دستدومها جای خالی کتاب نو را پر میکنند
افزایش قیمت کتاب، الگوی خرید مخاطبان را تغییر داده است؛ حالا بسیاری از کتابخوانها برای ادامه مطالعه، به جای نسخههای نو سراغ کتابهای دستدوم میروند.
به گزارش ایکنا از البرز، افزایش قیمت کتاب در پی رشد هزینههای تولید، بهویژه گرانی کاغذ، معادلات بازار نشر را تغییر داده است. در شرایطی که قدرت خرید بسیاری از خانوادهها کاهش یافته، مخاطبان برای حفظ ارتباط خود با مطالعه به سراغ راههای جایگزین رفتهاند؛ از کتابهای دستدوم گرفته تا نسخههای صوتی و الکترونیک.
رونق دوباره بازار کتابهای دستدوم اگرچه نشاندهنده تداوم علاقه مردم به مطالعه است، اما همزمان نگرانیهایی درباره آینده تولید کتاب و وضعیت ناشران، نویسندگان و مترجمان ایجاد کرده است.
احمد رضایی فعال حوزه کتاب در گفتوگو با ایکنا درباره وضعیت بازار نشر اظهار کرد: قیمت کتاب نیز مانند بسیاری از کالاهای دیگر طی یک سال گذشته افزایش یافته است، اما بخش عمده این افزایش ناشی از رشد چندبرابری قیمت کاغذ است. کاهش حمایت دولت از تامین کاغذ و محدود شدن اختصاص ارز ترجیحی به این بخش، هزینه تولید کتاب را به شکل محسوسی افزایش داده و در نهایت این هزینه به قیمت نهایی کتاب منتقل شده است.
وی افزود: صنعت نشر بهدلیل وابستگی مستقیم به کاغذ، بیش از بسیاری از صنایع دیگر از نوسانات این بازار تأثیر میپذیرد. در شرایطی که اقتصاد کشور با تورم مواجه است، افزایش هزینه تولید امری طبیعی است، اما در حوزه نشر، رشد قیمت کاغذ تاثیر مستقیمی بر قیمت پشت جلد کتاب گذاشته و همین موضوع موجب شده است بسیاری از خانوادهها خرید کتاب را از اولویتهای خود خارج کنند یا تعداد کتابهای خریداریشده را کاهش دهند.
رضایی با اشاره به کاهش قدرت خرید خانوارها تصریح کرد: کتاب در سالهای گذشته نیز کالایی ارزان محسوب نمیشد، اما امروز با افزایش هزینههای زندگی، بخش قابل توجهی از مخاطبان ناچار شدهاند هزینههای فرهنگی خود را مدیریت کنند. با این حال، آنچه در بازار مشاهده میشود نشان میدهد علاقه به مطالعه کاهش نیافته و تنها شیوه دسترسی به کتاب تغییر کرده است.
وی ادامه داد: برخلاف تصور برخی، مخاطبان کتاب از بازار فاصله نگرفتهاند، بلکه به دنبال راهکارهایی هستند که بتوانند با هزینه کمتر به آثار مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنند. به همین دلیل در ماههای اخیر شاهد رونق بازار کتابهای دستدوم بودهایم.
این فعال حوزه کتاب بیان کرد: سایتها، فروشگاهها و مراکزی که در زمینه عرضه کتابهای دستدوم فعالیت میکنند، در ماههای اخیر با افزایش مراجعه مخاطبان روبهرو شدهاند و حجم فروش آنها نسبت به گذشته رشد قابل توجهی داشته است. این موضوع نشان میدهد که بسیاری از علاقهمندان به مطالعه، به جای انصراف از خرید کتاب، به سراغ گزینههای اقتصادیتر رفتهاند.
این ناشر کتاب توضیح داد: هرچند توسعه بازار کتابهای دستدوم میتواند بخشی از نیاز مخاطبان را تأمین کند، اما نباید فراموش کرد که در این چرخه، درآمدی به ناشر، نویسنده و مترجم نمیرسد و در بلندمدت این روند میتواند بر تولید آثار جدید تأثیر منفی بگذارد.
رضایی در ادامه به رشد بازار کتابهای صوتی و الکترونیک اشاره کرد و گفت: بخش دیگری از مخاطبان نیز به سمت استفاده از کتابهای صوتی و نسخههای الکترونیک گرایش پیدا کردهاند. پلتفرمهای فعال در این حوزه طی ماههای اخیر رشد قابل توجهی در میزان فروش و تعداد کاربران خود تجربه کردهاند که نشاندهنده تغییر الگوی مصرف فرهنگی در جامعه است.
وی افزود: استقبال از این قالبهای جدید به معنای کاهش علاقه مردم به کتاب نیست، بلکه نشان میدهد مخاطبان متناسب با شرایط اقتصادی و امکانات موجود، روشهای تازهای را برای مطالعه انتخاب کردهاند. جامعه همچنان تشنه کتاب و آگاهی است و تلاش میکند از هر مسیری که امکانپذیر باشد، ارتباط خود را با مطالعه حفظ کند.
این فعال حوزه نشر با بیان اینکه مشکلات اقتصادی تنها بر بازار فروش کتاب اثر نگذاشته، بلکه فرآیند تولید را نیز تحت تأثیر قرار داده است، اظهار کرد: افزایش هزینههای چاپ و نشر موجب شده بسیاری از ناشران تیراژ کتابهای خود را به شکل محسوسی کاهش دهند. برخی نیز به دلیل ریسک بالای سرمایهگذاری، انتشار آثار جدید را متوقف کرده یا به چاپهای محدود و دیجیتال روی آوردهاند.
وی افزود: کاهش تیراژ کتاب، تنها یک مسئله اقتصادی نیست، بلکه پیامدهای فرهنگی گستردهای نیز به همراه دارد. هرچه شمارگان کتاب کمتر شود، هزینه تولید هر نسخه افزایش پیدا میکند و در نتیجه قیمت نهایی نیز بیشتر خواهد شد؛ موضوعی که بار دیگر قدرت خرید مخاطبان را کاهش میدهد و این چرخه معیوب را تداوم میبخشد.
رضایی با تأکید بر ضرورت حمایت از صنعت نشر تصریح کرد: دولت و نهادهای مسئول باید برای تأمین مواد اولیه، حمایت از ناشران و ایجاد ثبات در بازار کاغذ برنامهریزی جدی داشته باشند. صنعت نشر یکی از مهمترین زیرساختهای فرهنگی کشور است و تضعیف آن تنها به ناشران محدود نمیشود، بلکه کل زنجیره تولید کتاب را تحت تاثیر قرار میدهد.
وی ادامه داد: از نویسنده و مترجم گرفته تا ویراستار، طراح، چاپخانه، صحافی، شرکتهای پخش و کتابفروشیها، همگی حلقههای یک زنجیره واحد هستند و هرگونه رکود در بازار نشر، معیشت هزاران نفر را با تهدید مواجه میکند. اگر تولید کتاب کاهش پیدا کند، آثار این وضعیت به تدریج در تمامی بخشهای این صنعت نمایان خواهد شد.
این فعال حوزه کتاب با اشاره به موجودی انبار ناشران گفت: شاید در شرایط فعلی به دلیل وجود کتابهای چاپشده در انبارها، کمبود کتاب هنوز به شکل ملموس احساس نشود، اما اگر روند کاهش تولید ادامه پیدا کند، در ماههای آینده و بهویژه در نیمه دوم سال، بازار با کاهش عناوین جدید و محدود شدن عرضه کتاب مواجه خواهد شد.
وی بیان کرد: صنعت نشر امروز بیش از هر زمان دیگری به ثبات اقتصادی و سیاستهای حمایتی نیاز دارد. در غیر این صورت، کاهش تیراژ، افزایش قیمت و محدود شدن تولید کتاب میتواند به تدریج آثار خود را بر سرانه مطالعه، فعالیت ناشران و حتی اقتصاد فرهنگ کشور بر جای بگذارد؛ اتفاقی که جبران آن در کوتاهمدت امکانپذیر نخواهد بود.
گرانی کتاب الگوی خرید کتابخوانها را تغییر داده است
عسل شریفی از علاقهمندان به کتاب و مطالعه نیز با اشاره به تأثیر افزایش قیمت کتاب بر الگوی خرید مخاطبان اظهار کرد: در سالهای گذشته خرید کتاب برای بسیاری از خانوادهها بخشی از برنامه ماهانه بود، اما امروز با افزایش قابل توجه قیمتها، خرید کتاب به تصمیمی تبدیل شده که باید برای آن برنامهریزی مالی انجام داد. شاید پیش از این بتوان با هزینهای معقول سه یا چهار کتاب تهیه کرد، اما اکنون همان مبلغ تنها برای خرید یک یا دو عنوان کتاب کافی است.
وی افزود: افزایش قیمت کتاب باعث نشده علاقه من به مطالعه کاهش پیدا کند، بلکه تنها شیوه دسترسی به کتاب را تغییر داده است. امروز قبل از خرید هر کتاب، ساعتها درباره آن تحقیق میکنم، نقدها را میخوانم، نظر مخاطبان را بررسی میکنم و بعد تصمیم میگیرم که آیا خرید آن ارزش هزینهای را که باید پرداخت شود دارد یا خیر.
شریفی با بیان اینکه بسیاری از کتابخوانها دیگر خرید هیجانی انجام نمیدهند، گفت: قبلاً اگر وارد کتابفروشی میشدم، ممکن بود چند کتاب را تنها به دلیل جذاب بودن موضوع یا طراحی جلد خریداری کنم، اما اکنون شرایط متفاوت است. امروز خرید کتاب کاملاً هدفمند شده و مخاطب ناچار است میان علاقه و توان مالی خود تعادل برقرار کند.
وی ادامه داد: افزایش قیمت کتاب باعث شده بسیاری از دوستانم نیز مانند من به دنبال راههای جایگزین برای مطالعه باشند. اکنون خرید کتاب دستدوم دیگر یک انتخاب حاشیهای نیست، بلکه به یکی از اصلیترین روشهای تهیه کتاب تبدیل شده است. حتی برخی از کتابهایی که مدتها به دنبال آنها بودم را از فروشگاههای کتاب دستدوم پیدا کردم و با قیمتی بسیار مناسبتر خریدم.
این کتابخوان توضیح داد: نکته قابل توجه این است که کیفیت بسیاری از کتابهای دستدوم تفاوت چندانی با نسخه نو ندارد. برخی کتابها تنها یک بار مطالعه شدهاند و با قیمتی بسیار پایینتر عرضه میشوند. همین موضوع باعث شده بسیاری از مخاطبان ترجیح دهند ابتدا بازار کتابهای دستدوم را جستوجو کنند و اگر نسخهای پیدا نکردند، به سراغ خرید کتاب نو بروند.
وی افزود: البته این موضوع از یک جهت نگرانکننده نیز هست، زیرا وقتی کتاب دستدوم خریداری میشود، درآمدی نصیب نویسنده، مترجم یا ناشر نمیشود. بنابراین اگر این روند ادامه پیدا کند، طبیعی است که تولید آثار جدید نیز با مشکلات بیشتری روبهرو شود.
شریفی با اشاره به رشد استفاده از کتابهای صوتی اظهار کرد: طی دو سال اخیر استفاده من از کتابهای صوتی چند برابر شده است. پیش از این تصور میکردم کتاب صوتی نمیتواند جای مطالعه نسخه چاپی را بگیرد، اما اکنون در مسیر رفتوآمد، هنگام ورزش یا حتی انجام کارهای روزمره از این فرصت برای شنیدن کتاب استفاده میکنم.
وی بیان کرد: قیمت مناسبتر کتابهای صوتی و امکان دسترسی آسان از طریق تلفن همراه باعث شده بسیاری از افراد، بهویژه جوانان، استقبال بیشتری از این قالب داشته باشند. به نظر من این موضوع اتفاق مثبتی است، زیرا مهم آن است که فرهنگ مطالعه حفظ شود؛ فرقی نمیکند کتاب روی کاغذ خوانده شود یا از طریق فایل صوتی شنیده شود.
این مخاطب کتاب درباره نسخههای الکترونیک نیز گفت: کتابهای دیجیتال نیز برای بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران به گزینهای مناسب تبدیل شدهاند. قیمت پایینتر، امکان جستوجوی سریع در متن و دسترسی فوری به کتاب از جمله مزیتهایی است که باعث شده مخاطبان بیشتری از این نسخهها استفاده کنند.
وی ادامه داد: با این حال هنوز هم هیچ قالبی جای لذت خواندن یک کتاب چاپی را نمیگیرد. حس ورق زدن کتاب، یادداشتبرداری در حاشیه صفحات و قرار دادن کتاب در کتابخانه شخصی، تجربهای است که نسخههای دیجیتال نمیتوانند آن را بهطور کامل جایگزین کنند.
شریفی با اشاره به تغییر فضای کتابفروشیها اظهار کرد: هر بار که وارد کتابفروشی میشوم، بیش از آنکه با خریداران مواجه شوم، افرادی را میبینم که کتابها را ورق میزنند، قیمتها را نگاه میکنند و در نهایت بدون خرید از فروشگاه خارج میشوند. این موضوع نشان میدهد که علاقه به کتاب همچنان وجود دارد، اما توان خرید کاهش یافته است.
وی افزود: کتابفروشان نیز شرایط دشواری را تجربه میکنند. بسیاری از آنها مجبور شدهاند تعداد سفارشهای خود را کاهش دهند، زیرا فروش مانند گذشته نیست و سرمایه آنها برای خرید کتابهای جدید محدود شده است.
این کتابخوان درباره تاثیر شرایط اقتصادی بر فرهنگ مطالعه گفت: تصور نمیکنم مردم کمتر از گذشته به دانستن و یادگیری علاقه داشته باشند. اتفاقا در شرایط دشوار اقتصادی، بسیاری از افراد بیش از گذشته به مطالعه روی میآورند تا مهارتهای خود را افزایش دهند یا از فشارهای روزمره فاصله بگیرند، اما زمانی که قیمت کتاب از توان خرید بخش زیادی از جامعه خارج شود، طبیعی است که این علاقه امکان بروز کمتری پیدا کند.
وی ادامه داد: اگر هزینه خرید یک کتاب معادل بخش قابل توجهی از درآمد روزانه یک خانواده باشد، بسیاری از افراد ناچار میشوند میان نیازهای ضروری و خرید کتاب یکی را انتخاب کنند و در اغلب موارد، کتاب از فهرست خرید حذف میشود.
شریفی با تأکید بر ضرورت حمایت از صنعت نشر اظهار کرد: کتاب یک کالای صرفاً تجاری نیست، بلکه یک سرمایه فرهنگی است. همانطور که بسیاری از کشورها برای حفظ فرهنگ مطالعه از صنعت نشر حمایت میکنند، در کشور ما نیز لازم است سیاستهایی برای کاهش هزینه تولید کتاب، حمایت از ناشران و افزایش دسترسی مردم به کتاب در نظر گرفته شود.
وی افزود: گسترش کتابخانههای عمومی، ارائه بنهای خرید کتاب، حمایت از کتابفروشیهای محلی و ایجاد ثبات در بازار کاغذ میتواند بخشی از مشکلات موجود را کاهش دهد. اگر هزینه تولید پایین بیاید، قیمت نهایی کتاب نیز منطقیتر خواهد شد و مخاطبان بیشتری امکان خرید خواهند داشت.
این مخاطب کتاب بیان کرد: آینده فرهنگ مطالعه به تصمیمهایی بستگی دارد که امروز برای صنعت نشر گرفته میشود. اگر تولید کتاب کاهش پیدا کند و کتابفروشیها یکی پس از دیگری تعطیل شوند، در سالهای آینده آثار این وضعیت تنها در بازار نشر دیده نخواهد شد، بلکه بر کیفیت آموزش، تولید دانش و سرمایه فرهنگی جامعه نیز تاثیر خواهد گذاشت.
وی گفت: با وجود همه مشکلات، همچنان امیدوارم شرایط به گونهای پیش برود که کتاب دوباره به کالایی در دسترس برای همه اقشار جامعه تبدیل شود. مردم ایران همواره نشان دادهاند که به مطالعه علاقه دارند و اگر موانع اقتصادی کاهش یابد، بدون تردید بازار کتاب نیز دوباره رونق خواهد گرفت.
تابوی خرید کتاب دستدوم شکسته شده است
رضا احمدی فروشنده کتابهای دستدوم نیز درباره تغییرات بازار کتاب طی ماههای اخیر اظهار کرد: افزایش قیمت کتابهای نو، بازار کتابهای دستدوم را نسبت به سالهای گذشته با رونق بیشتری مواجه کرده است. در گذشته بیشتر مشتریان ما دانشجویان یا مجموعهداران کتاب بودند، اما امروز طیف گستردهتری از مخاطبان، از دانشآموزان و کارمندان گرفته تا خانوادهها و حتی بازنشستگان، برای خرید کتابهای دستدوم مراجعه میکنند.
وی افزود: تغییر رفتار مشتریان کاملاً محسوس است. بسیاری از افرادی که پیش از این تنها کتاب نو خریداری میکردند، اکنون ابتدا سراغ بازار کتابهای دستدوم میآیند و اگر عنوان مورد نظرشان پیدا نشد، به فکر خرید نسخه نو میافتند. این تغییر تنها به دلیل علاقه به صرفهجویی نیست، بلکه ناشی از کاهش قدرت خرید مردم است.
احمدی با بیان اینکه قیمت برخی کتابهای تازه منتشرشده برای بسیاری از مخاطبان سنگین است، گفت: امروز قیمت بعضی از کتابهای عمومی یا دانشگاهی به چند صد هزار تومان رسیده است. طبیعی است که یک دانشجو یا یک کارمند نتواند هر ماه چند عنوان کتاب نو تهیه کند. در چنین شرایطی کتاب دستدوم به یک انتخاب منطقی تبدیل میشود، زیرا گاهی همان کتاب با ۳۰ تا ۵۰ درصد قیمت کمتر قابل خریداری است.
وی ادامه داد: البته برخلاف تصور برخی افراد، کتاب دستدوم الزاما کتابی فرسوده یا آسیبدیده نیست. بسیاری از کتابهایی که به دست ما میرسد تنها یک بار مطالعه شدهاند یا حتی کاملاً نو هستند و تنها به دلیل نیاز مالی یا کمبود فضا توسط صاحبانشان فروخته میشوند. به همین دلیل مشتریان نیز با اطمینان بیشتری از گذشته این کتابها را خریداری میکنند.
این فروشنده کتاب توضیح داد: در یکی دو سال اخیر تعداد افرادی که برای فروش کتابهای شخصی خود مراجعه میکنند نیز افزایش یافته است. پیش از این افراد معمولا کتابخانه شخصی خود را حفظ میکردند، اما امروز برخی به دلیل مشکلات اقتصادی ناچار میشوند بخشی از کتابهایشان را بفروشند تا بخشی از هزینههای زندگی را تأمین کنند. این اتفاق برای ما خوشایند نیست، زیرا نشان میدهد فشار اقتصادی حتی به حوزه فرهنگ نیز رسیده است.
وی افزود: در کنار این گروه، خانوادههایی نیز هستند که پس از پایان تحصیل فرزندانشان یا پس از اسبابکشی تصمیم میگیرند کتابهای بدون استفاده را به بازار دستدوم عرضه کنند. این موضوع باعث شده تنوع کتابهای موجود در بازار افزایش پیدا کند و مخاطبان بتوانند عناوین بیشتری پیدا کنند.
احمدی درباره پرتقاضاترین کتابهای بازار دستدوم گفت: کتابهای دانشگاهی همچنان بیشترین سهم بازار را دارند، زیرا قیمت نسخه نو آنها بسیار بالاست. پس از آن کتابهای روانشناسی، رمان، ادبیات کلاسیک، کتابهای موفقیت، تاریخ و آثار نویسندگان مطرح ایرانی و خارجی بیشترین تقاضا را دارند. بسیاری از مشتریان برای پیدا کردن کتابهای نایاب نیز به سراغ ما میآیند، زیرا برخی از این آثار دیگر تجدید چاپ نشدهاند.
وی با اشاره به تغییر نگرش مردم نسبت به کتابهای دستدوم اظهار کرد: چند سال پیش برخی افراد تصور میکردند خرید کتاب دستدوم نوعی اجبار یا نشانه ضعف مالی است، اما امروز این نگاه تا حد زیادی تغییر کرده است. اکنون حتی کسانی که از نظر مالی مشکلی ندارند نیز برای خرید کتابهای کمیاب یا کاهش هزینههای فرهنگی خود به بازار دستدوم مراجعه میکنند.
احمدی افزود: در بسیاری از کشورهای دنیا خرید و فروش کتاب دستدوم یک فرهنگ پذیرفتهشده است. کتاب کالایی مصرفی نیست که بعد از یک بار استفاده ارزش خود را از دست بدهد. یک رمان یا کتاب تاریخی ممکن است دهها بار خوانده شود و همچنان همان ارزش علمی یا ادبی را داشته باشد.
این فروشنده کتاب با بیان اینکه رونق بازار دستدوم نباید به ضرر ناشران تمام شود، گفت: ما از افزایش قیمت کتاب خوشحال نیستیم. اگر قیمت کتابهای نو منطقی باشد، هم ناشر سود میبرد، هم نویسنده و مترجم و هم کتابفروش. رونق بازار دستدوم بیش از آنکه یک فرصت اقتصادی باشد، نتیجه شرایط اقتصادی جامعه است.
وی ادامه داد: بسیاری از مشتریان زمانی که کتاب مورد نظرشان را پیدا نمیکنند، با حسرت از قیمت نسخه نو صحبت میکنند و میگویند توان خرید آن را ندارند. این نشان میدهد که تقاضا برای کتاب همچنان وجود دارد، اما توان مالی مخاطبان کاهش یافته است.
احمدی درباره وضعیت کتابفروشیهای سنتی نیز اظهار کرد: کتابفروشان نو و فروشندگان کتاب دستدوم رقیب یکدیگر نیستند. هر دو در یک زنجیره فعالیت میکنیم و رونق یکی بدون رونق دیگری امکانپذیر نیست. اگر تولید کتاب کاهش پیدا کند، چند سال بعد بازار دستدوم نیز با کمبود کتاب مواجه خواهد شد، زیرا دیگر آثار جدیدی وارد چرخه مطالعه و سپس بازار دستدوم نمیشوند.
وی افزود: گاهی تصور میشود فروشندگان کتاب دستدوم از گرانی کتاب سود میبرند، اما واقعیت این است که اگر قیمت کتاب بیش از حد افزایش پیدا کند، بازار ما نیز آسیب میبیند. زیرا وقتی مردم توان خرید کتاب دستدوم را هم نداشته باشند، مطالعه کاهش پیدا میکند و در نهایت همه فعالان این حوزه متضرر خواهند شد.
این فعال بازار کتاب با اشاره به نقش فضای مجازی در رونق این بازار گفت: شبکههای اجتماعی و فروشگاههای اینترنتی باعث شدهاند کتابهای دستدوم راحتتر از گذشته به دست مخاطبان برسند. امروز بسیاری از مشتریان بدون مراجعه حضوری، فهرست کتابهای موجود را مشاهده و سفارش خود را ثبت میکنند. این اتفاق باعث شده بازار کتابهای دستدوم از حالت محلی خارج شود و مخاطبان از شهرهای مختلف نیز بتوانند کتاب مورد نیاز خود را تهیه کنند.
وی اظهار کرد: یکی دیگر از تغییرات بازار این است که مشتریان نسبت به گذشته اطلاعات بیشتری دارند. آنها پیش از خرید درباره کتاب تحقیق میکنند، نقدها را میخوانند و سپس برای تهیه آن اقدام میکنند. به همین دلیل خریدهای هیجانی کمتر شده و مخاطبان بیشتر به دنبال کتابهایی هستند که واقعاً به آنها نیاز دارند.
احمدی با تأکید بر اینکه کتاب همچنان جایگاه خود را در میان علاقهمندان حفظ کرده است، گفت: برخلاف آنچه گاهی مطرح میشود، مردم از کتاب فاصله نگرفتهاند. هر روز افرادی را میبینم که ساعتها میان قفسهها به دنبال کتاب مورد علاقه خود میگردند، درباره نویسندگان مختلف سؤال میکنند و با اشتیاق کتاب انتخاب میکنند. اگر مشکل اقتصادی وجود نداشت، بدون تردید میزان خرید کتاب بسیار بیشتر از امروز بود.
وی افزود: تجربه سالهای اخیر نشان میدهد هر زمان شرایط اقتصادی سختتر میشود، بازار کتابهای دستدوم رونق میگیرد. این مسئله از یک سو خوشحالکننده است، زیرا نشان میدهد مردم مطالعه را کنار نگذاشتهاند، اما از سوی دیگر زنگ خطری برای صنعت نشر است، چراکه افزایش سهم بازار دستدوم معمولاً به معنای کاهش فروش کتابهای نو است.
این فروشنده کتاب در پایان بیان کرد: صنعت نشر، کتابفروشیهای نو، بازار کتابهای دستدوم، کتابخانهها و حتی پلتفرمهای کتاب صوتی و الکترونیک، همگی حلقههای یک زنجیره هستند. اگر تولید کتاب کاهش پیدا کند یا قیمتها همچنان افزایش یابد، در نهایت همه این بخشها آسیب خواهند دید. امیدواریم با ایجاد ثبات در بازار کاغذ، حمایت از ناشران و تقویت قدرت خرید مردم، دوباره شرایطی فراهم شود که کتاب بیش از هر زمان دیگری در دسترس مخاطبان قرار گیرد و مطالعه به یک انتخاب آسان برای همه اقشار جامعه تبدیل شود.
انتهای پیام 
