بازخوانی جایگاه زن ایرانی با محوریت هویت انسانی فراتر از نگاه جنسیتی

به گزارش ایکنا از قم، به نقل از روابط عمومی دانشگاه باقرالعلوم (ع)، نرجس رودگر، عضو انجمن علمی الگوی سوم زن مسلمان  دانشگاه باقرالعلوم (ع) طی یادداشتی با بیان اینکه حضور فراجنسیتی، نیازمند نگاهی فاخر و اصیل به هویت انسانی زن است که به جای نگاه جنسیتی به زن، هویت انسانی بازآفرینی جامعه را به زن به مثابه انسان و انسان تربیت کننده می‌دهد،  نوشت: این نوع نگاه، موهبتی است که خمینی کبیر(ره) به زن ایرانی هدیه داد تا زنان نه به عنوان «بخشی از جامعه» بلکه به عنوان «کل جامعه» دیده شوند و از حاشیه به متن وارد شوند.

معتقدم مباحث مربوط به جنسیت از مواردی است که لحاظ اضلاع مختلف آن، به اندازه خود متن مسأله، مهم و مؤثر است. به این معنا که وقتی مسأله‌ای را مطرح می‌کنیم باید چندین دفع و دخل مقدر و چندین تکمله و تعلیقه برآن وارد کنیم تا صورت نهایی مسأله به دقت مشخص شود. گاهی غفلت از یک بعد، می‌تواند مغالطاتی را در پی داشته باشد.

برای نمونه این امر در بحث «تفاوت‌ها و شباهت‌های جنسیتی» بسیار قابل ملاحظه است. در رویکرد نظری ما توجه به تفاوت‌ها و تأکید بر آنها و تفسیر آنها بر اساس نظام توحیدی و حکمت حاکم بر تکوین، اصلی است که گویا تمام مسأله را در این بحث با خود دارد. آنچه معمولاً مورد غفلت قرار می‌گیرد توجه به شباهت‌های انسانی است. تفاوت‌ها جایگاه خود را دارند، اما مسئله مهم دیگر اینست که شباهت‌های بین دو جنس، چه میزان از هویت آنها را تشکیل می‌دهد؟

بی شک طیف‌های مختلف پاسخ به این سؤال در این امر مشترکند که دو جنس در اکثر شاخصه‌های انسانی مشترکند و در تعداد کمتری متفاوت هستند.

حال این سؤال مطرح می‌شود که اگر تفاوت‌ها دال حقوقی و فرهنگی دارد، پس شباهت‌ها نیز با احتساب همان طراز اکثری، باید بیشتر از تفاوت‌ها مورد توجه سیاست‌های فرهنگی و حقوقی و اجتماعی و حاکمیتی قرار گیرند.

زن و مرد، به مراتب، قبل از آنکه مرد یا زن باشند انسان هستند و به همین وزان باید با عنصر مشترک «انسانیت» مورد خطاب قانون و همه فرصت‌ها قرار گیرند؛ بنابراین نباید تحصیلات خاص، علوم خاص، مهارت‌های خاص، جمعیت‌های خاص و کنشگری‌های خاص برای زنان قائل شد به این معنا که زنان را صرفاً متعلق به این عرصه‌های جنسیتی دانست.

زن به مثابه انسان، مانند مرد به مثابه انسان، محق بهره مندی از همه فرصت‌های اجتماعی است. همانطور که زنان و مردان به فراخور جنسیتشان نیز مشمول برخی گزاره‌های جنسیتی خواهند بود.

با این دیدگاه است که زن در ایام جنگ، به وظیفه انسانی خود می‌اندیشد نه «سهم خواهی‌های جنسیتی». در خدمات اجتماعی و فرهنگی اش، در فعالیت‌های علمی و اقتصادی اش، بسان یک انسان در متن جامعه فعال است نه با صبغه جنسیتی‌اش.

البته این حضور فراجنسیتی، نیازمند نگاهی فاخر و اصیل به هویت انسانی زن است که به جای نگاه جنسیتی به زن، هویت انسانی بازآفرینی جامعه را به زن به مثابه انسان می‌دهد، به مثابه انسان تربیت کننده.

این نوع نگاه، موهبتی است که خمینی کبیر ره به زن ایرانی هدیه داد تا زنان نه به عنوان «بخشی از جامعه» بلکه به عنوان «کل جامعه» دیده شوند و از حاشیه به متن وارد شوند.

تعبیر تغییر جایگاه زن ایرانی از «بخشی از جامعه»، به «کل جامعه»، در گفتمان انقلاب، ایده ریاست محترم دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام، جناب دکتر رفیعی علوی است که امروز در سخنرانی حسن ختام هم اندیشی «زن ایرانی و مدیریت خانه به وقت جنگ» که به همت مرکز آموزش‌های آزاد و انجمن‌های علمی برگزار شد، مطرح فرمودند.