بقایی در پاسخ به پرسشی درباره نقش کشورهای عربی در تنش میان ایران و آمریکا در تنگه هرمز اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران به هیچ کشور منطقهای حمله نکرده و نخواهد کرد. اقدامات دفاعی ایران صرفاً علیه پایگاهها، تجهیزات و مواضعی است که آمریکا از آنها برای حمله به ایران استفاده میکند.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: بارها از کشورهای منطقه خواستهایم براساس تعهدات خود و مطابق با حقوق بینالملل اجازه ندهند آمریکا و رژیم صهیونیستی از قلمرو و خاک آنها برای اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران استفاده کنند. این درخواست همواره بر مبنای حسن همجواری و موازین حقوق بینالملل مطرح شده است.
وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران در دفاع از خود تردید نخواهد کرد و هر منطقه یا بخشی از هر کشوری که برای تعرض علیه ایران مورد استفاده قرار گیرد، مشمول اقدامات دفاعی جمهوری اسلامی خواهد بود. اینکه زمان، شکل و کیفیت این اقدامات چگونه باشد، تصمیمی است که با توجه به مصالح و منافع کشور اتخاذ میشود.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره سفر یکی از معاونان وزیر امور خارجه به کابل گفت: این سفر امروز انجام میشود و معاون کنسولی وزارت امور خارجه به افغانستان سفر خواهد کرد.
وی افزود: موضوع این سفر گفتوگو و تبادل نظر درباره همکاریهای کنسولی میان دو کشور و تعاملات مرتبط با ارتباطات مردمی است. ایران و افغانستان بیش از ۹۰۰ کیلومتر مرز مشترک دارند و از روابط دیرینه برخوردار هستند. همچنین حضور تعداد قابل توجهی از اتباع افغانستانی در ایران و موضوعات امنیتی مشترک، ضرورت تداوم تعاملات دو کشور در سطوح مختلف را ایجاب میکند.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: از ابتدا بر این باور بودیم که همکاریهای ضروری و مورد نیاز دو کشور نباید به موضوع شناسایی طالبان گره زده شود. شناسایی، یک فرآیند حقوقی است که هر زمان به جمعبندی لازم برسیم، درباره آن تصمیمگیری خواهد شد.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره اقدام آمریکا در اسکورت ۲۰ کشتی در تنگه هرمز گفت: منطقه زمانی امن خواهد شد که کشورهای منطقه بتوانند سازوکار امنیت جمعی را با مشورت یکدیگر و بدون مداخله عوامل بیگانه ایجاد کنند.
وی افزود: همواره امیدوار بودهایم کشورهای منطقه از تحولات اخیر درس بگیرند. موضع جمهوری اسلامی ایران درباره تنگه هرمز بهصورت شفاف بیان شده و مسئولیتها و تکالیف ما نیز روشن است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: اجازه نخواهیم داد تنگه هرمز به محلی برای تهدید امنیت ملی ایران تبدیل شود. جمهوری اسلامی ایران همواره با رویکردی صادقانه و مسئولانه برای تأمین امنیت و ایمنی کشتیرانی در این مسیر تلاش کرده است.
وی ادامه داد: آمریکا همواره در این مسیر کارشکنی کرده و ادعای اسکورت کشتیها نیز نشاندهنده اصرار واشنگتن بر تداوم ناامنی در منطقه است.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره ادعای رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، درباره بازدید از سایتهای آسیبدیده ایران اظهار کرد: خیر، ایران با این موضوع موافقت نخواهد کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به درگذشت لیندسی گراهام گفت: قرار نیست مردم ما برای وی نماز وحشت بخوانند و قرار نیست آزادگان جهان و مردم منطقه برای فردی که فلسفه زندگیاش بر پایه تجاوز، جنگ، خشونت و ارعاب تعریف شده بود، سوگوار شوند.
وی افزود: او کسی بود که از بزرگترین حامیان نسلکشی در منطقه ما بود، کارنامهای جز حمایت از تجاوز و خشونت از خود به جا نگذاشت. چنین افرادی با تصمیمها و عملکرد خود در دوران حیات، سرنوشت و قضاوت تاریخی درباره خود را رقم میزنند. مرگ این سناتور تندرو موجب اندوه دوستان آزادیخواه و مردم منطقه نخواهد شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره مسائل سیاست داخلی آمریکا و تأثیر آن بر سیاست خارجی این کشور اظهار کرد: در هر تعاملی با طرف مقابل باید بر منافع، مصالح و راهبردهای خود تمرکز کنیم.
وی افزود: آمریکا در دو سال اخیر با نوعی بیدولتی مواجه بوده و در بسیاری از موارد، افراد بر اساس منافع و برداشتهای شخصی خود درباره موضوعات سیاست خارجی تصمیمگیری کردهاند. نتیجه این وضعیت، نوعی سردرگمی مخرب در مواضع و اظهارنظرهای مقامهای آمریکایی بوده است.
بقایی تصریح کرد: این تناقضگوییها نشان میدهد اختلافات داخلی میان بخشهای مختلف حاکمیت آمریکا، خود را به عرصه سیاست خارجی این کشور تحمیل کرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به اظهارات وزیر امور خارجه لوکزامبورگ درباره تلاش آمریکا برای ایجاد روابط برد-باخت با کشورها گفت: مدتهاست از دوران مهدکودک فاصله گرفتهایم و اگر برخی کشورهای اروپایی علاقه دارند همچنان با همان نگاه و شیوه با قلدری آمریکا مواجه شوند، موضوعی مربوط به خودشان است، اما حق ندارند این رویکرد را درباره سایر کشورها، بهویژه ایران، تعمیم دهند.
وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران در برابر هیچگونه قلدری و زورگویی مسامحه نخواهد کرد، چراکه چنین رفتارهایی برخلاف صلح و امنیت بینالمللی است. کشورهای اروپایی اگر مدعی پایبندی به اصول خود هستند، باید در مواضعشان درباره تحولات منطقه ما تجدیدنظر کنند.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره وجود دو دیدگاه در داخل ایران، یکی مبتنی بر انتقام از آمریکا و دیگری درباره ادامه مذاکرات، اظهار کرد: دولت و ملت ایران یک اولویت مشترک دارند و آن صیانت از امنیت و منافع ملی، دفاع از حاکمیت ملی و حفظ تمامیت سرزمینی کشور است.
وی افزود: هیچ اختلاف نظری میان بخشهای مختلف جامعه ایران درباره این اصول وجود ندارد. بیان دیدگاههای مختلف درباره مذاکرات به این معنا نیست که مخالفان مذاکره، موافق جنگ هستند. ملت ایران صلحطلب و خواهان آرامش است، اما تجربه تلخی از پیمانشکنی آمریکا دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: دیپلماسی برای ما یک ابزار است و مردم ایران هر زمان که این ابزار بتواند مصالح کشور را تأمین کند، از تصمیمگیران حمایت خواهند کرد.
وی تأکید کرد: هر جا لازم باشد از ابزار نظامی برای دفاع از منافع کشور استفاده میکنیم و هر زمان که مصالح کشور اقتضا کند، از ابزار دیپلماسی بهره خواهیم گرفت.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره انتشار تصاویر ماهوارهای از بازسازی تأسیسات هستهای آسیبدیده ایران گفت: این تصاویر را ندیدهام که بتوانم درباره آن اظهارنظر کنم.
وی درباره ادعاهای مقامهای آمریکایی مبنی بر درخواست ایران برای مذاکره نیز اظهار کرد: بارها ثابت شده است طرفی که مواضع خود را صادقانه و شفاف بیان میکند، طرف آمریکایی نیست. جمهوری اسلامی ایران برای بیان منافع ملی خود هیچ ملاحظهای ندارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: ادعاهایی درباره درخواست ایران برای مذاکره، بخشی از جنگ روانی است که طرفهای مقابل از مدتها قبل در پی اجرای آن بودهاند. ما بر انجام وظایف و اقدامات خود متمرکز هستیم و اجازه نمیدهیم اقدامات تبلیغاتی آنها تمرکز ما را برهم بزند.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره باز بودن مسیر دیپلماسی با توجه به افزایش تنشها در اطراف تنگه هرمز گفت: دیپلماسی بهعنوان یک ابزار و اهرم، تعطیلشدنی نیست. جمهوری اسلامی ایران برای تأمین منافع و امنیت ملی خود از همه ابزارهای موجود استفاده خواهد کرد.
وی افزود: تلاش میانجیگران، ادامه مساعی برای جلوگیری از تشدید تنشهاست. در روزهای اخیر با قطر و عمان گفتوگوهایی داشتهایم و با پاکستان نیز در ارتباط بودهایم و این تماسها ادامه دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به اظهارات وزیر خارجه فرانسه مبنی بر اینکه شرط لغو تحریمهای ایران، عبور ایران از برنامه هستهای است، گفت: هر از چند گاهی وزیر خارجه فرانسه علاقه دارد به موضوع گفتوگوهای نشست سخنگویی تبدیل شود؛ پاسخ من همان مواردی است که پیش از این اعلام کردهام.
وی افزود: فرانسویها باید یاد بگیرند درباره موضوعاتی که ارتباطی با آنها ندارد یا به دلیل عملکردشان خود را از ایفای نقش در آن مسائل کنار گذاشتهاند، انتظار نقشآفرینی نداشته باشند. مواضعی که مطرح میکنند صرفاً تکرار دیدگاههایی است که هیچگاه مبنای تصمیمگیری ایران نبوده است.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ادامه سیاست «نه جنگ و نه صلح» از سوی آمریکا و تأثیرگذاری دیپلماسی در چنین شرایطی اظهار کرد: درباره دیپلماسی، جنگ و مذاکره سه بار پاسخ دادهام.
وی همچنین درباره سفر سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، به تهران گفت: این سفر در حال برنامهریزی است و پس از نهایی شدن، جزئیات آن اعلام خواهد شد.
بقایی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به استفاده ایران از ظرفیت دیپلماسی اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران براساس مصالح و منافع ملی و با علم به اینکه آمریکا طرفی پیمانشکن است، تصمیم گرفت از ابزار دیپلماسی برای صیانت از منافع ملی استفاده کند.
وی افزود: اینگونه نیست که تصور کنیم آمریکا در حال طراحی دسیسهای بوده و ایران دستبسته مانده است. ما از این فرآیند در راستای صیانت از منافع ملی خود بهرهبرداری کردهایم و این مسیر را ادامه خواهیم داد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اعمال تحریمهای جدید از سوی خزانهداری آمریکا علیه ایران و ادعای واشنگتن مبنی بر اینکه این اقدام برای جلوگیری از بهرهمندی مقامات ایرانی از منافع مالی انجام شده است، گفت: نمیدانم از چه زمانی آمریکاییها نگران وضعیت مالی و معیشتی مردم ایران شدهاند. این همان مردمی هستند که آمریکاییها بارها تأکید کردهاند مشکل آنها با همین ۹۰ میلیون انسان است و در عمل تمدن ایران را هدف قرار دادهاند.
بقایی با اشاره به هدف قرار گرفتن زیرساختهایی مانند پلها و نیروگاههای ایران از سوی آمریکا در جنگ ۴۰ روزه افزود: این اقدامات بر زندگی روزمره مردم ایران اثرگذار بود. آیا نخبگان حکومتی از پل و نیروگاه استفاده میکنند؟ آیا رهبران ایران در کاخها و قصرها هدف حمله قرار گرفتند؟
وی تصریح کرد: این فضاسازیها بخشی از جنگ روانی آمریکا برای اثرگذاری بر افکار عمومی داخل ایران است، هرچند مردم ایران نشان دادهاند که فریب چنین اقداماتی را نمیخورند. اگر فردی از جایگاه حکومتی خود سوءاستفاده کرده باشد، باید سوابق کسانی را بررسی کرد که چنین ادعاهایی را مطرح میکنند.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره گزارش رویترز مبنی بر عبور شش کشتی از تنگه هرمز گفت: در این زمینه باید از سازمان بنادر و مراجع ذیربط سؤال کرد.
وی افزود: در مدتی که یادداشت تفاهم امضا شد و اجرای تعهدات از ۲۸ خرداد آغاز شد، مسیر شمالی مشخصشده از سوی ایران کاملاً امن بود و این اقدام با هماهنگی مراجع ذیصلاح ایرانی انجام شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: همه تلاش ما این است که امکان تردد ایمن کشتیها فراهم شود، اما مشکل اصلی، مداخله آمریکا و کارشکنی در اجرای بند پنجم یادداشت تفاهم است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره ادعای ارائه اطلاعات از سوی رژیم صهیونیستی به آمریکا درباره قصد ایران برای ترور ترامپ و طرح این موضوع در پیامهای میانجیگران اظهار کرد: این مسائل هیچگاه موضوع مذاکرات ما نبوده است.
بقایی افزود: تردیدی نیست که افرادی در سطح جهان با اهداف و انگیزههای مختلف فعالیت میکنند، اما بازی طرف مقابل و مظلومنمایی آنها و اینکه از ملت ایران گلایه میکنند که در مراسمهای مختلف خواستار خونخواهی شوند، وقاحت آشکار است.
وی ادامه داد: کسانی که شهروندان و بزرگان ایرانی را ترور کردهاند و به آن افتخار میکنند، نمیتوانند خود را در جایگاه مظلوم قرار دهند. این رویکرد بخشی از یک بازی روانی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره این ادعا که بخش مورد نظر ایران برای مدیریت تنگه هرمز در خاک ایران قرار ندارد و همچنین درباره طرح موضوع لبنان در یادداشت تفاهم اظهار کرد: ما برای کسی تصمیم نمیگیریم.
وی افزود: درج نام لبنان در یادداشت تفاهم نشاندهنده مسئولیتپذیری ایران و رویکرد جدی و صادقانه جمهوری اسلامی در صیانت از امنیت منطقهای و بینالمللی است. مگر در این یادداشت تفاهم درخواست اشغال مطرح شده است؟ ما بر خاتمه جنگ در همه جبههها و از جمله در لبنان تأکید داشتیم.
بقایی تصریح کرد: بنابراین موضوع تصمیمگیری درباره دو کشور دیگر مطرح نیست. درباره عمان نیز باید توجه داشت که از دهه ۱۹۷۰ میلادی مسیر عبور کشتیرانی موسوم به TSS عمدتاً از آبهای سرزمینی عمان بوده و ایران هیچگاه نسبت به این موضوع تعرضی نداشته است.
وی ادامه داد: اتفاقات ۲۸ فوریه و ۱۰ اسفند، همزمان با حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و سوءاستفاده از تنگه هرمز برای حمله به کشورمان، شرایط را تغییر داد. ما خود را ملزم به اتخاذ تدابیر لازم برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی میدانیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: در متن یادداشت تفاهم بهصراحت آمده است که ایران با همکاری و مشورت عمان بهعنوان دولت ساحلی دیگر تنگه هرمز، این مسیر را مدیریت میکند. این موضوع نشاندهنده احترام به عمان است و انتظار داریم در این زمینه همکاری لازم صورت گیرد.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره فشارهای بینالمللی برای خلع سلاح لبنان اظهار کرد: مواضع جمهوری اسلامی ایران در این زمینه روشن است.
وی افزود: لبنانیها بیش از هر طرف دیگری ارزش و اهمیت سلاح مقاومت را برای دفاع از عزت و حاکمیت ملی لبنان درک میکنند. برای همه در منطقه روشن است که حفظ کیان کشورها مستلزم برخورداری از توانمندی لازم برای دفاع از خود است.