محبت به همسر؛ حلقه مفقوده کلام پیامبر(ص) در میان زوجین گرفتار اختلاف
یک روانشناس و مشاور خانواده در همدان با تأکید بر اهمیت محبت در تحکیم بنیان خانواده گفت: محبت به همسر، حلقه مفقوده کلام رسولالله(ص) در میان زوجینی است که با یکدیگر اختلاف دارند.
سیره اخلاقی پیامبر اکرم(ص) ابعاد مختلفی دارد و ایشان در هر جایگاهی الگویی کامل برای بشریت هستند. یکی از مهمترین ابعاد این سیره، نحوه رفتار ایشان در محیط خانواده و بهویژه در برخورد با همسران است؛ از اینرو خبرنگار ایکنا در گفتوگویی با حجتالاسلام والمسلمین حسن رحیمیمهران، روانشناس و مشاور خانواده در همدان، به بررسی سیره اخلاقی پیامبر اکرم(ص) در خانواده و راهکارهای برگرفته از این سیره برای حل اختلافات زوجین پرداخته است که مشروح آن را در ادامه میخوانید.
ایکنا ـ سیره اخلاقی پیامبر(ص) در خانواده و بهویژه در برخورد با همسران خود چگونه بوده است؟
حضرت محمد(ص) در ابعاد مختلف انسانی، الگویی کامل بودند؛ اما آنچه در این بحث مورد توجه قرار میگیرد، شیوه برخورد ایشان با همسران است. پیامبر اکرم(ص) همواره بر محبت به همسر تأکید ویژه داشتند و در سخنان ایشان نیز توصیههای متعددی در این زمینه نقل شده است.
در اینباره احادیث مختلفی از ایشان نقل شده است؛ از جمله میفرمایند: «قَوْلُ الرَّجُلِ لِلْمَرْئَةِ انّی احِبُّک لا یذْهَبْ مِنْ قَلْبِها ابَداً. سخن مرد که به همسرش می گوید دوستت دارم هرگز از قلب وی بیرون نمی رود.»
همچنین در حدیث دیگری از ایشان آمده است: «کلَّمَا ازْدادَ الْعَبْدُ ایماناً ازدادَ حُبَّاً لِلنِّساءِ. هر چه ایمان بنده افزایش یابد، عشق وی به زنش بیشتر میشود.»
ایشان در حدیث دیگری فرمودند: «خَیْرُکُمْ خَیْرُکُمْ لِنِسَائِهِ وَ أَنَا خَیْرُکُمْ لِنِسَائِی. بهترین شما، کسى است که نسبت به همسرانش نیکو رفتارتر باشد، من بهترین شما نسبت به زنان خویش هستم.»
بنابراین، بر اساس سیره پیامبر گرامی اسلام(ص)، محبت یکی از ارکان مهم در استحکام روابط خانوادگی است. غفلت از محبت، چه در قالب محبت ابزاری و چه محبت ابرازی، میتواند زمینهساز ناراحتی و فاصله میان زوجین شود.
در بررسی خانوادههایی که با مشکل مواجه هستند نیز معمولاً شاهد همین مسئله هستیم. برای مثال، گاهی زن از این موضوع گلایه دارد که همسرش تمام توجه خود را به کار و مسائل بیرون از خانه معطوف کرده و به نیازهای عاطفی او توجه کافی ندارد. در برخی موارد نیز با واکاوی مشکلات خانوادگی مشخص میشود که کمبود محبت و توجه متقابل، عامل مهمی در شکلگیری نارضایتی میان زوجین بوده است.
متأسفانه در بسیاری از خانوادههای امروز، نسبت به محبت گفتاری و عملی کوتاهی میشود. در حالی که محبت تنها یک احساس درونی نیست؛ بلکه باید در رفتار، گفتار، توجه، همراهی و ابراز عاطفه نیز نمود پیدا کند. زمانی که این نیاز عاطفی در خانواده نادیده گرفته شود، بهتدریج فاصله میان زوجین افزایش پیدا میکند و زمینه برای شکلگیری کدورت و اختلاف فراهم میشود.
ایکنا ـ مشکل اصلی در کمبود محبت میان زوجین را در چه چیزی تعریف میکنید؟
مشکل اصلی در بسیاری از خانوادههای کنونی، فاصله گرفتن از معارف اهلبیت(ع) و متأسفانه حرکت به سمت الگوهای زندگی غربی است؛ مسئلهای که میتواند به مرور زمان موجب سردی و ایجاد کدورت در روابط خانوادگی شود.
محبت به همسر تنها مورد تأکید پیامبر اکرم(ص) نیست؛ بلکه محبت میان اعضای خانواده، از والدین نسبت به یکدیگر گرفته تا محبت آنان به فرزندان، مورد توجه آموزههای دینی قرار گرفته است. زمانی که پدر و مادر نسبت به یکدیگر و فرزندان خود محبت داشته باشند، فضای خانواده از آرامش و صمیمیت بیشتری برخوردار خواهد شد و زمینه برای جاری شدن رحمت الهی در خانواده فراهم میشود.
در روایتی از پیامبر نقل شده که ایشان میفرمایند: «اگر مردی یک ساعت در کنار خانواده خود بنشیند ثواب آن از اعتکاف در مسجد الحرام نیز بیشتر است.»
همچنین بیدار ماندن در شب مکروه است، مگر اینکه انسان در کنار خانواده و یا مشغول عبادت باشد. اما متأسفانه امروز شاهد هستیم که سبک زندگی بسیاری از خانوادهها تغییر کرده و اعضای خانواده تا ساعات پایانی شب بیدار میمانند و بخش قابل توجهی از این زمان را به تماشای فیلم و سرگرمیهای مختلف اختصاص میدهند؛ در نتیجه فرصت گفتوگو، همدلی و ارتباط عاطفی میان اعضای خانواده کاهش پیدا میکند.
همین بیمحبتیها و کمتوجهی زوجین به یکدیگر، به مرور موجب سردی روابط و فاصله گرفتن آنان از یکدیگر میشود. بنابراین تکیه بر همین چند روایت از پیامبر اکرم(ص) و بازگشت به سیره ایشان میتواند راهی برای تقویت روابط عاطفی و ایجاد دلگرمی در زندگی مشترک باشد.
در واقع، بسیاری از مسائل خانوادگی را میتوان با بازخوانی و عملیاتی کردن همین آموزههای ساده اما عمیق دینی مدیریت کرد. محبت زمانی تأثیرگذار خواهد بود که از سطح توصیه و سخن فراتر رود و در رفتار روزمره زوجین دیده شود.
ایکنا ـ چه راهکارهایی برای خانوادههایی که دچار مشکل شدهاند، دارید؟
امام رضا(ع) در حدیثی میفرمایند: «اگر مردم محاسن کلام ما را بدانند قطعا از ما تبعیت خواهند کرد.»
وظیفه ما این است که کلام اهلبیت(ع) را به زبان ساده، قابل فهم و کاربردی در اختیار مردم قرار دهیم تا این معارف صرفاً در حد مطالب نظری باقی نماند، بلکه در زندگی روزمره خانوادهها مورد استفاده قرار گیرد.
ما مشاوران خانواده نیز باید تلاش کنیم استفاده از کلام اهلبیت(ع) را از حالت نظری خارج کرده و به شکل کاربردی درآوریم. یعنی به زوجین کمک کنیم تا آموزههای دینی را به رفتارهای مشخص و قابل اجرا در زندگی مشترک تبدیل کنند؛ برای نمونه، محبت کردن، گفتوگو با همسر، اختصاص دادن زمان به خانواده و توجه به نیازهای عاطفی یکدیگر، میتواند بخشی از همین آموزههای کاربردی باشد.
از سوی دیگر، زوجین نیز باید خود را در معرض فضاهای فرهنگی و معنوی قرار دهند و برای تقویت بنیان خانواده، آگاهانه از آموزههای دینی بهره بگیرند. اگر حتی یکی از روایتهایی را که بیان شد، در زندگی خود عملی کنند، قطعاً فضای میان آنها از محبت آکنده خواهد شد و زمینه برای بهبود روابط و آرامش بیشتر در زندگی مشترک فراهم میشود.
در نهایت، بازگشت به سیره پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع) صرفاً به معنای آشنایی با روایات نیست؛ بلکه مهم آن است که این آموزهها در رفتار روزمره خانوادهها جاری شود. خانوادهای که محبت، گفتوگو، توجه و احترام را در روابط خود تقویت کند، میتواند بسیاری از اختلافات را پیش از آنکه به بحران تبدیل شوند، مدیریت کند.
انتهای پیام
