موازیکاریهای ناهماهنگ از چالشهای اصلی مدیریت بحران در ایران است
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس، در دهمین نشست استماع نخبگانی با اشاره به چالشهای مدیریت بحران در کشور، ضعف اقتدار نهادی و سازمانی را از مهمترین مشکلات این حوزه دانست و گفت: در شرایط فعلی، موازی کاری های ناهماهنگ میان دستگاهها، کمبود منابع مالی، ناکارآمدی سازوکارهای نظارتی و کم توجهی به آموزش شهروندان، مانع تحقق مدیریت بحران کارآمد در ایران شده است.
به گزارش ایکنا، به نقل از روابط عمومی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، دهمین نشست استماع نخبگانی حکمرانی بحران و الزامات دفاع مدنی در دوران جنگ و پساجنگ با حضور بابک نگاهداری رئیس مرکز پژوهشهای مجلس، اکبر کنعانی معاون پیشگیری و هماهنگی کاهش خطرپذیری سازمان مدیریت بحران کشور، رسول حسام معاون فنی، هماهنگی و بازسازی سازمان مدیریت بحران کشور، علی نصیری رییس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، بهزاد پورمحمد دبیر کارگروه مدیریت بحران مجمع تشخیص مصلحت نظام، سعید متانی معاون برنامه ریزی و توانمندسازی جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، عبدالله جلالی مشاور رییس سازمان پدافند غیرعامل، علیمحمد محمودی کارشناس طرحریزی سازمان پدافندغیرعامل، محسن نادی رئیس کمیته جامعهمحوری مدیریت بحران در مجمع ملی کاهش خطر ایران و جلیل عربخردمند پژوهشگر مرکز تحقیقات سلامت دفاعی برگزار شد.
بابک نگاهداری، در این نشست در جمع بندی نکات مطرح شده توسط کارشناسان و نمایندگان دستگاههای ذیربط بیان کرد: اقتدار نهادی و سازمانی در ارتباط با مدیریت بحران یکی از چالشهای مورد اشاره در این نشست است. اقتدار نهادی در وضع مطلوبی نیست و ما شاهد موازیکاریهای غیر هماهنگ هستیم.
وی ادامه داد: یک بخشی دیگری از مشکلاتی که در این نشست مورد اشاره قرار گرفت، کمبود منابع مالی است. همچنین عدم تناسب بین صاحبان منابع و کسانی که مسئولیت برعهده آنها هست هم در این نشست مورد اشاره قرار گرفت.
نگاهداری افزود: مشکل دیگر اینکه در شرایط بحرانی انگیزه ها و سازوکارهای نظارتی کارآمدی لازم را ندارند. مسئله دیگر اینکه توجه بیشتر به بعد سخت افزاری مدیریت بحران است و درحوزه های نرم افزاری که شامل آموزش شهروندان و مواردی از این دست است، کم توجهی کردیم.
وی گفت: ما در مدیریت بحران مجموعه اسناد بالادستی هم داریم که این اسناد به صورت کامل عملیاتی نشده است و همچنین ما در مورد نقش مردم در عملیات دفاع مدنی توجه کامل را نکردیم.
مهدی امیری، مدیرکل دفتر مطالعات سیاسی مرکز پژوهشهای مجلس، در ادامه این نشست با اشاره به فراخون دکتر قالیباف برای اخذ نظرات نخبگان در مورد مسائل کشور در دوره پسا جنگ، برگزاری نشست های استماع نخبگانی را سازوکاری برای تحقق این امر عنوان کرد.
وی ادامه داد: خروجی این نشست در قالب نامه و گزارش های مکتوب به مسئولان ارشد کشور ارائه می شود. همچنین رییس مرکز پژوهش های مجلس جمع بندی این نشست ها را در جلساتی که با مسئولان ارشد دارند، منتقل می کنند.
اکبر کنعانی در ادامه نشست با بیان اینکه در دوران جنگ وپسا جنگ فرصت تصمیم کوتاه است و ما با عدم قطعیت هایی روبر هستیم گفت: مدل سنتی اداره کشور در این شرایط پاسخگو نخواهد بود.
وی تصریح کرد: وضعیت از لحاظ تداخل وظایف نهادهای نظامی و غیر نظامی در حوزه مدیریت بحران شرایط خوبی نیست و ما نیازمند هماهنگی های نهادی و رعایت الزامات نهادی برای مدیریت بحران با کیفیت مطلوب هستیم.
وی در ادامه سخنان خود بیان کرد: قوانین فعلی موجود جامع و کافی نیستند و باید برای مدیریت بحران و ایجاد هماهنگی بین نهادی ما یک قانون جامع در این زمینه تدوین کنیم.
کنعانی با تاکید بر این نکته که ماموریتها و نقشهای نهادهای مختلف فعال در مدیریت بحران واضح و شفاف نیستند، بیان کرد: زمانی که جنگ میشود این عدم شفافیتها و تداخلها بیشتر هم میشود.
وی تاکید کرد: باید برای تسریع در بازسازی خسارتها و آسیبها یک نهاد متولی مشخص تعیین شود که اقتدار و ظرفیتهای لازم را هم داشته باشد.
رسول حسام، معاون فنی، هماهنگی و بازسازی سازمان مدیریت بحران کشور نیز به موضوع عدم شفافیت مأموریتها و نقشها در مدیریت بحران به ویژه در جریان جنگهای تحمیلی اشاره کرد و با محوریت مدیریت بحران جنگ به این نکته پرداخت که با رویکرد پدافند غیرعامل هیچ مسئولی جهت مدیریت پیامدهای ناشی از جنگ (دفاع غیرنظامی) در ساختار دولت وجود ندارد و مهمترین نکته از دیدگاه ایشان نبود متولی بازسازی پس از جنگ بود.
بهزاد پورمحمد، از دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام، هم در این نشست به اسناد بالادستی اشاره کرد که در زمینه مدیریت بحران در کشور تدوین شده است و ازعدم اجرایی شدن این اسناد گلایه کرد.
وی تصریح کرد: مشکل ما عدم وجود ساختار سازمانی و یا جاری و ساری نشدن ساختارهای سازمانی موجود است. برنامههای عملیاتی و آموزش حلقه مفقوده مدیریت بحران در کشور است.
علی نصیری هم با اشاره به مشکلات موجود در مدیریت بحران در کشور تاکید کرد که ما برای ارتقای کیفیت حکمرانی در این حوزه نیازمند یک سازمان متمرکز با قدرت اجرایی بالا هستیم که این سازمان باید زیرنظر اولین فرد اجرایی کشور باشد.
سعید متانی، معاون برنامه ریزی و توانمندسازی جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران نیز در این نشست عنوان کرد: موازیکاریهای موجود موجب ایجاد مشکل در مدیریت حوادث طبیعی شده است با اینکه ما قوانین و اساسنامه های زیادی در این زمینه داریم. باید در قانون مدیریت بحران کشور بازنگری صورت گیرد و تفکیک وظایف بدرستی در آن صورت گیرد. همچنین بازنگری تخصیص اعتبارات براساس شرح وظایف دستگاه ها باید انجام شود.
عبدالله جلالی از سازمان پدافند غیرعامل به این نکته اشاره کرد: در قانون اساسی مشخص شده است که در هنگام بحرانها نیروهای مسلح باید با دولت همکاری کنند. تشکیل سازمان پدافند غیرعامل با توجه به دغدغههای آن زمان انجام شد و مأموریت آن در حوزه کشوری است و نه لشکری. باید موازی کاریهای دو سازمان مدیریت بحران کشور و سازمان پدافند غیرعامل رفع شود.
علیمحمد محمودی، کارشناس طرحریزی سازمان پدافندغیرعامل نیز بیان کرد: فهم مشترک از موضوع بحران بویژه در زمان جنگ مهم است و ما باید به این فهم مشترک برسیم و مرزهای فعالیت میان سازمان مدیریت بحران و سازمان پدافند غیرعامل باید مشخص شود.
محسن نادی، رئیس کمیته جامعهمحوری مدیریت بحران در مجمع ملی کاهش خطر ایران هم در ادامه این نشست دیدگاه های خود را بیان کرد و گفت: مشکل ما در حوزه مدیریت بحران نبود حکمرانی مدیریت بحران است.
وی ادامه داد: با وجود حضور فعالانه مردم ما نتوانستیم نظامی ایجاد کنیم که مشارکت مردم را در مدیریت بحران ها به صورت هدفمند به کار بگیریم و در این زمینه خلاء اساسی داریم.
جلیل عرب خردمند، پژوهشگر مرکز تحقیقات سلامت دفاعی هم در این نشست با مرور قوانین موجود در کشور در حوزه مدیریت بحران عدم تسلط بر این قوانین را مانعی در اجرایی شدن آنها و شکل گیری موازیکاریها در کشور عنوان کرد.
شایان ذکر است، نشستهای استماع نخبگانی در راستای مأموریت ریاست مجلس شورای اسلامی، در خصوص دریافت ایدههای نخبگانی در خصوص مسائل جنگ و پساجنگ و راهکارهای رفع آنها برگزار میشود.
انتهای پیام
