیم از دل اهداف برنامه استخراج شود تا انحراف منابع به حداقل برسد. این موضوع می‌تواند نقش مهمی در افزایش بهره‌وری هزینه‌کردهای شهری داشته باشد.

 

این مسئول اظهار کرد: در دوره ششم شورای اسلامی شهر کرج، یکی از رویکردهای جدی، نظم‌بخشی به فرآیندهای مالی بوده است. تصویب به‌موقع بودجه‌های سالانه، متمم‌ها و همچنین بررسی دقیق تفریغ بودجه نشان می‌دهد که شورا تلاش کرده انضباط مالی را به‌عنوان یک اصل ثابت در مدیریت شهری نهادینه کند.

 

این عضو شورا همچنین با اشاره به نقش مشارکت شهروندان در تحقق اهداف برنامه گفت: یکی از بخش‌های مهم این برنامه، توجه به سرمایه اجتماعی و افزایش مشارکت شهروندان در اداره شهر است. تجربه نشان داده هرجا مردم در تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری‌ها نقش فعال‌تری داشته‌اند، کیفیت اجرای پروژه‌ها نیز به شکل محسوسی افزایش یافته است. بنابراین، در برنامه جدید، سازوکارهایی برای تقویت ارتباط مدیریت شهری با شهروندان پیش‌بینی شده است.

 

وی افزود: در کنار این موضوع، تلاش شده تا نگاه آینده‌نگرانه در حوزه‌هایی مانند حمل‌ونقل عمومی، توسعه زیرساخت‌های شهری، مدیریت بحران و بهبود کیفیت محیط زیست تقویت شود. کرج به‌عنوان یکی از کلانشهرهای کشور با چالش‌های پیچیده‌ای مواجه است و نمی‌توان با رویکردهای سنتی به حل این مسائل پرداخت.

 

حاجی‌قاسمی در پایان گفت: اجرای موفق برنامه پنج‌ساله دوم می‌تواند نقطه آغاز یک تحول ساختاری در مدیریت شهری کرج باشد. اگر این سند به‌درستی اجرا شود، نه تنها باعث ارتقای کیفیت خدمات شهری خواهد شد، بلکه می‌تواند اعتماد عمومی به مدیریت شهری را نیز تقویت کند و مسیر توسعه پایدار شهر را هموار کند.