قیام حسینی؛ مدرسه ایمان و امید + فیلم

نهضت عظیم عاشورا نه تنها یک حرکت اصلاحی و سیاسی، بلکه مدرسه‌ای بزرگ برای آموزش مفاهیم دینی، اخلاقی و انسانی به شمار می‌رود. مکتب حسینی، مکتب آگاهی، بصیرت، مسئولیت‌پذیری و دفاع از ارزش‌های الهی است و یکی از مهمترین ابعاد آن تبلیغ دین به شیوه‌ای عمیق، اثرگذار و ماندگار است. امام حسین(ع) در شرایطی قیام کرد که جامعه اسلامی دچار انحراف‌های فکری، اخلاقی و سیاسی شده بود و ارزش‌های اصیل اسلامی در معرض فراموشی و نابودی قرار داشت. در چنین فضایی، آن حضرت با بهره‌گیری از روش‌های مختلف تبلیغی از جمله سخنرانی، گفت‌وگو، روشنگری، امر به معروف و نهی از منکر و در نهایت فداکاری و شهادت، پیام حقیقی اسلام را به گوش جهانیان رساند.

امروزه جوامع اسلامی بیش از هر زمان دیگری نیازمند شناخت شیوه‌های مؤثر تبلیغ دین هستند و این در حالیست که بسیاری از اندیشمندان بر این باورند که عاشورا بزرگترین رسانه تبلیغی اسلام و امام حسین(ع) موفق‌ترین مبلغ دین از طریق عمل و فداکاری بوده است.

در این راستا خبرگزاری ایکنا همزمان با ماه محرم و برپایی مجالس عزاداری سید و سالار شهیدان و رونق گرفتن منابر، در قالب سلسله درس گفتارهای «تبلیغ دین در مکتب حسین(ع)» پای سخنان حجت‌الاسلام والمسلمین محسن دریابیگی، مؤلف و پژوهشگر حوزه دین نشسته است تا به بررسی شاخصه‌های منبر تراز اسلامی که تاثیرگذار و هدایتگر است، بپردازد. در بخش ششم این درس گفتارها به موضوع «امید و توکل» پرداخته شده است که در ادامه با هم می‌بینیم و می‌خوانیم.

در جلسات گذشته نیم‌نگاهی به حرکت حسینی داشته‌ایم و اینکه چه عناصری از این حرکت می‌تواند در حوزه تبلیغ دینی برای ما راهگشا باشد و ما را متوجه آن ساحت‌ها کند. یکی از مؤلفه‌هایی که در حرکت حسینی به‌وضوح موج می‌زند و انسان را به خود جذب می‌کند، امیدی است که در این حرکت وجود دارد. به این موضوع توجه کنید؛ یک خانواده در حال حرکت است و اطرافیان به آنان می‌گویند این حرکت به نتیجه نخواهد رسید. حرکتی نیست که بتوانی در آن خانواده و اهل و عیالت را حفظ کنی؛ اگر قصد رفتن داری، بدون خانواده برو. همچنین، این مسیر، از نظر دنیوی نیز برای تو سودی ندارد. اما حضرت اباعبدالله الحسین(ع) با چه شوقی، با چه تفویضی، با چه توکلی و با چه امیدی این راه را طی می‌کند؛ به‌گونه‌ای که انسان از این سطح از امید، متحیر و مسحور می‌شود.

در روایات متعدد آمده است که باید در جایی نیز امید داشت که ظاهرا نشانه‌های امید وجود ندارد. انسان هنگامی که حرکتی را آغاز می‌کند، ممکن است در ظاهر هیچ عایدی برای آن متصور نباشد، اما در عین حال باید آن مسیر را طی کند و در چنین شرایطی، امید باید پررنگ‌تر و قوی‌تر باشد. در برخی روایات نیز قطعاتی از سیره انبیا(ع) نقل شده است که در ظاهر، پیش از وقوع، هیچ نشانه‌ای از تحقق آن‌ها وجود نداشت؛ از جمله ماجرای حضرت موسی(ع) در بیابان که در جست‌وجوی آتش برای گرما بود و در همان مسیر، وحی الهی بر او نازل شد. این‌گونه روایات خود حامل پیام امید هستند.

این روح امید در سراسر دین و به‌ویژه در حرکت حسینی به‌وضوح دیده می‌شود. اگر بتوانیم این شعله امید را از سیره حضرت اقتباس کنیم و آن را در زندگی خود به‌مثابه قبسی برگرفته از آن نور به کار گیریم، تحول عمیقی رخ خواهد داد. چنان‌که در تعبیر آمده است: «از آن به دیر مغانم عزیز می‌دارند / که آتشی که نمیرد همیشه در دل ماست». این آتش، همان آتش امید و شوق است که انسان را در مسیر توکل استوار نگاه می‌دارد.

نگاه کنید که در ظاهر، هیچ‌کس تصور نمی‌کرد که گروهی حدود ۷۲ نفر در برابر لشکری عظیم قرار گیرند و پس از قرن‌ها این واقعه چنین گسترش یابد تا جایی که در روز اربعین از اقصی نقاط عالم دل‌ها به سوی یک نقطه و یک حقیقت حرکت می‌کنند؛ عشق حسینی. آنچه این حرکت را زنده نگه می‌دارد، چیزی جز این جریان پیوسته ایمان و امید نیست.

حرکت حسینی صرفاً یک واقعه تاریخی نیست، بلکه مدرسه‌ای برای امیدآفرینی است. در این مکتب انسان می‌آموزد که میان خود و خداوند رابطه‌ای اصلاح‌شده برقرار کند؛ چنان‌که در روایت آمده است: «من أصلح بینه و بین الله أصلح الله بینه و بین الناس؛ هر کس رابطه خود را با خدا اصلاح کند، خداوند نیز رابطه او را با مردم اصلاح خواهد کرد». در چنین مسیری، حتی موانع و دشمنی‌ها نیز نمی‌توانند مانع حرکت انسان شوند، زیرا او جز به حق امیدی ندارد.

حرکت حسینی چنین مدرسه‌ای است و سراسر سرشار از پیام امید و استقامت است. در تمام ادبیات این مسیر نشانی از شکایت و ناسپاسی دیده نمی‌شود. از آغاز تا پایان سخنی که دلالت بر ناامیدی یا گلایه داشته باشد وجود ندارد؛ هیهات که چنین باشد. حضرت اباعبدالله(ع) آه بزرگی بر دل شیطان گذاشته است. این مسیر، عرصه‌ای است که حتی یک آه دنیوی در آن دیده نمی‌شود.  امید است ما نیز در این مدرسه سرشار از امید، به‌ویژه در شرایط سخت و در روزهای دشوار، بتوانیم با توکل بر خدای متعال، امید خود را حفظ کنیم و به آینده‌ای روشن بیندیشیم؛ آینده‌ای که به فضل الهی، ثمرات و برکات ارزشمندی برای جامعه و کشور به همراه داشته باشد.