سخنگوی وزارت امور خارجه:
اجازه نمیدهیم آمریکا تعیینکننده جنگ و صلح باشد
اسماعیل بقایی درباره انتشار اخباری پیرامون ادعای آتشبس میان ایران و آمریکا و ازسرگیری مذاکرات، اظهار کرد: تصمیمگیری درباره مسائل راهبردی کشور یک معادله تکمجهولی نیست. امنیت ملی و منافع ملی، معیارهای اصلی در این زمینه هستند و تصمیمات در چارچوبی شفاف و با مشارکت تمامی دستگاههای مسئول اتخاذ میشود. اجازه ندادهایم و نخواهیم داد آمریکا تعیینکننده جنگ و صلح باشد. تا هر زمان که منافع کشور ایجاب کند از خود دفاع خواهیم کرد و هر زمان نیز تشخیص دهیم دیپلماسی میتواند در تأمین منافع ملی مؤثر باشد، از آن بهعنوان یک ابزار استفاده خواهیم کرد.
به گزارش خبرنگار ایکنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، صبح امروز، دوشنبه 5 مرداد در نشست خبری هفتگی با اصحاب رسانه، با گرامیداشت یاد شهدای جنگ اخیر اظهار کرد: هفته گذشته بار دیگر ایران صحنه جنایتی شد که تاریخ کمتر به خود دیده است. در روزهایی که مسیحا سالاری به جمع شهدای جاویدالاثر ماکان نصیری و امیرعلی جداوی پیوست، بار دیگر عمق فاجعهای که بر مردم ایران تحمیل شد، پیش چشم همگان قرار گرفت. صحنه تشییع دوباره فرشتگان این سرزمین، دختران و پسرانی که پیکرهایشان تکهتکه شده بود، از تلخترین تصاویر این روزها بود.
وی افزود: همه ما با تمام وجود این مصیبت را لمس کردیم. تصویر مادری که از شدت درد و اندوه حاضر نبود آخرین بازمانده از پیکر فرزندش را از دست بدهد، برای همیشه در حافظه ایرانیان ثبت خواهد شد. چگونه میتوان مادری را تصور کرد که تنها تکهای کوچک از انگشت یا دست فرزندش را در آغوش میگیرد و آن را بر پیشانی و صورت خود میمالد؟
انتقاد از سکوت مدعیان حقوق بشر در برابر جنایت مدرسه میناب
بقایی با انتقاد از سکوت مدعیان حقوق بشر در برابر این جنایات گفت: از خانم کایا کالاس که مدعی نگرانی درباره حقوق بشر مردم ایران هستند و هر از چند گاهی با صدور بیانیه و اعمال تحریمهای حقوق بشری علیه ایران موضعگیری میکنند، این سؤال را دارم که آیا این کودکان، انسانهای بیگناه نبودند؟ آیا این جنایتها مصداق آشکار نقض حقوق بشر نیست؟
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین خطاب به دولت فرانسه اظهار کرد: هفته گذشته مدعی حمایت از مردم و جامعه مدنی ایران شدید. سؤال این است که از کدام جامعه مدنی ایران سخن میگویید؟ چگونه است که وقتی مردم ایران هدف تجاوز نظامی و جنایت قرار میگیرند، هیچ نشانی از انساندوستی و دفاع از حقوق بشر دیده نمیشود، اما زمانی که جمهوری اسلامی ایران در برابر اقدامات مداخلهجویانه شما واکنش نشان میدهد، ناگهان شعارهای حقوق بشر و حمایت از جامعه مدنی مطرح میشود؟
وی در ادامه با اشاره به تحولات دیپلماتیک هفته گذشته گفت: در عرصه دیپلماسی نیز تحولات مهمی را پشت سر گذاشتیم. اجلاس سازمان همکاری شانگهای از رویدادهای مهم هفته گذشته بود و وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در این نشست حضور یافت و رایزنیهای مهمی را با مقامات کشورهای عضو انجام داد.
مصالح و منافع ملی، مبنای اصلی تصمیمگیریهای جمهوری اسلامی ایران
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره انتشار اخباری پیرامون ادعای آتشبس میان ایران و آمریکا و ازسرگیری مذاکرات، اظهار کرد: نمیدانم بر چه اساسی تصور میشود آنها جنگ را مدیریت میکنند. جنگی که قرار بود ظرف سه روز ایران را به تسلیم وادار کند، اکنون طراحان آن را در باتلاقی که خود ساختهاند گرفتار کرده است. آنچه امروز شاهد آن هستیم، تنها دستوپا زدن برای رهایی از فضاحتی است که خودشان رقم زدهاند و ناگزیر باید هزینه آن را نیز بپردازند.
وی با تأکید بر اینکه مصالح و منافع ملی، مبنای اصلی تصمیمگیریهای جمهوری اسلامی ایران است، افزود: تصمیمگیری درباره مسائل راهبردی کشور یک معادله تکمجهولی نیست. امنیت ملی و منافع ملی، معیارهای اصلی در این زمینه هستند و تصمیمات در چارچوبی شفاف و با مشارکت تمامی دستگاههای مسئول اتخاذ میشود که وزارت امور خارجه نیز یکی از این نهادهاست. ما اجازه ندادهایم و نخواهیم داد آمریکا تعیینکننده جنگ و صلح باشد. تا هر زمان که منافع کشور ایجاب کند از خود دفاع خواهیم کرد و هر زمان نیز تشخیص دهیم دیپلماسی میتواند در تأمین منافع ملی مؤثر باشد، از آن بهعنوان یک ابزار استفاده خواهیم کرد.
پیامدهای اقدام خصمانه اوکراین قابل پیشبینی نیست
بقایی در ادامه، در پاسخ به سؤالی درباره حمله به یک کشتی ایرانی در دریای خزر از سوی اوکراین، گفت: کشورهایی که خود را حامی اوکراین معرفی میکنند، باید در قبال این اقدام پاسخگو باشند. رفتار رئیسجمهور اوکراین یادآور اقدامات آنارشیستهایی است که در آستانه جنگ جهانی اول با اقدامات نمایشی، زمینهساز بحرانی شدند که دامنگیر اروپا شد. بدون تردید، پیامدهای این اقدام نیز برای عاملان آن قابل پیشبینی نخواهد بود.
وی افزود: رژیم اوکراین طی چهار سال گذشته کشور خود را به ابزاری در رقابتهای ژئوپلیتیکی قدرتها تبدیل کرده و در این مدت نیز به جای تمرکز بر حل مشکلات داخلی، همواره دیگران را متهم و سرزنش کرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدای بحران اوکراین اعلام کرده که هیچگونه مداخلهای در منازعه میان روسیه و اوکراین ندارد. حمله به کشتی ایرانی اقدامی غیرقانونی و ماجراجویانه است و این اقدام از سوی جمهوری اسلامی ایران بیپاسخ نخواهد ماند. بزرگترهای زلنسکی باید او را کنترل کنند و بدانند پیامدهای این رفتار میتواند بخشهای مختلف جهان را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین اطلاع داریم که کشورهای ساحلی دریای خزر نیز از این اقدام ابراز نارضایتی کردهاند.
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به سؤالی درباره موافقت آمریکا با برنامه هستهای عربستان در ازای پیوستن این کشور به پیمان ابراهیم، اظهار کرد: تردیدی نیست که رژیم صهیونیستی اساساً با هرگونه انتقال فناوری و پیشرفت بومی در کشورهای منطقه مخالف است و در این زمینه از هیچ اقدامی برای جلوگیری از انتقال فناوری به منطقه دریغ نمیکند.
وی ادامه داد: با این حال، درباره اصل موضوع نیز شاهد بودیم که طبق رویه همیشگی آمریکا، این تفاهم حتی کمتر از ۲۴ ساعت دوام آورد. اصرار جمهوری اسلامی ایران بر بهرهگیری از حقوق قانونی خود ذیل معاهده منع اشاعه، بهانه تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران شد. با وجود این، چنین اقداماتی هیچ تأثیری بر موضع اصولی جمهوری اسلامی نخواهد داشت و ما همچنان معتقدیم ایران و تمامی کشورهای عضو معاهده منع اشاعه باید از حقوق قانونی خود برخوردار باشند.
سلاح مقاومت برای دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی لبنان است
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره سفر رئیسجمهور لبنان به آمریکا، دیدار وی با دونالد ترامپ و اظهارات مطرحشده درباره خلع سلاح مقاومت لبنان، گفت: بخشی از کمکهای آمریکا به منطقه را پیشتر توضیح دادم و این موضوع نیز در همان چارچوب قابل ارزیابی است. سلاح مقاومت برای دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی لبنان است، در حالی که بخشهایی از این کشور همچنان در اشغال قرار دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: نحوه تصمیمگیری لبنانیها درباره مقاومت، موضوعی مرتبط با حاکمیت ملی این کشور است، اما تجربه نشان داده در برابر طرفی که تنها زبان زور را میشناسد، نمیتوان بدون ابزار دفاعی از حاکمیت و امنیت ملی صیانت کرد.
وی در پاسخ به سؤالی درباره سرنوشت یادداشت تفاهم اسلامآباد و اینکه آیا این سند همچنان میتواند مبنای مذاکرات احتمالی باشد، اظهار کرد: وضعیت کاملاً روشن است. یادداشت تفاهمی میان دو طرف وجود داشت که تعهدات هر یک بهصراحت در آن مشخص شده بود، اما آمریکا تنها ۲۳ روز پس از امضای آن، تمامی مفاد تفاهم را نقض کرد. طبیعی است که هیچ توافقی نمیتواند بهصورت یکجانبه اجرا شود و جمهوری اسلامی ایران نیز اجرای تعهدات خود را متوقف کرد. درباره روندهای آینده، در زمان مناسب تصمیمگیری خواهد شد، اما ایران تحت هیچ شرایطی از اصول، منافع و امنیت ملی خود عقبنشینی نخواهد کرد.
هیچگاه خود را به خاطر خباثت دشمن سرزنش نکنیم
بقایی در پاسخ به این پرسش که برخی تحلیلهای رسانهای، اقدامات اخیر ایران را بهانهای برای تجاوز جدید آمریکا دانستهاند و اینکه آیا امکان جلوگیری از این اتفاق با اتخاذ رویکردی دیگر وجود داشت، گفت: خواهش میکنم هیچگاه خود را به خاطر خباثت دشمن سرزنش نکنیم. جمهوری اسلامی ایران در وضعیت کنونی هیچ تقصیری ندارد و تنها مسئول این شرایط، آمریکاست که وارد جنگی غیرقانونی علیه ایران شد.
وی ادامه داد: آمریکا سال گذشته در خردادماه، سپس در نهم اسفند و برای سومین بار نیز در بیستوسومین روز پس از امضای یادداشت تفاهم، علیه ایران دست به تجاوز نظامی زد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به مفاد یادداشت تفاهم گفت: بند پنجم این سند، تعهدات ایران را بهروشنی مشخص کرده و تأکید دارد که جمهوری اسلامی باید ظرف ۶۰ روز ترتیبات لازم را برای عبور ایمن کشتیهای تجاری فراهم کند. با وجود این، آمریکا پیش از پایان مهلت ۳۰ روزه اجرای تعهدات ایران و تنها در بیستوسومین روز پس از امضای تفاهم، با استناد به چند حادثه ادعایی در روزهای ۱۶ و ۱۷ تیر، حملات گستردهای را علیه کشورمان آغاز کرد.
وی افزود: از همان ابتدا اعلام کرده بودیم مسیری که آمریکاییها برای تردد کشتیها طراحی کردهاند، ناامن است. جمهوری اسلامی نیز مسیر امن مورد تعهد خود را طراحی و عملیاتی کرد.
بقایی همچنین مدعی شد: آمریکاییها با این تصور که ایران درگیر برگزاری مراسم رهبر شهید است و در استفاده از مسیر جنوبی تسامح خواهد کرد، با هماهنگی برخی کشورهای منطقه، مسیر حرکت کشتیها را از شمال به جنوب تغییر دادند. سه کشتی متعلق به قطر، عربستان و امارات که ادعا شد دچار حادثه شدهاند، بهصورت اتفاقی و با خاموش کردن سامانههای ردیابی وارد آن مسیر نشده بودند، بلکه آمریکا با استفاده از تهدید و تطمیع آنها را به این مسیر هدایت کرد.
وی تصریح کرد: تعهد جمهوری اسلامی صرفاً تأمین عبور ایمن کشتیهای تجاری بود، اما آمریکا و برخی کشورهای منطقه باید پاسخ دهند چگونه از کشتیهای تجاری بهعنوان پوششی برای انتقال تجهیزات نظامی و برخی شناورهای نظامی از مسیر جنوبی استفاده کردند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پایان خاطرنشان کرد: هیچکس نمیپذیرد که در برابر ادعای نقض بخشی از یک تفاهم، چنین واکنش نامتناسبی صورت گیرد. همه شواهد نشان میدهد این اقدام از پیش طراحیشده و با هدف بهانهجویی و نقض تعهدات انجام شده است.
واکنش به حمله آمریکا به زائران اربعین
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به سؤال خبرنگار ایکنا درباره حمله به زائران اربعین در مرز شلمچه و هدف قرار گرفتن شهروندان و افراد غیرنظامی، اظهار کرد: آمریکا حملات متعددی را علیه زیرساختهای غیرنظامی کشور انجام داده است.
وی افزود: این حملات معنادار است؛ بهگونهای که در روزهای نخست، مسیر ارتباطی زائران مشهد مقدس را هدف قرار دادند و اخیراً نیز مسیری را که میدانستند محل تردد و پیادهروی زائران اربعین است، مورد حمله قرار دادند.
بقایی تأکید کرد: این اقدامات نشاندهنده آن است که هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی و مسیرهای مورد استفاده مردم، بخشی از رویکرد آمریکا در این حملات بوده است.
آرامش نسبی روزهای اخیر حاصل تدبیر و هوشیاری نیروهای مسلح است
اسماعیل بقایی در پاسخ به پرسشی درباره کاهش حملات آمریکا علیه ایران و اینکه آیا این موضوع میتواند زمینهساز بازگشت به آتشبس کامل یا آغاز مذاکرات باشد، اظهار کرد: آمریکا باید بیاموزد مانند یک دولت مسئول رفتار کند. عملکرد این کشور طی دو سال گذشته بیشتر به رفتار یک باند مافیایی شباهت داشته که هیچ پایبندی به قواعد و هنجارهای حقوق بینالملل نداشته و آنها را بهطور مستمر نقض کرده است.
وی افزود: تا زمانی که این رویکرد از سوی آمریکا ادامه داشته باشد، نمیتوان به شکلگیری یک روند منطقی و معقول امیدوار بود. آنچه اکنون جریان دارد را نمیتوان آتشبس نامید. آرامش نسبی روزهای اخیر حاصل تدبیر و هوشیاری نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است و هرگونه اقدام خصمانه آمریکا با پاسخ متقابل جمهوری اسلامی ایران مواجه خواهد شد.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره برخی گمانهزنیهای رسانهای مبنی بر برقراری آتشبس ۱۰ روزه، تصریح کرد: نباید به اینگونه گمانهزنیهای رسانهای توجه کرد. در حال حاضر هیچ مذاکرهای میان ایران و آمریکا در جریان نیست. تنها مذاکراتی که ادامه دارد، رایزنیهای ایران با عمان است که بر ایجاد تمهیدات لازم درباره تنگه هرمز متمرکز شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین در پاسخ به سؤالی درباره سفر بنیامین نتانیاهو به آمریکا و جزئیات دیدار سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، با همتای چینی خود، گفت: این دیدار در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای برگزار شد. چین شریک راهبردی جمهوری اسلامی ایران و یکی از اعضای مؤثر سازمان همکاری شانگهای و سازمان ملل متحد است و روابط دو کشور بهصورت مستمر در حال گسترش است.
وی ادامه داد: ایران و چین منافع و دغدغههای مشترک فراوانی دارند. پکن نیز نسبت به وضعیت صلح و امنیت در منطقه و عرصه بینالمللی نگران است و هر دو کشور درباره تداوم یکجانبهگرایی مخرب آمریکا نگرانیهای جدی دارند. در این دیدار، همکاریهای دوجانبه، هماهنگی در چارچوب سازمان ملل متحد و سایر موضوعات مورد اهتمام مشترک دو کشور مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
اقدام انگلیس علیه سپاه، خصمانه و غیر قابل پذیرش است
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره تصمیم دولت جدید انگلیس برای قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست تهدیدهای امنیت ملی، اظهار کرد: این اقدام که نهادی رسمی و بخشی جداییناپذیر از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران را هدف قرار داده، اقدامی خصمانه و غیرقابل پذیرش است. سپاه پاسداران نقش مهمی در دفاع از ایران و مقابله با تروریسم، بهویژه گروه تروریستی داعش، ایفا کرده و انتساب چنین برچسبی به این نهاد، صرفاً اقدامی سیاسی با هدف افزایش فشار بر جمهوری اسلامی ایران است.
وی افزود: این اقدام هیچ مبنای حقوقی و قانونی ندارد و مسئولیت پیامدهای آن بر عهده دولت انگلیس خواهد بود. جمهوری اسلامی ایران نیز تدابیر لازم را برای مقابله با این اقدام اتخاذ خواهد کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره حمله به یک شناور ایرانی در دریای خزر و واکنش عملی ایران به این حادثه، گفت: ممکن است برخی این اقدام را نوعی خوشخدمتی و جلب رضایت کسانی بدانند که خود را ارباب واقعی عاملان این رفتار میدانند، اما شکلگیری چنین ائتلافها و مثلثهایی در شرق، هیچگاه کمکی به صلح و امنیت بینالمللی نکرده و همواره آثار و پیامدهای مخربی به همراه داشته است.
پاسخ به برخی انتقادات درباره تفاهمنامه اسلامآباد
بقایی در پاسخ به این پرسش که پیشتر از ارائه پیشنهادهایی از سوی میانجیها به تهران خبر داده بود و اینکه آیا ایران به این پیشنهادها پاسخ داده است، اظهار کرد: بهانه آغاز دور جدید تنشآفرینی آمریکا، حوادثی بود که برای چند کشتی در تنگه هرمز رخ داد. طبیعی است طرفهایی که طی ماههای اخیر تلاش داشتند از تشدید تنش جلوگیری کنند، با تمرکز بر این موضوع پیشنهادهایی را مطرح کرده باشند، اما گفتوگوهای چند روز اخیر ما صرفاً با عمان و تنها درباره موضوع تردد کشتیرانی در تنگه هرمز بوده است.
وی همچنین در پاسخ به انتقادهایی که در داخل کشور نسبت به دیپلماسی، مذاکرات و یادداشت تفاهم مطرح شده و ادعاهایی مبنی بر واگذاری تنگه هرمز یا اقدام خودسرانه وزیر امور خارجه را مطرح میکنند، تصریح کرد: هر تصمیمی درباره استفاده از دیپلماسی برای تأمین منافع ملی، تصمیم کل حاکمیت و حاصل اجماع نهادهای عالی تصمیمگیر کشور بوده است. در این موضوع هیچ تردیدی وجود ندارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: بدعهدی و خباثت دشمن نباید موجب شود که ما یکدیگر را سرزنش کنیم. یادداشت تفاهم بر اساس مصالح و منافع ملی کشور تنظیم شد. باید پرسید کدام بخش از بند پنجم این یادداشت با دستورالعمل ابلاغی به وزارت امور خارجه مغایرت دارد؟ واقعیت این است که آمریکا طرفی بدعهد است. ما در دنیای واقعی زندگی میکنیم و هر مذاکره یا تفاهمی مستلزم حضور دو یا چند طرف است و برای دستیابی به نتیجه، باید همه ملاحظات و واقعیتهای موجود را در نظر گرفت.
ایران هیچ خصومتی با کشورهای منطقه ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره اینکه آیا تحرک مشترک میان مارکو روبیو و شورای همکاری خلیج فارس و صدور بیانیه اخیر این شورا میتواند زمینهساز جنگ سوم باشد، گفت: جمهوری اسلامی ایران، آمریکا را مسئول تجاوز نظامی علیه کشورمان میداند؛ تجاوزی که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد و نمیتوان نقش برخی کشورهای منطقه در این اقدام را نادیده گرفت.
وی تأکید کرد: ایران هیچ خصومتی با کشورهای منطقه ندارد، بلکه پیوندها و اشتراکات فراوانی میان جمهوری اسلامی ایران و کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس وجود دارد که میتواند زمینهساز احترام متقابل و همکاریهای گسترده باشد.
بقایی ادامه داد: با این حال، برخی از این کشورها برخلاف اصل حسن همجواری، قلمرو خود را در اختیار طرفهای متجاوز قرار دادند و در مواردی نیز بهصورت مستقیم در تجاوز علیه ایران مشارکت کردند. بیانیه اخیر شورای همکاری خلیج فارس نیز اقدامی مخرب بود.
وی افزود: کشورهای منطقه با وجود اینکه بهخوبی میدانند جمهوری اسلامی ایران هیچگاه و تحت هیچ شرایطی درباره توانمندیهای دفاعی خود مذاکره نخواهد کرد، در بیان این موضوع با وزیر خارجه آمریکا همصدا شدند؛ اقدامی که با ادعای حمایت آنها از روند گفتوگوهای مرتبط با یادداشت تفاهم اسلامآباد در تضاد است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: طی این مدت شاهد تداوم همکاری برخی کشورهای منطقه با آمریکا در ارتکاب تجاوز علیه ایران بودیم. انتظار روشن ما از این کشورها این است که به این همراهی و همدستی با آمریکا علیه ایران ادامه ندهند.
واکنش به ادعای فرانسه مبنی بر ضربوشتم دو دیپلمات این کشور از سوی ایران
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره ادعای فرانسه مبنی بر ضربوشتم دو دیپلمات این کشور از سوی ایران، اظهار کرد: این اقدام فرانسویها برای فرار رو به جلو و گرفتن ژست طلبکارانه، سابقهدار است و نکته قابل توجهی محسوب میشود. طرفی که باید از ایران عذرخواهی کند، دولت فرانسه است؛ چراکه افرادی تحت پوشش دیپلماتیک اقداماتی انجام دادند که طبق کنوانسیون روابط دیپلماتیک به هیچوجه قابل توجیه نیست.
وی ادامه داد: این افراد به بهانه ارتباط با جامعه مدنی، مرتکب مداخله در امور داخلی ایران شدند و مأموریتهایی برای خود تعریف کردند که بر اساس تفاسیر معتبر از کنوانسیون روابط دیپلماتیک، مصداق دخالت در امور داخلی کشور میزبان محسوب میشود.
بقایی گفت: روز گذشته سفیر فرانسه به وزارت امور خارجه احضار شد و به وی تأکید شد که دولت فرانسه باید از حمایت از اینگونه مداخلات در امور داخلی ایران تحت عناوین فریبندهای مانند حمایت از حقوق بشر دست بردارد.
هشدار شدید به انگلیس درباره همکاری با آمریکا علیه ایران
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره برگزاری نشست آمریکا و انگلیس درباره تنگه هرمز، اظهار کرد: انتظار داشتیم دولت جدید انگلیس رفتار عاقلانهتری نسبت به دولت قبلی داشته باشد، اما در عمل همان مسیر را ادامه داده و شاید حتی رویکردی بدتر اتخاذ کرده است.
وی افزود: اطلاع داریم که در جریان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، طی ۴۰ روز، آمریکا از پایگاههای نظامی انگلیس برای پشتیبانی از عملیات تجاوزکارانه خود استفاده کرده است. این اقدام با هر معیاری که سنجیده شود، مغایر با موازین حقوق بینالملل و نقض بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد است.
بقایی تصریح کرد: بیان صریح این موضوع از سوی نخستوزیر جدید انگلیس، در واقع اذعان به همدستی در ارتکاب یک عمل متخلفانه بینالمللی است. دولت انگلیس باید در این زمینه پاسخگو باشد. مماشات در برابر طرف متجاوز و تلاش برای جلب رضایت طرفی که قوانین بینالمللی را نقض میکند، هیچ کمکی به صلح و امنیت بینالمللی نخواهد کرد.
وی درباره تنگه هرمز نیز گفت: طرف انگلیسی میداند که هرگونه مداخله در این موضوع، صرفاً شرایط را پیچیدهتر خواهد کرد و کمکی به حل مسئله نمیکند. اگر انگلیس در این زمینه صداقت دارد، باید به ریشه اصلی موضوع بازگردد. پیشنهاد میکنم مقامهای انگلیسی سخنان وزیر امور خارجه لوکزامبورگ در اجلاس آسهآن را مرور کنند.
هدف از مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره روند گفتوگوهای دوجانبه ایران و عمان درباره تنگه هرمز و احتمال فشار آمریکا بر عمان، اظهار کرد: این مذاکرات میان ایران و عمان در حال انجام است. طی روزهای جمعه و شنبه چند دور گفتوگو برگزار شد که مذاکرات مفیدی درباره نحوه مدیریت تردد کشتیرانی در تنگه هرمز بود.
وی ادامه داد: هدف این است که ایران و عمان سازوکارهایی را برای اطمینان از کشتیرانی ایمن در تنگه هرمز، با رعایت حقوق حاکمیتی دو کشور ساحلی، تدوین کنند.
بقایی تأکید کرد: وضعیت تنگه هرمز تغییری نکرده است و به دلیل اقدامات تجاوزکارانه آمریکا، این تنگه همچنان بسته است. این مذاکرات هیچ ارتباطی با آمریکا ندارد و گفتوگوها میان ایران و عمان همچنان ادامه خواهد داشت.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات سفیر کویت در آمریکا مبنی بر اینکه این کشور در تجاوز علیه ایران با آمریکا همکاری نداشته است، اظهار کرد: این اظهارات زمانی قابل توجه خواهد بود که در عمل نیز به منصه ظهور برسد، اما واقعیت میدانی چنین چیزی را نشان نمیدهد. آمریکا بهصورت مستمر از امکانات مستقر در کویت برای تداوم اقدامات نظامی خود علیه ایران استفاده میکند.
وی افزود: آنچه بهعنوان مواضع اعلامی کشورهای منطقه مطرح میشود و عمدتاً بر سرزنش ایران به دلیل واکنش به اقدامات نظامی علیه خود متمرکز است، باید در عمل مورد ارزیابی قرار گیرد. این کشورها نباید اجازه دهند آمریکا از حاکمیت و امکانات آنها برای حمله به یک کشور همسایه مسلمان استفاده کند.
ادعای درخواست مذاکره از سوی ایران، خبرسازی طرف مقابل است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تداوم تبادل پیام میان ایران و آمریکا و ادعای درخواست تهران برای انجام مذاکرات مستقیم، تصریح کرد: چنین موضوعی اساساً با رویکرد جمهوری اسلامی ایران همخوانی ندارد. طرح ادعای درخواست مذاکره از سوی ایران، خبرسازی طرفهای مقابل است.
وی ادامه داد: ایران هیچگاه از استفاده از ابزار دیپلماسی برای صیانت از منافع ملی خود گریزان نبوده است، اما همزمان هیچ اقدامی انجام نخواهد داد که طرف مقابل برداشت نادرستی از آن داشته باشد. در شرایطی که طرف مقابل مشغول اقدامات ایذایی و تجاوز علیه ایران است، تمرکز ما بر دفاع از کشور است.
بقایی افزود: ممکن است میانجیها پیامهایی را از سوی آمریکا درباره تحولات منطقه منتقل کنند، اما در حال حاضر هیچ مذاکرهای با طرف آمریکایی نداریم.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره ادعای شورای همکاری خلیج فارس و اردن مبنی بر اینکه حملات ایران نقض یادداشت تفاهم اسلامآباد و اقدامی تجاوزکارانه بوده است، گفت: این از عجایب روزگار است که کشورهای حاشیه خلیج فارس و اردن نسبت به یادداشت تفاهم ابراز نگرانی میکنند. آنها باید آمریکا را به دلیل نقض این یادداشت تفاهم محکوم میکردند.
وی ادامه داد: شورای همکاری خلیج فارس، بهویژه کشورهایی که آگاهانه طی ماههای گذشته خود را در سطح همدست و شریک آمریکا در تجاوز نظامی علیه ایران قرار دادهاند، باید در رویکرد خود تجدیدنظر کنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: اردن نمیتواند انکار کند که خاک این کشور برای اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران مورد استفاده قرار گرفته است. اگر شرایط برعکس بود و خاک ایران برای حمله به این کشورها از سوی طرف دیگری مورد استفاده قرار میگرفت، واکنش آنها چه بود؟ باید از لفاظیهای سیاسی فاصله بگیرند.
بقایی در واکنش به انتقادها نسبت به عملکرد وزارت امور خارجه در تنظیم یادداشت تفاهم، اظهار کرد: هر تصمیمی درباره استفاده از ابزار دیپلماسی برای تأمین منافع ملی، تصمیم حاکمیت و حاصل اجماع با نهادهای بالادستی بوده است.
وی افزود: نکته دوم این است که بدعهدی و رفتار خصمانه دشمن نباید موجب شود که در داخل کشور یکدیگر را مورد سرزنش قرار دهیم. یادداشت تفاهم بر اساس مصالح و منافع ملی کشور تنظیم شد. باید پرسید کدام بخش از بند پنجم این یادداشت با تصمیمها و دستورالعملهای ابلاغی مغایرت دارد؟
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: اینکه آمریکا این تفاهم را نقض کرده است، نباید بهانهای برای خردهگیریهای داخلی شود. ما در دنیای واقعی زندگی میکنیم و هر مذاکره یا تفاهمی دارای دو یا چند طرف است و برای دستیابی به نتیجه باید تمامی ملاحظات و شرایط موجود را در نظر گرفت.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره استقرار هواپیماهای آمریکایی در فرودگاه سوختگیری بلغارستان، اظهار کرد: پیش از این نیز اعلام کرده بودیم که این کشور اجازه استفاده از فرودگاه سوختگیری خود برای استقرار و بهرهبرداری هواپیماهای آمریکایی در حمایت از تجاوز نظامی علیه ایران را داده است؛ اقدامی که با اصول منشور ملل متحد و مبانی حقوق بینالملل مغایرت دارد و میتواند مصداق اقدام تجاوزکارانه تلقی شود.
وی افزود: این موضوع را بهصراحت اعلام کردهایم. همچنین اطلاع داریم که مردم بلغارستان، افکار عمومی این کشور و بخش قابل توجهی از پارلمان بلغارستان با این تصمیم مخالف هستند.
