اربعین؛ تمرین میدانی زیست مهدوی در مسیر ظهور
معاون فرهنگی بنیاد حضرت مهدی موعود(عج) اربعین را تمرین عینی زیست مهدوی و فراتر از یک راهپیمایی دانست و گفت: این همایش عظیم با نمایش بذل مال و جان در راه امام، زمینهساز تحقق جامعه آرمانی ظهور است.
از نشانههای مؤمن، زیارت اربعین است؛ «السَّلامُ عَلَى الْحُسَیْنِ الْمَظْلُومِ الشَّهِیدِ، السَّلامُ عَلَى أَسِیرِ الْکُرُباتِ وَقَتِیلِ الْعَبَرَاتِ... وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فِیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَةِ، وَحَیْرَةِ الضَّلالَةِ...» همان جان منزهی که در کربلا برای اصلاح جامعه و رستگاری انسان فدا شد، امروز با اربعینش یک جریان تمدنی و الگوی زیست جمعی بهوجود آورده و اربعین را میتوان مشق تمدنی دانست. تمرینی اجتماعی که در آن بسیاری از ویژگیهای مربوط به تمدن اسلامی، موجود است.
از اینرو، در گذار از سلطه غرب به نظم مقاومت لازم است پیوند میان قدرت نرم اربعین و چشمانداز تمدنی انقلاب تحلیل شود. وقتی عمیقتر به اربعین بیندیشیم، درمییابیم که اربعین تصویری زنده از مناسبات اجتماعی مطلوب اسلام ارائه میدهد. تصویری که در آن انسانها بر مدار کرامت، ایثار، حقیقت و مکتب اهل بیت(ع) با یکدیگر پیوند میخورند.
انقلاب اسلامی با بازگرداندن دین به عرصه اجتماع و پیوند زدن معنویت با سیاست، زمینهای تاریخی برای شکلگیری چنین تمدنی فراهم کرده است. اربعین، در این منظومه، صحنهای است برای ظهور ظرفیتهای تمدنی امت اسلامی و تمرین عملی جامعهای مبتنی معنویت، عدالت و عقلانیت.
در همین راستا خبرنگار ایکنا از قم با حجتالاسلام والمسلمین نصوری معاون بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) به گفتوگو نشست تا از دل حماسه پیادهروی اربعین، نشانههایی از طلوع خورشید ولایت و انقلاب مهدوی را بازخوانی کند در ادامه مشروح این گفتوگو را میخوانیم:
ایکنا - ارتباط اربعین با امام زمان(عج) در متن زیارتنامه چگونه بیان شده است؟
اربعین، فراتر از یک راهپیمایی صرف، یک ابرپروژه فرهنگی در مقیاس تمدنی است که توانسته به بزرگترین همایش و مانور همبستگی شیعیان در سطح جهانی بدل شود.
این عظمت در حالی رخ میدهد که حتی حرمین شریفین در ایام حج، با تمام قداست و مناسک پیچیدهاش، به ندرت جمعیتی بالغ بر دو تا سه میلیون نفر را در خود جای داده است؛ حال آنکه در اربعین، میلیونها انسان بیادعا از جان و مال و خانوادهشان میگذرند و این شور و شعور حسینی را به تماشا میگذارند.
آنچه در متن این نهضت عظیم به چشم میخورد، تحقق عینی شعار «أَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی وَ نَفْسِی وَ مَالِی فِدَاکَ» است؛ یعنی همان روحیه ازخودگذشتگی و ایثارگری که در انتظار ظهور منجی، باید در جان منتظران نهادینه شود. در مسیر پیادهروی اربعین، هر زائر بر حسب شغل، صنف و جایگاه اجتماعیاش از خدمه موکبدار تا رهگذر خسته، خود را وقف خدمت به زائران حضرت اباعبداللهالحسین(ع) میکند و این صحنه، نمایشی زنده و عینی از تمدن مهدوی را پیش چشم جهانیان میگشاید.
وظیفه ما در این عرصه، نه فقط مشارکت در این حماسه، بلکه ارتقای معنوی این بستر بینظیر است؛ بهگونهای که بتوانیم این اتحاد، همدلی و وفاق ملی و فراملی را از سطح یک همایش احساسی، به سطح تمرین زیست مؤمنانه در آستانه ظهور ارتقا دهیم.
باید از دل این همایش عظیم، پلی بهسوی امام حی بزنیم و خود را در جایگاه فداییان آن حضرت تمرین کنیم؛ تا این وحدت میدانی، به تمهید مقدمات آن دولت کریمه بینجامد.
زیارت اربعین که از سوی امام صادق(ع) صادر شده؛ درواقع ادامهدهنده مسیر زیارت عاشورا منسوب به امام باقر(ع) است. این زیارت، در دوران امام صادق (ع) با هدف تثبیت و گسترش فرهنگ زنده نگهداشتن یاد و نام امام حسین(ع) شکل گرفت.
نکته محوری در اینجا، تأکید بر مسئولیتپذیری امت در قبال امام زمان خویش است؛ همانگونه که قرآن بر لزوم پاسخگویی مردم به امام عصر خود تصریح دارد. غفلت و بیتوجهی به امام، او را در میدان نبرد تنها گذاشته و زمینهساز شهادت وی میشود. بنابراین، اربعین پیامی عمیق و فرازمانی دارد نسبت به امام خویش، چه در عرصه شناخت، چه در ساحت رفتار و چه در بُعد عاطفی، باید همیشه منتظر، بصیر و مشتاق باشیم و این وظیفه در عصر غیبت، بر دوش ما سنگینتر است.
تأکید قرآن بر این اصل که هر امتی در قبال امام زمان خویش مسئول است، نشان میدهد که غفلت از یاری امام، او را در معرکه تنها گذاشته و زمینهساز شهادت وی میشود. بنابراین، اربعین پیامی فراتر از یک مراسم سوگواری دارد؛ درس بزرگ آن، ضرورت آمادگی دائمی برای حمایت از امام عصر خویش است. امروز، این وظیفه بر دوش ما دوچندان شده است؛ چراکه باید در سه سطح اساسی به تکامل برسیم: نخست سطح شناختی یعنی معرفت نسبت به امام زمان(عج) است، دوم سطح رفتاری با عمل به وظایف منتظرانه و سوم سطح عاطفی با افزایش اشتیاق و محبت به آن حضرت است.
ایکنا - چه شباهتهای مفهومی بین پیادهروی اربعین و جامعه مهدوی وجود دارد؟
جامعه مهدوی، به دوران ظهور امام زمان(عج) اطلاق میشود و عصر کنونی، دوران جامعه منتظر است. پیادهروی اربعین، تمرینی عینی و عملی برای زیست مهدوی بهشمار میرود و از جهات متعددی، مؤلفههای آن جامعه آرمانی را بازتاب میدهد.
نخست بذل تمام توان در راه امام؛ این همایش عظیم به ما میآموزد که در حمایت از امام خویش، باید هرچه در توان داریم به میدان بیاوریم و در دفاع و یاریرسانی، سنگتمام بگذاریم. وفاداری به امام زمان(عج) باید در همه ابعاد وجودی ما جاری باشد و هیچگونه کمکاری در این مسیر جایز نیست.
دوم تحمل سختیها و استقامت در مسیر؛ پیادهروی اربعین، با تمام مشقتهایش از گرمای طاقتفرسا تا خستگی راه نمادی از تمرین صبر و استقامت در دوران غیبت است. این سختیها به ما یادآور میشود که شکلگیری جامعه مهدوی، محصول نظارهگری و انفعال نیست؛ بلکه ثمره تلاش پیگیر، مجاهدت و عرق ریختن مؤمنان است. انتظار در فرهنگ مهدوی، هرگز به معنای چشمداشت منفعل نیست، بلکه عین جهاد و عمل است و همگان باید در این میدان حضور فعال داشته باشند.
سوم تمرین اطاعت، دفاع و محبت؛ این حرکت عظیم، بستری برای تمرین اطاعت از امام، دفاع از حریم ولایت و ابراز عشق و ارادت به ساحت مقدس امام زمان(عج) است. در کنار این ابعاد معنوی، ظرفیتهای مدیریتی و تدبیری آن نیز قابل تأمل است، چراکه اتحاد و همدلی میان ملتها، مذاهب و گروههای مختلف حتی با وجود اختلافات عمیق در این میدان بهوضوح دیده میشود و حلقه ارتباطی همگان، حول محور امام شکل میگیرد؛ مؤلفهای کلیدی که در جامعه مهدوی نیز نقش اساسی دارد.
ایکنا - آیا پیادهروی اربعین میتواند زمینهساز ظهور باشد؟
یکی از مسائل اساسی در بحث زمینهسازی ظهور حضرت مهدی(عج)، توجه به بسترها و شرایط لازم برای تحقق آن جامعه آرمانی است. این مهم، نیازمند راهبردهایی روشن و عملیاتی است که در این میان، ترویج فرهنگ ناب اسلامی و معرفی صحیح مبانی دینی، بهعنوان یکی از کلیدیترین راهبردها مطرح میشود.
ظرفیت بینظیر پیادهروی اربعین در تحقق این هدف اجتماع عظیم اربعین، بستری کمنظیر برای تمرین زیستمهدوی فراهم آورده است. این همایش، زمینه را برای این موارد مهیا میکند. معرفی امام زمان(عج) و آشنایی هرچه بیشتر با سیره و اهداف آن حضرت، تمرین اطاعت و ولایتمداری در بستر یک حرکت جمعی و منسجم، دفاع معنوی و عملی از حریم امامت و ولایت و ابراز محبت و ارادت به ساحت مقدس اهل بیت(ع) و تقویت نگاه توحیدی است.
علاوه بر جنبههای معنوی، این رویداد عظیم از منظر مدیریت اجتماعی نیز حائز اهمیت است. آنچه در این میدان بهوضوح دیده میشود، اتحاد و همدلی میان ملتها، مذاهب و گروههای مختلف است؛ حتی کسانی که اختلافات عمیقی با یکدیگر دارند، در این مسیر مقدس به حلقه مشترکی از ارادت میپیوندند و محوریت این همگرایی، خاندان عصمت و طهارت(ع) است. مسیر پیادهروی از نجف تا کربلا یا از کاظمین تا کربلا، همگی بیانگر این حقیقت است که محور وحدت، اهل بیت(ع) هستند.
نکته مهمتر آنکه امام زمان(عج) نیز هنگام ظهور، مسیر مدینه تا کوفه و کربلا را ادامهدهنده راه جد بزرگوارشان، اباعبداللهالحسین(ع) طی خواهند فرمود. پیادهروی اربعین، تمرین عملی این مسیر و تجدید میثاق با آرمانهای عاشورا و خونخواهی آن حضرت است.
در شرایط کنونی که با شهادت رهبر عزیزمان مواجه بودیم، این فرصت بیش از پیش ارزشمند میشود. همانگونه که در تشییع باشکوه رهبر شهید در ایران و عراق، اتحاد و همدلی مثالزدنی به نمایش درآمد، باید از ظرفیت اربعین برای نشان دادن انسجام و اقتدار امت اسلامی به جهانیان بهره بگیریم و خشم دشمنان را با این حرکتهای وحدتبخش افزایش دهیم. این خونخواهی بهموقع و هوشمندانه، میتواند زمینهساز تحقق وعده الهی و نزدیک شدن به ظهور منجی موعود(عج) باشد.
انتهای پیام
