برگزاری مراسم باشکوه تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی و حضور میلیونی مردم در این بدرقه تاریخی، تنها یک رخداد اجتماعی و سیاسی نبود، بلکه از منظر اندیشه مهدویت نیز پرسشهای متعددی را پیش روی پژوهشگران قرار داد؛ از نسبت این حماسه مردمی با فرهنگ انتظار گرفته تا نقش انسجام امت، ولایتمداری و آمادگی اجتماعی در فرآیند زمینهسازی ظهور. از این رو خبرنگار ایکنا از همدان به منظور پاسخ به برخی سؤالات در حوزه مهدویت با حجتالاسلام والمسلمین علیرضا یوسفی راستگو، پژوهشگر حوزه مهدویت در همدان، گفتوگویی کرده است که مشروح آن را در زیر میخوانیم:
شهادت رهبر معظم انقلاب، امام خامنهای عزیز رضوان الله تعالی علیه از منظر باورمندان به مهدویت، نه یک مانع، بلکه حلقهای از زنجیره مقدمات ظهور تلقی میشود. باور داریم که خون شهیدان، تضمینکننده حرکت انقلاب اسلامی تا ظهور است و اجتماع قلبی که در پی این رخداد شکل گرفته، خود عاملی برای تعجیل در فرج بهشمار میآید.
از سوی دیگر، این رخداد یادآور سنت الهی در «تمحیص» و غربالگری مؤمنان است؛ آزمونهای سخت در دوران غیبت که با حوادث ناگهانی، صفوف خالصترین یاران را برای امام زمان(عج) مشخص میسازد. در نهایت، وظیفه اصلی منتظران، نه تعیین زمان، که فراهمکردن زمینههای فردی و اجتماعی برای ظهور است؛ چراکه زمان دقیق آن برای هیچکس معلوم نیست و این شهادت، بخشی از مسیر پرپیچوخم آمادهسازی برای آن طلیعه موعود بهشمار میآید.
تشییع باشکوه و حضور میلیونی مردم، در نگاه بسیاری از تحلیلگران و مسئولان، یک رخداد بینظیر تاریخی و نماد تحقق اراده جمعی برای تحقق اهداف انقلاب تا ظهور ارزیابی شده است.
این حضور بهعنوان تشییع دشمنشکن و خروشی عظیم برای تجدید میثاق با ولایت تعبیر شده که در آن مردم با شعار «انا علی العهد» (من بر عهد خود هستم)، پایبندی به مسیر رهبر شهید را تا سپیدهدم ظهور اعلام کردند.
برخی رسانهها این تشییع را نمایش قدرت و حمایت عمومی از نظام دانستهاند. رسانههای خارجی جمعیت حاضر را ۱۲ تا ۲۰ میلیون نفر در تهران تخمین زدند که آن را به یکی از بزرگترین گردهماییهای تاریخ تبدیل کرده است.
خود این حضور به مثابه حق و فروپاشی باطل تلقی شده و نمادهایی مانند «مشت گره کرده» و «پرچم سرخ» نماد شهادت و مقاومت در آن بهکار رفته است.
در تفکر شیعی، زمینهسازی برای ظهور، نیازمند فراهم شدن شرایط خاص اجتماعی و سیاسی است. اعمال انسانها، از جمله دعا برای فرج، توبه و استغفار و اصلاحات اجتماعی، میتوانند در سرعت بخشیدن به این امر مؤثر باشند.
بنابراین، تشییع باشکوه و حضور میلیونی را میتوان نمادی عینی از تحقق این زمینهها دانست. اتحاد، بصیرت، و عزم راسخ امت، این رویداد، اگرچه یکی از نشانههای حتمی ظهور نیست، اما بهعنوان گامی مؤثر در مسیر آمادهسازی و تقویت امید و اراده جمعی برای تحقق آن ارزیابی میشود.
ارتباط قلبی عمیق مردم با امام خامنهای، ریشه در هماهنگی شگفتانگیز شخصیت ایشان با سیره و سیمای امام زمان(عج) دارد؛ هماهنگیای که در قالب صفات برجستهای چون عدالتخواهی، مبارزه با ظلم، توکل، تقوا و امیدآفرینی تجلی یافته و آن را به الگویی عینی از «منتظر واقعی» تبدیل کرده است.
مهمترین رسالت امام مهدی(عج)، پر کردن زمین از عدل و داد است. امام خامنهای نیز عمر خود را وقف مبارزه با طاغوتهای داخلی و خارجی و دفاع از مظلومان جهان کرد. ایشان با ایستادگی در برابر استکبار، مصداق بارز کسی بود که در مسیر تحقق عدالت الهی گام برمیدارد.
سیره امام عصر(عج) الگوی صبر و استقامت است. رهبر شهید نیز هرگز مأیوس نمیشد و با توکل واقعی بر خدا مصداق آیه «وَمَن یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ» بود و ثبات قدم بر اصول، نشان داد که یک منتظر واقعی در سختیها، محکم و استوار است.
از دیگر صفات برجسته امام خامنهای پیروی از ولایت و اتصاف به فضایل اخلاقی است. امام خامنهای همواره بر رعایت تقوا و پرهیزگاری و شوق به عبادت تأکید داشت و خود نیز اسوه حسن سلوک و شیفتگی به قرآن کریم و اهل بیت(ع) بود.
همچنین اعتقاد به امام زمان(عج) مایه حیات و نشاط و از بین برنده یأس است. رهبر شهید با ترویج فرهنگ «انتظار فرج» بهعنوان مایه امید، روحیه قدرت و مقاومت را در جامعه زنده نگه داشت. به تعبیر ایشان، انتظار، خود فرج و دریچهای برای گشایش است.
حضور میلیونی در تشییع، نه فقط یک واکنش عاطفی، بلکه ادراکی عمیق از جایگاه والای ایشان و میثاقی برای تداوم راه ایشان تا ظهور بود. در حقیقت، مردم در این وداع، با ولایتمداری و آمادگی برای ظهور، حماسهای خلق کردند که خود زمینهساز تحقق عدالت جهانی موعود است.
شعار «انتقام» در مراسم تشییع رهبر شهید، ریشه در باورهای عمیق مهدوی دارد و مردم با آن، خون ایشان را در زنجیرهای از مظلومیتهای تاریخی قرار دادند که انتقام نهاییاش، تنها در پرتو ظهور امام زمان(عج) محقق خواهد شد. مهمترین ارتباط این شعار با مهدویت، پیوند آن با فرهنگ عاشورا و وعده خونخواهی است: در باور شیعه، یکی از اهداف قیام امام مهدی(عج)، انتقام خون مظلومانه امام حسین(ع) و یارانش است. این انتقام در قالب نبرد با «سفیانی» (از نسل دشمنان اهل بیت) در آستانه ظهور محقق میشود.
نهضت عاشورا و انقلاب مهدوی، دو حلقه از یک زنجیر هستند. شهادت رهبری که «نائب بر حق حضرت ولیعصر» خوانده میشود، یادآور خونخواهیهای ناتمام تاریخ است.
آیه «وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیِّهِ سُلْطَانًا» (اسراء/۳۳) به اختیار خونخواهی برای مقتول اشاره دارد. امام باقر(ع) این آیه را به امام حسین(ع) و قیام خونخواهی امام زمان(عج) تفسیر فرمودهاند.
در دعای ندبه و زیارت عاشورا نیز از امام زمان(عج) بهعنوان «خونخواه کشته کربلا» یاد شده و از خدا درخواست میشود که روزی همراهی با ایشان برای این خونخواهی را نصیب گرداند.
برافراشته شدن پرچمهای سرخ در مراسم تشییع، نمادی است که در فرهنگ عاشورا، نشان از عزم برای خونخواهی دارد و این شعار را به حماسه کربلا پیوند میزند.
انتهای پیام