مجید عسگری از تمرکز حوزه هنری بر ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی استان، بهویژه ادبیات حماسی و شاهنامه خبر داد و گفت: طی سالهای اخیر تلاش کردهایم با برگزاری جشنوارهها، رویدادها و حمایت از تولید آثار، این ظرفیت را به جریانهای جدید هنری پیوند دهیم.
مجید عسگری، رئیس حوزه هنری خراسانرضوی، در گفتوگو با ایکنا از خراسانرضوی با تأکید بر حمایت حوزه هنری از هنرمندان با رویکرد حمایت از تولید در بدنه هنری، اظهار کرد: اصلیترین و مهمترین مسیر ورود هنرمندان به حوزه هنری، ارتباط با دفاتر تخصصی آن است؛ چراکه حوزه هنری رسالت خود را در ایفای نقش مؤثر در شکلدادن جریان هنر کشور میداند و از همین رو، پرورش و تقویت هنرمندان برای ما مهمتر از حمایتهای مالی است.
وی افزود: تمرکز محتوایی حوزه هنری بر موضوعاتی همچون فرهنگ عاشورا، پیامهای حماسی و مناسبتهای ملی و مذهبی قرار گرفته است و هدف این بوده که ضمن حفظ کیفیت آثار هنری، بتوانیم محتوای مورد نیاز جامعه را نیز از طریق قالبهای هنری مناسب به مخاطب منتقل کنیم.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی با تأکید بر اینکه سیاست اصلی حوزه هنری، حمایت از تولید در بدنه هنری و تقویت جریان عمومی هنر است، تصریح کرد: با وجود اینکه حوزه هنری تمایل دارد در فضای تولید مؤثر باشد و به شکلگیری ارتباط میان اثر و مخاطب کمک کند، سیاست اصلی آن حمایت از تولید در بدنه هنری و تقویت جریان عمومی هنر است. بهجز تولیدات ویژه و آثار شاخصی مانند «جاده جنگ» و پروژههای بزرگ، رویکرد ما این است که از بدنه هنرمندان حمایت کنیم تا بتوانند آثار خود را تولید کنند. بسیاری از آثاری که در مناسبتها و رویدادهای مختلف، از جمله برنامههای مرتبط با تشییع و دیگر رویدادهای فرهنگی و اجتماعی تولید شدهاند، محصول همین حمایتها و زمینهسازیها بودهاند.
وی در خصوص مسیر ورود هنرمندان به حوزه هنری بیان کرد: اصلیترین و مهمترین مسیر، ارتباط با دفاتر تخصصی حوزه هنری است. ما در حوزههای مختلف، پاتوقها و جلسات تخصصی متعددی داریم. در حوزه شعر، جلسات شعر بهصورت مستمر برگزار میشود و در حوزه داستان نیز جلسات نقد و بررسی داستان برگزار میشود. این برنامهها به شکل مداوم ادامه دارند و هنرمندان میتوانند از طریق حضور در این فضاها با حوزه هنری ارتباط برقرار کنند.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی ادامه داد: البته منظور ما صرفاً هنرمندان مبتدی نیست. حوزه هنری رسالت خود را بیشتر در برقراری ارتباط با هنرمندان جوان و حرفهای و افرادی میبیند که در آستانه ورود به فعالیتهای حرفهای قرار دارند. برای نوجوانان و هنرمندان مبتدی نیز دورههای آموزشی و برنامههای مختلفی در نظر گرفته شده است، اما تمرکز اصلی حوزه هنری بر هنرمندانی است که در مسیر حرفهای شدن قرار گرفتهاند و میتوانند در آینده نقش مؤثری در جریان هنر کشور داشته باشند.
عسگری با اشاره به اینکه در کنار این موارد، حضور هنرمندان در پاتوقها و جلسات تخصصی یکی از مسیرهای جدی برای شکلگیری ارتباط میان هنرمند و حوزه هنری است، گفت: مسیر دیگر نیز برگزاری جشنوارهها، جایزهها و رویدادهای هنری است که معمولاً از سوی حوزه هنری برگزار میشوند و زمینه مناسبی برای شناسایی، معرفی و حمایت از استعدادها و هنرمندان فراهم میکنند.
وی با تأکید بر اینکه حوزه هنری با شکلگیری خود، یکی از اصلیترین و مهمترین رسالتهایش را تقویت کلیت هنر انقلاب قرار داده است، تصریح کرد: چنین نگاهی بدان معناست که حوزه هنری باید بتواند از هنرمندان و فعالان عرصه هنر، کتاب و ادبیات، کتابفروشیها و همچنین تولیدات ویژه و شاخص حمایت کند. برای نمونه، در خراسانرضوی رمان «جاده جنگ» در ۱۲ جلد تولید شده است.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی اظهار کرد: طبیعی است که هیچ هنرمندی بهصورت خودجوش نمیتواند برای تولید اثری در این ابعاد، سالها وقت صرف کند و در این مسیر معیشت خود را نیز نادیده بگیرد و این اثر با حمایت حوزه هنری طی حدود یک دهه تولید شده و در نهایت به بازار عرضه شده است؛ بنابراین یکی از رسالتهای حوزه هنری، حمایت از تولیدات ویژهای است که بتوانند فضای هنری کشور را تحت تأثیر قرار دهند؛ آثاری که تولید آنها در شرایط اقتصادی موجود، بهسادگی امکانپذیر نیست.
عسگری با اشاره به نقش حوزه هنری در حوزه تربیت، آموزش و ایجاد بسترهای رشد برای نسل جوان، بیان کرد: حوزه هنری طی چند دهه پس از انقلاب، در این زمینه فعالیتهای گستردهای داشته است. برای نمونه، در حوزه شعر، از دهه ۶۰ به بعد شاعران بزرگی در مجموعههای حوزه هنری حضور پیدا کردند و جلسات و برنامههایی برای آموزش، گردهمایی و ارتباط میان شاعران و هنرمندان شکل گرفت و همچنین بسیاری از داستاننویسان برجسته امروز کشور نیز از همین مسیرها و فضاهای آموزشی و تربیتی عبور کردهاند. چنانکه روند هنر و تولیدات هنری کشور در چند دهه اخیر بیانگر پیدایش شیوههای جدید و مدرن در عرصه تولید و عرضه آثار هنری است.
وی با بیان اینکه صرف تولید یک اثر هنری کافی نیست و این اثر باید مخاطب داشته باشد، تأکید کرد: یکی از اتفاقات مهمی که هم در حوزه هنری کشور و هم در استان در حال پیگیری است، شکلگیری چرخهای برای کمک به توزیع آثار، ایجاد مخاطب و مصرف فرهنگی و هنری است چرا که ما معتقدیم صرف تولید یک اثر هنری کافی نیست؛ این اثر باید بتواند به مخاطب برسد و در جامعه دیده و مصرف شود.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی ادامه داد: در همین راستا، حوزه هنری در استان با کتابفروشیها و مجموعههای مختلف ارتباط برقرار کرده است. همچنین یکی از سینماهای مهم استان در مشهد متعلق به حوزه هنری است و بخشی از فیلمهایی که تولید یا اکران میشوند، از این ظرفیت برای ارتباط با مخاطب استفاده میکنند.
عسگری گفت: بنابراین، علاوه بر حوزههای تربیتی، آموزشی، پاتوقی و تولیدی، در سالهای اخیر توجه جدیتری به حوزه مخاطب و مصرف آثار هنری داشتهایم و تلاش کردهایم با ایجاد مخاطب و مخاطبسازی به شکلگیری چرخه تولید، توزیع و مصرف کمک کنیم.
وی بیان کرد: موضوع دیگری که برای ما اهمیت دارد، حمایت از شکلگیری جریانهای هنری متناسب با نیازهای جامعه و ظرفیتهای فرهنگی استان است. با توجه به اینکه خراسان رضوی مهد ادبیات حماسی و ادبیات کهن فارسی است و با توجه به حضور فردوسی و جایگاه شاهنامه در فرهنگ و هنر ایرانی، طی هفت، هشت سال اخیر تلاش کردهایم بخشی از فعالیتهای خود را بر این ظرفیت متمرکز کنیم. این موضوع در قالب جشنوارهها، برنامههای فرهنگی و هنری، جلسات تخصصی و رویدادهای مختلف دنبال شده است.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی با تأکید بر لزوم ارتباط میان اثر و مخاطب، تصریح کرد: در بحث مخاطب نیز یکی از مهمترین موضوعاتی که طی سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته، استقبال از آثار هنری و ایجاد زمینه برای ارتباط مؤثر میان اثر و مخاطب است. برای مثال، در حوزه فیلم آثاری مانند «باغ کیانوش»، بخش مهمی از فعالیتها به مخاطبسازی و ایجاد ارتباط با مخاطب اختصاص داشته است. در حوزه تئاتر نیز همین موضوع اهمیت دارد؛ چراکه ذائقه مخاطب و شناخت فضای اجتماعی، در موفقیت یک اثر هنری بسیار مؤثر است.
عسگری در بخش دیگری از صحبتهایش به اهمیت تولید محصولاتی که بتوانند مأموریتهای محتوایی حوزه هنری را پوشش دهند، اشاره کرد و گفت: بنابراین باید بتوانیم با استفاده از تکنیکهای جدید، پویشهای مخاطبمحور و روشهای نوین ارتباطی، مخاطبان را به سمت این آثار هدایت کنیم. برای نمونه، در مقطعی که پس از جنگ، تقویت هویت ملی و ملیگرایی اهمیت ویژهای پیدا کرده بود، آثار نمایشی و هنری با این رویکرد تولید شدند. در خراسان رضوی نیز گروههای تئاتری و کارگردانان توانمند استان در این زمینه فعالیت کردند و با استفاده از ظرفیتهای موجود، تلاش شد مخاطب بیشتری جذب شود.
وی افزود: تمرکز محتوایی حوزه هنری بر موضوعاتی همچون فرهنگ عاشورا، پیامهای حماسی، مناسبتهای ملی و مذهبی قرار گرفته است و هدف این بوده که ضمن حفظ کیفیت هنری آثار، بتوانیم محتوای مورد نیاز جامعه را نیز از طریق قالبهای هنری مناسب به مخاطب منتقل کنیم.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی با تأکید بر اینکه سیاست اصلی حوزه هنری، حمایت از تولید در بدنه هنری و تقویت جریان عمومی هنر است، تصریح کرد: با وجود اینکه حوزه هنری تمایل دارد در فضای تولید مؤثر باشد و به شکلگیری ارتباط میان اثر و مخاطب کمک کند، سیاست اصلی آن حمایت از تولید در بدنه هنری و تقویت جریان عمومی هنر است. بهجز تولیدات ویژه و آثار شاخصی مانند «جاده جنگ» و پروژههای بزرگ، رویکرد ما این است که از بدنه هنرمندان حمایت کنیم تا بتوانند آثار خود را تولید کنند. بسیاری از آثاری که در مناسبتها و رویدادهای مختلف، از جمله برنامههای مرتبط با تشییع و دیگر رویدادهای فرهنگی و اجتماعی تولید شدهاند، محصول همین حمایتها و زمینهسازیها بودهاند.
وی در خصوص مسیر ورود هنرمندان به حوزه هنری، بیان کرد: اصلیترین و مهمترین مسیر، ارتباط با دفاتر تخصصی حوزه هنری است. ما در حوزههای مختلف، پاتوقها و جلسات تخصصی متعددی داریم. در حوزه شعر، جلسات شعر بهصورت مستمر برگزار میشود و در حوزه داستان نیز جلسات نقد و بررسی داستان برگزار میشود. این برنامهها به شکل مداوم ادامه دارند و هنرمندان میتوانند از طریق حضور در این فضاها با حوزه هنری ارتباط برقرار کنند.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی ادامه داد: البته منظور ما صرفاً هنرمندان مبتدی نیست. حوزه هنری رسالت خود را بیشتر در برقراری ارتباط با هنرمندان جوان و حرفهای و افرادی میبیند که در آستانه ورود به فعالیتهای حرفهای قرار دارند. برای نوجوانان و هنرمندان مبتدی نیز دورههای آموزشی و برنامههای مختلفی در نظر گرفته شده است، اما تمرکز اصلی حوزه هنری بر هنرمندانی است که در مسیر حرفهای شدن قرار گرفتهاند و میتوانند در آینده نقش مؤثری در جریان هنر کشور داشته باشند.
عسگری با اشاره به اینکه در کنار این موارد، حضور هنرمندان در پاتوقها و جلسات تخصصی یکی از مسیرهای جدی برای شکلگیری ارتباط میان هنرمند و حوزه هنری است، گفت: مسیر دیگر نیز برگزاری جشنوارهها، جایزهها و رویدادهای هنری است که معمولاً از سوی حوزه هنری برگزار میشوند و زمینه مناسبی برای شناسایی، معرفی و حمایت از استعدادها و هنرمندان فراهم میکنند.
وی ادامه داد: در حوزه شعر، جشنوارههایی برگزار میشود و فراخوانهایی نیز اعلام میکنیم که هنرمندان میتوانند از طریق آنها با ما ارتباط بگیرند. در حوزه سینما نیز باشگاههایی وجود دارد که هنرمندان جوان میتوانند به آنها مراجعه کنند و طرحها و ایدههای خود را ارائه دهند. در مجموع، رویکرد اصلی حوزه هنری این است که الزاماً بهدنبال سر و صدا و فعالیتهای پررنگ رسانهای نباشد، بلکه بیشتر بر آن بخش متمرکز شود که هنرمندان دارای طرح و ایده بتوانند با دفاتر تخصصی ارتباط بگیرند و از ظرفیتهای موجود استفاده کنند.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی با بیان اینکه حمایتهایی که ما ارائه میکنیم، اگرچه در مواردی مالی است، اما بخش مهمتر آن شامل حمایتهای تخصصی و مشاورهای است، تصریح کرد: ما تلاش میکنیم میان هنرمندان جوان و هنرمندان حرفهای ارتباط ایجاد کنیم تا هنرمندان جوان بتوانند از تجربه و دانش افراد باتجربه استفاده کنند. بهویژه در حوزه ادبیات حماسی و هنر حماسی، تلاش داریم طرحها و ایدههای ویژهتر را شناسایی کنیم و از طریق دفاتر تخصصی، ارتباط جدیتری میان حوزه هنری و هنرمندان برقرار کنیم.
عسگری تأکید کرد: در این میان، هنرمندانی هستند که سالها در این عرصه فعالیت کردهاند و شاید میتوانستند مسیرهای دیگری را در زندگی خود انتخاب کنند، اما ترجیح دادهاند همچنان در خدمت هنر انقلاب اسلامی باشند. طبیعتاً این افراد نیازمند حمایتهای مادی و معنوی هستند، بهخصوص نویسندگان و هنرمندان عرصه ادبیات.
وی همچنین با تأکید بر اینکه اصلیترین حمایتی که حوزه هنری در ذهن و در رسالت خود دنبال میکند، فراهمکردن زمینه شکلگیری و حضور هنرمند است، اظهار کرد: درست است که فضای مهارتی، آموزش و ارتقای توانمندیها به رشد هنرمند کمک میکند، اما به اعتقاد ما، یکی از مهمترین نیازهای هنرمند، شکلگیری یک فضای مناسب برای زیست هنری و تولید اثر است؛ فضایی که هنرمند بتواند در آن زندگی و کار کند، ایدههایش را پرورش دهد و اثرش را به مرحله تولید برساند.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی ادامه داد: حوزه هنری تلاش میکند این فضا را فراهم کند. وقتی یک هنرمند جوان یا فردی که در آستانه ورود به فضای حرفهای قرار دارد، اثری تولید میکند، طبیعی است که نیاز دارد اثرش عرضه شود، دیده شود و درباره آن گفتوگو و نقد تخصصی صورت بگیرد. بنابراین، حمایت ما صرفاً به تولید اثر محدود نمیشود، بلکه بخش مهمی از آن به دیده شدن، عرضه و ایجاد امکان ارتباط اثر با مخاطب مربوط است.
عسگری با بیان اینکه مهمترین نکته این است که حمایت حوزه هنری الزاماً حمایت مالی نیست، افزود: البته نمیخواهم بگویم که ما حمایت مالی نداریم؛ به هر حال اقتصاد هنر موضوع مهمی است و شرایط اقتصادی امروز نیز بسیار دشوار است. درخواستهای زیادی وجود دارد و طبیعی است که امکان حمایت مالی مستقیم از همه آثار وجود نداشته باشد. در حوزه ادبیات و داستان نیز، یکی از مهمترین مدلهای حمایت ما این است که اثر مناسب را شناسایی کنیم، آن را به ناشر معتبر معرفی کنیم و زمینه چاپ و انتشار آن را فراهم کنیم. بنابراین، ممکن است حمایت اصلی ما این نباشد که مستقیماً هزینه چاپ یک اثر را پرداخت کنیم، بلکه تلاش کنیم اثر به یک ناشر حرفهای و معتبر متصل شود و از ظرفیت آن ناشر برای انتشار و عرضه مناسب کتاب استفاده شود.
وی با اشاره به حمایتهای مالی حوزه هنری، گفت: البته در کنار این موارد، حمایتهای مالی مستقیم نیز داریم. برای نمونه سالانه حدود دو تا سه مورد حمایت مالی مستقیم انجام دادهایم و در مواردی نیز آثار را به انتشارات سوره معرفی میکنیم.
انتشارات سوره، بهعنوان مجموعه انتشاراتی معتبر حوزه هنری، یکی از ظرفیتهای مهم ما برای انتشار آثار است که چنانچه اثری از نظر کیفی و کارشناسی، استانداردهای لازم را کسب کند، میتوانیم آن را برای انتشار به نشر سوره معرفی کنیم.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی ادامه داد: در استان نیز اخیراً یکی از اقدامات مهم ما راهاندازی نشر سیمرغ بوده است. این مجموعه با هدف حمایت از نویسندگان و انتشار آثار شکل گرفته و در سال گذشته حدود ۱۲ عنوان کتاب منتشر کرده و وارد بازار فروش شده است. این ظرفیت میتواند کمک کند تا آثار هنرمندان و نویسندگان مستعد، پس از بررسی و ارزیابی تخصصی، مسیر مشخصتری برای انتشار و رسیدن به مخاطب پیدا کنند.
وی با تأکید بر اینکه حوزه هنری با شکلگیری خود، یکی از اصلیترین و مهمترین رسالتهایش را تقویت کلیت هنر انقلاب قرار داده است، تصریح کرد: چنین نگاهی بدان معناست که حوزه هنری باید بتواند از هنرمندان و فعالان عرصه هنر، کتاب و ادبیات، کتابفروشیها و همچنین تولیدات ویژه و شاخص حمایت کند. برای نمونه، در خراسانرضوی رمان «جاده جنگ» در ۱۲ جلد تولید شده است.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی ادامه داد: طبیعی است که هیچ هنرمندی بهصورت خودجوش نمیتواند برای تولید اثری در این ابعاد، سالها وقت صرف کند و در این مسیر معیشت خود را نیز نادیده بگیرد. این اثر با حمایت حوزه هنری طی حدود یک دهه تولید شده و در نهایت به بازار عرضه شده است؛ بنابراین یکی از رسالتهای حوزه هنری، حمایت از تولیدات ویژهای است که بتوانند فضای هنری کشور را تحت تأثیر قرار دهند؛ آثاری که تولید آنها در شرایط اقتصادی موجود بهسادگی امکانپذیر نیست.
عسگری با اشاره به نقش حوزه هنری در حوزه تربیت، آموزش و ایجاد بسترهای رشد برای نسل جوان، بیان کرد: حوزه هنری در چند دهه پس از انقلاب، در این زمینه فعالیتهای گستردهای داشته است. برای نمونه، در حوزه شعر، از دهه ۶۰ به بعد شاعران بزرگی در مجموعههای حوزه هنری حضور پیدا کردند و جلسات و برنامههایی برای آموزش، گردهمایی و ارتباط میان شاعران و هنرمندان شکل گرفت. همچنین بسیاری از داستاننویسان برجسته امروز کشور نیز از همین مسیرها و فضاهای آموزشی و تربیتی عبور کردهاند؛ چنانکه روند هنر و تولیدات هنری کشور در چند دهه اخیر، بیانگر پیدایش شیوههای جدید و مدرن در عرصه تولید و عرضه آثار هنری است.
وی با بیان اینکه صرف تولید یک اثر هنری کافی نیست و این اثر باید مخاطب داشته باشد، اظهار کرد: یکی از اتفاقات مهمی که هم در حوزه هنری کشور و هم در استان در حال پیگیری است، شکلگیری چرخهای برای کمک به توزیع آثار، ایجاد مخاطب و مصرف فرهنگی و هنری است؛ چراکه ما معتقدیم صرف تولید یک اثر هنری کافی نیست و این اثر باید بتواند به مخاطب برسد و در جامعه دیده و مصرف شود.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی ادامه داد: در همین راستا، حوزه هنری در استان با کتابفروشیها و مجموعههای مختلف ارتباط برقرار کرده است. همچنین یکی از سینماهای مهم استان در مشهد متعلق به حوزه هنری است و بخشی از فیلمهایی که تولید یا اکران میشوند، از این ظرفیت برای ارتباط با مخاطب استفاده میکنند.
عسگری همچنین گفت: بنابراین، علاوه بر حوزههای تربیتی، آموزشی، پاتوقی و تولیدی، در سالهای اخیر توجه جدیتری به حوزه مخاطب و مصرف آثار هنری داشتهایم و تلاش کردهایم با ایجاد مخاطب و مخاطبسازی، به شکلگیری چرخه تولید، توزیع و مصرف کمک کنیم.
وی بیان کرد: موضوع دیگری که برای ما اهمیت دارد، حمایت از شکلگیری جریانهای هنری متناسب با نیازهای جامعه و ظرفیتهای فرهنگی استان است. با توجه به اینکه خراسان رضوی مهد ادبیات حماسی و ادبیات کهن فارسی است و با توجه به حضور فردوسی و جایگاه شاهنامه در فرهنگ و هنر ایرانی، طی هفت، هشت سال اخیر تلاش کردهایم بخشی از فعالیتهای خود را بر این ظرفیت متمرکز کنیم. این موضوع در قالب جشنوارهها، برنامههای فرهنگی و هنری، جلسات تخصصی و رویدادهای مختلف دنبال شده است.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی با تأکید بر لزوم ارتباط میان اثر و مخاطب، تصریح کرد: در بحث مخاطب نیز یکی از مهمترین موضوعاتی که طی سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته، استقبال از آثار هنری و ایجاد زمینه برای ارتباط مؤثر میان اثر و مخاطب است. برای نمونه، در حوزه فیلم، آثاری مانند «باغ کیانوش»، بخش مهمی از فعالیتها به مخاطبسازی و ایجاد ارتباط با مخاطب اختصاص داشته است. در حوزه تئاتر نیز همین موضوع اهمیت دارد؛ چراکه ذائقه مخاطب و شناخت فضای اجتماعی، در موفقیت یک اثر هنری بسیار مؤثر است.
عسگری در بخش دیگری از صحبتهایش به اهمیت تولید محصولاتی که بتوانند مأموریتهای محتوایی حوزه هنری را پوشش دهند، اشاره کرد و گفت: بنابراین، باید بتوانیم با استفاده از تکنیکهای جدید، پویشهای مخاطبمحور و روشهای نوین ارتباطی، مخاطبان را به سمت این آثار هدایت کنیم. برای نمونه، در مقطعی که پس از جنگ، تقویت هویت ملی و ملیگرایی اهمیت ویژهای پیدا کرده بود، آثار نمایشی و هنری با این رویکرد تولید شدند. در خراسانرضوی نیز گروههای تئاتر و کارگردانان توانمند استان در این زمینه فعالیت کردند و با استفاده از ظرفیتهای موجود، تلاش شد مخاطب بیشتری جذب شود.
عسگری با اشاره به فعالیتهای انجامشده توسط حوزه هنری در حوزههای مختلف، تصریح کرد: ما در سینما، هنرهای تجسمی، نویسندگی، تئاتر و ادبیات، تلاش کردهایم با سازمانهای تخصصی ارتباط داشته باشیم و زمینه حمایت از تولید آثار شاخص را فراهم کنیم.
وی با اشاره به جایزه ملی داستان حماسی بهعنوان یکی از جوایز مهم ادبی کشور، افزود: تفاوت مهم این جایزه با بسیاری از جوایز ادبی کشور این است که جشنوارههایی مانند جایزه ادبی جلال آلاحمد یا جایزه شهید اندرزگو، معمولاً پس از تولید و انتشار کتاب برگزار میشوند؛ یعنی کتابهایی که در طول یک سال در کشور منتشر شدهاند، در حوزههای مختلف بررسی و از آثار برتر تقدیر میشود. اما جایزه ملی داستان حماسی اساساً پیش از چاپ وارد فرآیند تولید اثر میشود. یکی از شروط اصلی این جایزه این است که رمان ارائهشده هنوز منتشر نشده باشد. علاوه بر این، جایزه کاملاً موضوعمحور است و بر یک گونه و ژانر مشخص تمرکز دارد.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی ادامه داد: این رویکرد موضوعی نیز با توجه به ظرفیتهای فرهنگی، تاریخی و زیستبوم فرهنگی خراسانرضوی شکل گرفته است. به همین دلیل، جایزه ملی داستان حماسی را میتوان یکی از مهمترین فعالیتهای حوزه هنری در چهار یا پنج سال اخیر در عرصه ادبیات و هنر دانست.
عسگری با اشاره به رمانهای شاخص تولیدشده با همکاری حوزه هنری، تصریح کرد: یکی از آثار شاخص، رمان «بیچهرگان» است که به دوره اشکانیان میپردازد؛ دورهای که از نظر تاریخی و باستانشناسی، فاصله زیادی با زندگی امروز ما دارد، اما نویسنده توانسته است آن را به شکلی روایت کند که به اذعان بسیاری از منتقدان، مخاطب میتواند در آن انعکاس مسائل امروز کشور و حتی مفاهیمی مانند جنگ ایران و آمریکا را مشاهده کند. برای نمونه، نوع گفتوگوها، مواجهه سپاه ایران با دشمن و نوع روایت دفاع از سرزمین، به شکلی است که میتواند برای مخاطب امروز نیز قابل درک و ارتباط باشد. ایجاد چنین پیوندی میان یک دوره تاریخی و مسائل روز، اتفاق چندان متداولی نیست.
وی با اشاره به سایر آثار برگزیده، ادامه داد: این اثر در دوره سوم جایزه بهعنوان اثر برگزیده انتخاب شد و پس از آن در نشر سیمرغ به چاپ رسید. با وجود اینکه مدت زیادی از انتشار آن نمیگذرد، تاکنون هشت نوبت تجدید چاپ شده است که نشاندهنده استقبال مخاطبان از این اثر است. اثر دیگری که میتوان به آن اشاره کرد، «درخت تنگستان» است که به یکی از حماسههای تاریخی و مبارزات مردم جنوب میپردازد. همچنین رمانی با عنوان «تاجان» در دوره گذشته جایزه بهعنوان اثر برگزیده انتخاب شد که داستان آن به دوره رئیسعلی دلواری و مبارزات آن دوران مربوط میشود. از دیگر آثار شاخص میتوان به رمان «مردان مرز شرقی» اشاره کرد که درباره یکی از فرماندهان و سرداران سیستانی است که در مقطعی از تاریخ کشور از مرزهای ایران دفاع کرده است. این آثار نمونههایی از تولیدات شاخصی هستند که در سالهای اخیر و در چارچوب رویکرد حمایتی حوزه هنری شکل گرفتهاند.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی همچنین با اشاره به آثار تولیدشده در حوزه تئاتر و سینما، بیان کرد: در حوزه تئاتر نیز طی چهار یا پنج سال اخیر، دو اثر قابل توجه با حمایت مجموعه تولید شده است. یکی از آنها نمایشی با عنوان «شبرنگ» بود که با موضوع شاهنامه و یکی از شخصیتهای آن تولید شد. اثر دیگر «هیولاکش» بود که سال گذشته به روی صحنه رفت و آن هم به یکی از شخصیتها و مضامین شاهنامه میپرداخت. در حوزه سینما و بهطور مشخص فیلم کوتاه نیز در سال گذشته سه اثر جدی تولید کردیم. یکی از این آثار «سر پرواز» بود که به زندگی و شخصیت شهید محسن فخریزاده میپرداخت. اثر دیگر «سیاهماهی» بود که موضوع آن قناتهای گناباد و یکی از اتفاقات کمتر روایتشده در فضای معاصر این منطقه بود که خوشبختانه با استقبال خوبی مواجه شد.
عسگری حضور جدی هنرمندان در روایت تصویری جنگ دوازدهروزه را از اتفاقات مهم شمرد و گفت: با زمینهسازیهایی که از سوی مجموعه انجام شد، بلافاصله پس از آغاز این دوره و شهادت رهبر عزیزمان، قرارگاه «من سرباز ایرانم» شکل گرفت که حوزه هنری یکی از پایههای اصلی آن بود. در این جریان، حدود ۱۲۰ اثر تصویری درباره آن ایام، حضور مردم و اجتماعات مختلف تولید شد که خوشبختانه ما توانستیم زمینه را برای تولید این آثار فراهم کنیم.
وی ادامه داد: یکی از اقدامات دیگری که در همین زمینه انجام دادیم، گردآوری فیلمسازانی بود که در جریان جنگ دوازدهروزه فعالیت کرده و آثار خود را تولید کرده بودند. حدود ۴۰ اثر در این برنامه گردآوری و به نمایش گذاشته شد و تلاش کردیم زمینهای فراهم کنیم تا این آثار دیده شوند و درباره آنها گفتوگو صورت بگیرد.
رئیس حوزه هنری خراسانرضوی در پایان با اشاره به برنامههای حوزه هنری در ایام محرم و صفر، گفت: در محرم و صفر امسال، وقایعی که در جنگ رمضان و فضای کشور رخ داد، ما را به مسیر دیگری رهنمون ساخت؛ بنابراین، اصلیترین تمرکز ما برای تولید آثار هنری در محرم و صفر، پیوند مفاهیم عاشورایی و جریانهای حماسی روز بوده است که بیتردید این نگاه، مبتنی بر روحیه حماسی مردم بوده است و ما نیز تلاش کردهایم نهایت حمایت خود را از هنرمندان به عمل آوریم.
انتهای پیام