امسال کلاس بدون معلم نداریم

به گزارش خبرنگار ایکنا از اصفهان، علیرضا عابدی، معاون تربیت بدنی و سلامت آموزش و پرورش استان اصفهان در نشست خبری با اصحاب رسانه که امروز، 18 مردادماه در خانه معلم شماره سه اصفهان برگزار شد، ضمن تبریک روز خبرنگار اظهار کرد: معاونت تربیت بدنی و سلامت آموزش و پرورش استان از سه بخش اداره تربیت بدنی، اداره سلامت و هیئت ورزش دانش‌آموزی تشکیل شده است و برنامه‌های مرتبط با حوزه تربیت بدنی، سلامت و بهداشت مدارس در این معاونت برنامه‌ریزی و در سطح نواحی و مناطق اجرا می‌شود.

وی افزود: در ساختار آموزش و پرورش مناطق و نواحی، معاونت مستقلی برای تربیت بدنی و سلامت وجود ندارد و این حوزه زیر نظر معاونت پرورشی و تربیت بدنی فعالیت می‌کند.

معاون تربیت بدنی و سلامت آموزش و پرورش اصفهان با اشاره به سه محور اصلی فعالیت این معاونت گفت: نیروی انسانی، فضا و تجهیزات و محتوای آموزشی، سه عامل مهم در حوزه تربیت بدنی و سلامت هستند و برنامه‌ریزی‌ها براساس این سه محور انجام می‌شود.

وی با اشاره به وضعیت نیروی انسانی در حوزه تربیت بدنی و سلامت استان بیان کرد: در استان اصفهان حدود یک هزار و ۴۵۰ معلم تربیت بدنی و حدود ۴۰۰ مراقب سلامت فعالیت می‌کنند. براساس برنامه هفتم توسعه، باید به ازای هر ۲۵۰ دانش‌آموز، یک معلم تربیت بدنی داشته باشیم. با توجه به جمعیت حدود ۹۵۰ هزار نفری دانش‌آموزان استان، مشخص است که در این زمینه با کمبود نیروی انسانی مواجهیم. در حوزه مراقبان سلامت نیز براساس استاندارد موجود، به ازای هر ۴۸۰ دانش‌آموز باید یک مراقب سلامت داشته باشیم که در این بخش نیز با کمبود نیرو مواجهیم.

عابدی با بیان اینکه با وجود کمبود نیروی انسانی تلاش شده است همه مدارس استان از خدمات معلم تربیت بدنی برخوردار باشند، گفت: در مدارس ابتدایی نیز از سال گذشته تلاش‌هایی برای افزایش پوشش برنامه‌های تربیت بدنی انجام شده است، اما به‌دلیل کمبود معلم تربیت بدنی هنوز نتوانسته‌ایم پوشش کامل و مطلوبی ایجاد کنیم.

وی ابراز امیدواری کرد با جذب نیروهای جدید تربیت بدنی، امکان پوشش بهتر مدارس ابتدایی فراهم شود؛ چراکه دوره ابتدایی پایه و بنیان تربیت دانش‌آموزان است و توجه به فعالیت‌های ورزشی در این دوره اهمیت ویژه‌ای دارد. برای اجرای مناسب درس تربیت بدنی، در کنار معلم توانمند، برخورداری از فضا و تجهیزات مناسب نیز ضروری است.

معاون تربیت بدنی و سلامت آموزش و پرورش اصفهان افزود: در سال‌های اخیر رویکرد آموزش و پرورش نسبت به فعالیت‌های ورزشی و سلامت جسمی و روانی دانش‌آموزان تغییر کرده است؛ چراکه ورزش، تربیت بدنی و سلامت از عوامل مهم در توسعه پایدار و پیشرفت جامعه به‌شمار می‌روند و توجه به این سه حوزه می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری جامعه‌ای سالم باشد. در همین راستا، با برنامه‌ریزی معاونت تربیت بدنی وزارت آموزش و پرورش، طرح «میدان همدلی» یا «شهید سلیمانی» برای توسعه فضاهای ورزشی مدارس اجرا شد.

وی اضافه کرد: تا سال ۱۴۰۲ سرانه فضای ورزشی به ازای هر دانش‌آموز در استان اصفهان حدود ۳۸ صدم متر مربع بود که در حدود یک سال و نیم تا دو سال اخیر، این میزان به ۵۱ صدم متر مربع افزایش یافته است. براساس برنامه هفتم توسعه باید سرانه فضای ورزشی مدارس به یک متر مربع برای هر دانش‌آموز برسد و با وجود اقدامات انجام‌شده، هنوز تا رسیدن به این هدف فاصله داریم.

عابدی مشارکت مدیران مدارس، مردم، خیران، دهیاران، شوراهای شهر و روستا و شهرداری‌ها را در توسعه فضاهای ورزشی مدارس مؤثر دانست و ادامه داد: بخش قابل توجهی از این فضاها در قالب چمن‌های مصنوعی درون‌مدرسه‌ای ایجاد شده است تا فعالیت‌های ورزشی دانش‌آموزان در محیط مدرسه انجام شود.

وی با اشاره به تفاوت سرانه فضاهای ورزشی در مناطق مختلف استان اظهار کرد: کمترین سرانه فضای ورزشی مربوط به فولادشهر و شاهین‌شهر است که به ترتیب حدود ۱۷ و ۱۹ صدم متر مربع اعلام شده است. در مقابل، مناطق مهردشت و چادگان از بیشترین سرانه فضای ورزشی برخوردار هستند و با توجه به جمعیت دانش‌آموزی این مناطق، سرانه فضای ورزشی آن‌ها به حدود دو متر مربع می‌رسد.

معاون تربیت بدنی و سلامت آموزش و پرورش اصفهان با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه سلامت دانش‌آموزان گفت: یکی دیگر از محورهای فعالیت آموزش و پرورش، توسعه اتاق‌های بهداشت در مدارس است که نقش مهمی در توجه به سلامت جسمی و روانی دانش‌آموزان دارد. تاکنون حدود یک هزار و ۴۸۰ اتاق بهداشت در مدارس ابتدایی استان ایجاد شده و برای ساماندهی و استمرار فعالیت این فضاها، حدود ۸۲۰ اتاق نیز پلاک‌بندی شده‌اند.

وی با اشاره به اهمیت اتاق‌های بهداشت در مدارس گفت: اتاق بهداشت فقط فضایی فیزیکی نیست، بلکه حضور مراقب سلامت و وجود مکانی مشخص برای رسیدگی به وضعیت سلامت دانش‌آموزان، به‌ویژه برای دانش‌آموزان دوره ابتدایی، می‌تواند احساس آرامش و امنیت بیشتری ایجاد کند. بنابراین، توسعه اتاق‌های بهداشت همچنان در دستور کار قرار دارد و هر سال بخشی از این فضاها به مدارس استان اضافه می‌شود.

عابدی به موضوع محتوای آموزشی درس تربیت بدنی اشاره کرد و افزود: در سال‌های گذشته ممکن بود تصور شود درس تربیت بدنی صرفاً به بازی با توپ یا انجام چند رشته ورزشی محدود است، اما در سال‌های اخیر محتوای این درس تغییر کرده است.

وی تصریح کرد: کتاب‌های درسی تربیت بدنی نیز در همین راستا توسعه پیدا کرده‌اند و امسال برای پایه اول ابتدایی نیز کتاب تربیت بدنی در نظر گرفته شده است تا دانش‌آموز از همان سال‌های نخست تحصیل، آموزش نظام‌مند و اصولی تربیت بدنی را دریافت کند. هدف از این برنامه‌ها آن است که تربیت بدنی از فعالیتی صرفاً تفریحی فاصله بگیرد و در قالب بخشی از فرآیند تربیت دانش‌آموز، از دوره ابتدایی به شکل هدفمند دنبال شود.

سالی بدون دغدغه در خصوص نیروی انسانی

در ادامه، علیرضا عابدی، معاون پژوهش، برنامه‌ریزی و توسعه منابع اداره‌کل آموزش و پرورش استان اصفهان اظهار کرد: امسال در حوزه نیروی انسانی آموزش و پرورش استان اتفاقات خوبی رقم خواهد خورد و با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، یکی از کم‌دغدغه‌ترین سال‌ها را در این حوزه پشت سر خواهیم گذاشت.

وی با اشاره به طرح مهر افزود: یکی از دغدغه‌های اصلی اداره‌کل آموزش و پرورش استان اصفهان و وزارت آموزش و پرورش، آماده‌سازی برای آغاز سال تحصیلی جدید است و هدف‌گذاری اصلی این است که هیچ کلاسی بدون معلم نداشته باشیم.

معاون پژوهش، برنامه‌ریزی و توسعه منابع اداره‌کل آموزش و پرورش اصفهان ادامه داد: براساس دستور مدیرکل آموزش و پرورش استان، کارگروه و کمیته طرح مهر از چند ماه قبل فعالیت خود را آغاز کرده و معاونان اداره‌کل نیز معین مناطق و نواحی استان تعیین شده‌اند تا فرآیند ساماندهی نیروی انسانی در ۴۱ منطقه و ناحیه آموزش و پرورش دنبال شود.

وی با بیان اینکه برنامه‌ریزی‌های لازم برای آغاز سال تحصیلی بدون دغدغه انجام شده است، گفت: در دوره ابتدایی تقریباً در تمامی مناطق و نواحی استان با مشکل کمبود نیرو مواجه نیستیم و حتی در بعضی مناطق با مازاد نیروی انسانی روبه‌رو هستیم. این شرایط در حالی است که حدود چهار سال قبل، کمبود نیروی انسانی آموزش و پرورش استان اصفهان حدود ۱۷ هزار نفر بود و اکنون این عدد به میزان قابل توجهی کاهش یافته است.

عابدی تصریح کرد: در این راستا با ۴۱ منطقه و ناحیه استان قرارداد توسعه سنواتی منعقد و موضوعاتی مانند تعداد کلاس‌ها، تعداد دانش‌آموزان و نیروی انسانی مورد نیاز در این جلسات بررسی و تعیین تکلیف شده است. در دوره ابتدایی در حال حاضر چالش جدی در زمینه نیروی انسانی نداریم و خانواده‌ها می‌توانند نسبت به وضعیت نیروی انسانی این دوره نگرانی نداشته باشند. در دوره متوسطه اول، متوسطه دوم، فنی و حرفه‌ای و کاردانش نیز در حوزه نیروی انسانی در بخش بانوان مشکل جدی نداریم، اما در بخش آقایان همچنان با کمبود نیرو مواجهیم.

وی اظهار کرد: میزان کمبود نیروی انسانی که چهار سال قبل حدود ۱۷ هزار نفر بود، اکنون به حدود چهار هزار و ۲۰۰ نفر رسیده که عمده این کمبود در جنسیت مرد و دوره متوسطه است. بخش عمده این کمبود به شهر اصفهان و مناطق بزرگ استان مربوط می‌شود و برای جبران آن، برنامه‌ریزی شده است که از ظرفیت نیروهای حق‌التدریس شاغل و بازنشسته استفاده شود و اقدامات لازم در مناطق و نواحی برای ساماندهی این نیروها در حال انجام است.

کاهش استقبال آقایان از استخدام در آموزش و پرورش

معاون پژوهش، برنامه‌ریزی و توسعه منابع اداره‌کل آموزش و پرورش اصفهان یکی از چالش‌های آموزش و پرورش را کاهش استقبال آقایان از آزمون‌های استخدامی دانست و گفت: این موضوع فقط مختص استان اصفهان نیست و در سطح کشور نیز وجود دارد. در دوره ابتدایی حدود ۹۰ درصد متقاضیان استخدام از میان بانوان هستند و در دوره متوسطه نیز در بخش بانوان مشکل جدی نداریم، اما در بخش آقایان با کاهش استقبال مواجهیم.

وی ادامه داد: یکی از دلایل این موضوع، اندک‌بودن حقوق فرهنگیان است، به‌ویژه در هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای و کاردانش که ممکن است فردی با مدرک کارشناسی ارشد یا حتی دکترای مهندسی وارد آموزش و پرورش شود، اما میزان دریافتی او با شرایط بازار کار قابل مقایسه نباشد.

عابدی افزود: حتی در سال گذشته مواردی داشتیم که برخی نیروها پس از ورود به سیستم، مدت کوتاهی فعالیت کردند و سپس از ادامه کار انصراف دادند. این موضوع یک زنگ خطر است و اگر برای جذب و ماندگاری نیروی انسانی مرد در آموزش و پرورش چاره‌اندیشی نشود، ممکن است در سال‌های آینده همان چالشی که امروز در بعضی مقاطع با آن مواجهیم، در دوره متوسطه نیز تشدید شود.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای استفاده بهینه از ظرفیت نیروی انسانی گفت: سال گذشته با دستور مدیرکل آموزش و پرورش استان، ۱۶ درصد رشد در پست‌های مشاوره ایجاد شد. برای تحقق این هدف، از نیروهای مازاد دوره ابتدایی که رشته تحصیلی مرتبط با حوزه مشاوره داشتند، استفاده شد و پس از انجام مصاحبه از سوی معاونت پرورشی و تربیت بدنی، بخشی از این نیروها در پست‌های مشاوره به کار گرفته شدند.

معاون پژوهش، برنامه‌ریزی و توسعه منابع اداره‌کل آموزش و پرورش اصفهان همچنین از افزایش پوشش عوامل اجرایی مدارس خبر داد و بیان کرد: میزان پوشش عوامل اجرایی از ۷۴ درصد به ۸۶ درصد افزایش یافته که حدود هشت درصد رشد را نشان می‌دهد و این موضوع به مدارس، به‌ویژه مدارسی که با کمبود معاون یا نیروی اجرایی مواجه بودند، کمک کرده است.

وی با اشاره به موضوع تراکم دانش‌آموزان در کلاس‌های درس تأکید کرد: سال گذشته بیش از دو هزار کلاس با تراکم بیشتر از ۳۵ دانش‌آموز در استان داشتیم که ۵۹۹ کلاس از این تعداد کاهش پیدا کرد. می‌دانیم که تراکم زیاد کلاس‌ها بر کیفیت آموزش تأثیر منفی دارد و بیشترین تراکم نیز در شهر اصفهان و مناطق پرجمعیت استان مشاهده می‌شود. سیاست ما این است که امسال نیز حداقل به اندازه سال گذشته و حتی بیشتر، تعداد کلاس‌های بیشتر از ۳۵ نفر کاهش پیدا کند.

جوان‌شدن بدنه آموزش و پرورش اصفهان

عابدی با اشاره به میانگین سنوات خدمت کارکنان آموزش و پرورش استان گفت: میانگین سنوات خدمت همکاران در استان اصفهان اکنون حدود ۹ سال است و این موضوع نشان می‌دهد که بدنه آموزش و پرورش استان جوان شده است. حتی در بسیاری از مناطق و نواحی، میانگین سنوات کارکنان در پست‌های اداری حدود ۸ تا ۱۰ سال است و این موضوع نشان می‌دهد که هرجا به جوانان اعتماد کنیم، می‌توانیم شاهد نتایج خوبی باشیم.

وی با اشاره به نسبت دانش‌آموز به واحد سازمانی نیز اظهار کرد: این شاخص در استان اصفهان، دو سال قبل ۱۵۰ دانش‌آموز به ازای هر واحد سازمانی بود که سال گذشته به ۱۴۳ نفر کاهش پیدا کرد. تلاش می‌کنیم با ساخت‌وسازهای جدید و توسعه فضاهای آموزشی که با پیگیری اداره‌کل نوسازی مدارس و حمایت مدیرکل آموزش و پرورش استان در حال انجام است، این عدد را باز هم کاهش دهیم و به استانداردهای مورد نظر نزدیک شویم. البته این رقم میانگین استانی است و طبیعی است که در شهر اصفهان و مناطق پرتراکم، وضعیت متفاوت باشد.

معاون پژوهش، برنامه‌ریزی و توسعه منابع اداره‌کل آموزش و پرورش اصفهان به اقدامات انجام‌شده در حوزه مالی و اعتباری اشاره کرد و ادامه داد: در سال گذشته اتفاقات مثبتی در حوزه مالی آموزش و پرورش رخ داده که پرداخت به‌روز پاداش بازنشستگان یکی از این موارد است. وزارت آموزش و پرورش همچنین پیگیر دریافت مجوز برای ادامه خدمت همکارانی است که بیش از ۳۰ سال سابقه دارند تا در صورت استمرار خدمت، امکان دریافت پاداش بازنشستگی نیز برای آنان فراهم شود.

وی اضافه کرد: پرداخت مطالبات برون‌سپاری هنرستان‌ها نیز به‌روز شده و در حال حاضر، بدهی به شرکت‌های برون‌سپار در هنرستان‌ها نداریم. پرداخت حق‌التدریس نیروهای شاغل و بازنشسته نیز به‌روز شده است؛ در گذشته پرداخت حق‌التدریس گاهی تا شش ماه به طول می‌انجامید، اما اکنون این پرداخت‌ها به‌صورت ماهانه انجام می‌شود. برای نخستین بار، نیروهای خرید خدمات که سال گذشته در قالب حق‌التدریس آزاد فعالیت کردند، در تابستان نیز حقوق دریافت می‌کنند و برای آن‌ها بیمه نیز لحاظ می‌شود.

عابدی با اشاره به وضعیت نیروهای خدماتی گفت: حقوق نیروهای خدماتی در سال گذشته با احتساب فوق‌العاده ویژه، حدود شش میلیون تومان افزایش یافت که با تصویب دولت و مجلس انجام شد. هرچند این میزان همچنان با شرایط مطلوب فاصله دارد، اما در مقایسه با گذشته گامی مثبت برای بهبود وضعیت نیروهای خدماتی محسوب می‌شود.

وی همچنین از افزایش چهاربرابری سرانه مدارس در مقایسه با سال قبل خبر داد و افزود: این افزایش از نظر عددی قابل توجه است، اما همچنان با نیاز واقعی مدارس فاصله داریم. در استان حدود چهار هزار و ۲۰۰ مدرسه دولتی وجود دارد و حتی اگر حدود ۱۰۰ میلیارد تومان سرانه در اختیار مدارس قرار گیرد، سهم هر مدرسه رقم چندان زیادی نخواهد بود، اما در شرایط اقتصادی موجود، افزایش چهاربرابری سرانه مدارس اتفاق مثبتی است.

معاون پژوهش، برنامه‌ریزی و توسعه منابع اداره‌کل آموزش و پرورش اصفهان با اشاره به وضعیت نیروهای حق‌التدریس آزاد تصریح کرد: موضوع تغییر وضعیت این نیروها هم از سوی وزارت آموزش و پرورش و هم مدیرکل آموزش و پرورش استان اصفهان در حال پیگیری است. جلسات متعددی با اعضای کمیسیون آموزش مجلس و مسئولان وزارت آموزش و پرورش برگزار شده و منتظر دریافت مجوزهای لازم برای تغییر وضعیت این نیروها هستیم.

وی همچنین از پرداخت یک ماه پاداش همکاران شاغل و بازنشسته حق‌التدریس خبر داد و گفت: این مبلغ به حساب همکاران واریز شده و پاداش استمرار خدمت همکارانی که به خدمت خود ادامه داده‌اند نیز پرداخت شده است. پرداخت کمک‌هزینه فوت و ازدواج که با تأخیر حدود شش‌ساله مواجه بود، به‌روز شده است. کمک‌هزینه ایاب‌وذهاب کارکنان اداری در کلان‌شهرها، کمک‌هزینه لباس نیروهای خدماتی و حق مأموریت کارکنان اداری نیز به‌روز پرداخت می‌شود. پرداخت نوبت دوم مدیران، معاونان و کارکنان خدماتی نیز از ابتدای سال ۱۴۰۴ به‌صورت ماهانه و همراه حقوق انجام شده است.

عابدی در پایان با اشاره به برنامه‌های رفاهی آموزش و پرورش گفت: تسهیلات و وام‌هایی نیز برای همکاران در نظر گرفته شده و سهمیه‌هایی در اختیار مناطق و نواحی قرار گرفته است. موضوعات رفاهی کارکنان نیز در حال پیگیری است تا در حد توان، اقدامات بیشتری برای بهبود شرایط همکاران آموزش و پرورش استان اصفهان انجام شود.