پیامبر اکرم (ص) اختلاف نظر را به نزاع و شکاف در امت تبدیل نمیکرد
رئیس ستاد مرکزی بزرگداشت هفته وحدت با تشریح جایگاه وحدت در سیره حکمرانی پیامبر اکرم(ص) اظهار کرد: وحدت به معنای حذف تفاوت دیدگاهها نیست؛ پیامبر(ص) ضمن پذیرش اختلاف نظرهای طبیعی، از تبدیل این اختلافات به نزاع، تفرقه و شکاف در جامعه اسلامی جلوگیری میکردند.
حجتالاسلام والمسلمین محمدحسن اختری، رئیس ستاد مرکزی بزرگداشت هفته وحدت، در گفتوگو با ایکنا، در پاسخ به این پرسش که مسئولان، نخبگان و رسانهها برای الگوبرداری از سیره پیامبر اکرم(ص) در زمینه حفظ وحدت چه اصولی را باید مورد توجه قرار دهند، اظهار کرد: الگو و سیره علمی پیامبر اکرم(ص) در زمینه وحدت از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی در کشور ما و در نظام جمهوری اسلامی ایران دنبال و اجرا شده است.
وی افزود: مسئله وحدت از ابتدای نهضت اسلامی مورد توجه حضرت امام خمینی(ره) قرار داشت و پس از ایشان نیز در دوره رهبری رهبر شهید این مسیر دنبال شد. در همین راستا، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی تشکیل شد تا مذاهب اسلامی را به یکدیگر نزدیک کند.
اختری ادامه داد: تشکیل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، عملاً اقدامی در جهت نزدیک کردن پیروان مذاهب مختلف اسلامی به یکدیگر بود و با برگزاری برنامههای مختلف و ایجاد برنامهها و حرکتهای وحدتبخش و تقریبی در کشورهای مختلفی که با جمهوری اسلامی ایران ارتباط داشتند، این مسئله تحکیم شد.
وی با اشاره به تأکیدات رهبر شهید بر موضوع وحدت اظهار کرد: پیامهای متعدد ایشان در مناسبتهای مختلف، بهویژه پیامهای هفته وحدت، آغاز سال جدید و مراسم حج، نشاندهنده تأکید همیشگی ایشان بر مسئله وحدت امت اسلامی بود. در بسیاری از سخنرانیهای ایشان نیز مسئله وحدت مورد تأکید قرار گرفته و مسلمانان به حفظ وحدت، همگرایی و پرهیز از تفرقه دعوت شدهاند.
هشدار نسبت به پروژههای تفرقهافکنانه دشمن
رئیس ستاد مرکزی بزرگداشت هفته وحدت با اشاره به تلاش دشمنان برای ایجاد شکاف میان مسلمانان تصریح کرد: در برابر فتنهانگیزیها، تفرقهافکنیها و سرمایهگذاریهای آمریکا، رژیم صهیونیستی و همپیمانان آنها در منطقه برای ایجاد فتنه میان مسلمانان، همواره بر ضرورت حفظ وحدت تأکید شده است.
وی ادامه داد: نمونههای این اقدامات کم نیست و یکی از آنها شکلگیری گروههایی مانند داعش و القاعده است. رهبر شهید در سخنرانیهای مختلف بارها تأکید کردند که این جریانها عواملی هستند که استعمار آنها را انتخاب و راهاندازی کرده است تا میان مسلمانان اختلاف و تفرقه ایجاد کنند.
اختری افزود: حضرت امام خمینی(ره) نیز از همان آغاز نهضت اسلامی، نه فقط پس از پیروزی انقلاب اسلامی، بلکه سالها پیش از پیروزی انقلاب نسبت به این مسئله هشدار داده بودند. ایشان از سال ۱۳۴۸ و از همان زمانی که رژیم صهیونیستی در منطقه بیش از پیش تثبیت شد، نسبت به نقش آن در ایجاد فتنه و تفرقه میان مسلمانان هشدار دادند.
وحدت، به معنای یکسانسازی افکار نیست
رئیس ستاد مرکزی بزرگداشت هفته وحدت در ادامه با تأکید بر اینکه وحدت نباید با یکسانسازی دیدگاهها اشتباه گرفته شود، گفت: وحدت به معنای یکسانسازی دیدگاهها، آرا و نظریات افراد نیست. ممکن است حتی در یک خانواده درباره مسائل ساده و روزمره اختلاف نظر وجود داشته باشد؛ یک نفر نظری داشته باشد و فرد دیگری نظر متفاوتی ارائه کند. این اختلاف دیدگاهها در خانواده، جامعه و میان طبقات مختلف مردم همواره وجود داشته و طبیعی است.
وی تصریح کرد: بنابراین نمیتوان انتظار داشت همه انسانها در همه مسائل دقیقاً یکسان فکر کنند. خداوند متعال به انسانها عقل و قدرت تشخیص داده و عقول و تشخیصهای افراد نیز با یکدیگر متفاوت است.
اختری با اشاره به آیه ۴۶ سوره انفال اظهار کرد: خداوند متعال میفرماید: «وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ»؛ «و از خدا و پیامبرش اطاعت کنید و با یکدیگر نزاع نکنید که سست شوید و شکوه و قدرتتان از میان برود و شکیبایی کنید که خداوند با شکیبایان است.»
وی تأکید کرد: در این آیه، خداوند نمیفرماید همه شما باید یکجور فکر کنید؛ بلکه میفرماید اطاعت کنید و با یکدیگر نزاع نکنید. بنابراین، مسئله اصلی، جلوگیری از نزاع و درگیری و حفظ انسجام جامعه است، نه اینکه همه انسانها الزاماً یک دیدگاه داشته باشند.
اختری افزود: اگر خداوند متعال افکار و عقول متفاوتی به انسانها داده است، طبیعی است که تشخیصهای افراد نیز در بسیاری از مسائل متفاوت باشد. آنجا که اسلام و خداوند متعال حکم قطعی دادهاند، این احکام قابل مناقشه نیستند و نمیتوان درباره اصل حکم الهی اختلاف و نزاع کرد؛ اما در بسیاری از حوزههایی که به تشخیص و انتخاب افراد مربوط میشود، تفاوت دیدگاه امری طبیعی است.
وی برای توضیح این مسئله ادامه داد: برای مثال، ممکن است فردی بخواهد در نماز جماعت شرکت کند و چند امام جماعت وجود داشته باشند؛ او میتواند تشخیص دهد که پشت سر کدام امام جماعت نماز بخواند. قرار نیست همه مردم الزاماً پشت سر یک نفر نماز بخوانند.
رئیس ستاد مرکزی بزرگداشت هفته وحدت افزود: یا اگر فردی بخواهد استاد خود را انتخاب کند، طبیعی است که بر اساس نیاز و تشخیص خود بررسی کند که کدام استاد برای او مناسبتر است. همچنین در انتخاب محل کسبوکار و مغازه نیز افراد بر اساس شرایط و نیاز خود تصمیم میگیرند که کدام خیابان یا محل برایشان مناسبتر است.
وی تصریح کرد: اینها اختلاف نظر و اختلاف رأی است و چنین اختلافاتی در همه جوامع وجود دارد. اگر قرار بود همه انسانها در همه مسائل یکسان فکر کنند، اساساً گروهها، صنفها و جریانهای مختلف شکل نمیگرفتند.
ضرورت توافق در نحوه بیان و عمل
اختری با تأکید بر اینکه تفاوت دیدگاه نباید موجب فروپاشی وحدت اجتماعی شود، اظهار کرد: انسانها ممکن است در تشخیص، نوع نگرش و دیدگاه با یکدیگر متفاوت باشند، اما مسئله مهم این است که در نوع نگرش، نوع بیان و نحوه عملیاتی شدن دیدگاهها باید با یکدیگر به توافق برسند.
وی گفت: آنچه جامعه اسلامی را تهدید میکند، صرف وجود اختلاف نظر نیست؛ بلکه زمانی اختلاف نظر به نزاع، دشمنی، کینه و تفرقه تبدیل میشود، انسجام جامعه آسیب میبیند. بنابراین باید میان «اختلاف رأی» که امری طبیعی است و «نزاع و تفرقه» که موجب تضعیف جامعه میشود، تفاوت قائل شد.
رئیس ستاد مرکزی بزرگداشت هفته وحدت تأکید کرد: سیره پیامبر اکرم(ص) نیز بر همین مبنا استوار بود؛ یعنی ضمن پذیرش تفاوتهای طبیعی میان انسانها، اجازه نمیدادند این تفاوتها به عاملی برای شکاف در جامعه اسلامی تبدیل شود. از این منظر، وحدت به معنای حذف تفاوتها نیست، بلکه به معنای یافتن چارچوبی مشترک برای همزیستی، همکاری و حرکت در مسیر مصالح امت اسلامی است.
انتهای پیام
