ادعای برگزاری نشست محرمانه ایران و آمریکا در اربیل کاملا ساختگی است

به گزارش ایکنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان صبح امروز، دوشنبه 26 مردادماه در نشست خبری هفتگی با خبرنگاران، با اشاره به تقارن این روزها با دو رویداد مهم تاریخی، اظهار کرد: امروز سالروز بازگشت آزادگان سرافراز به میهن اسلامی در ۲۶ مرداد ۱۳۶۹ است و از این فرصت استفاده می‌کنیم تا یاد و خاطره همه آزادگانی را که سال‌های اسارت را با صبر و استقامت پشت سر گذاشتند، گرامی بداریم و از خانواده‌هایی که سال‌ها چشم‌انتظار بازگشت عزیزان خود بودند، قدردانی کنیم.

وی افزود: آزادگی جلوه‌ای از ایستادگی انسان‌هایی است که در دشوارترین شرایط، امید و کرامت خود را حفظ کردند. عزت و استقلال ایران مدیون ایستادگی نسل‌هایی است که حاضر نبودند و نیستند سرنوشت کشورشان را به اراده دیگران گره بزنند یا آن را واگذار کنند.

بقایی در ادامه با اشاره به سالروز کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ گفت: مردادماه برای ایرانیان یادآور یکی از مهم‌ترین و تلخ‌ترین وقایع تاریخ معاصر است؛ رویدادی که همچنان در حافظه جمعی ملت ایران زنده است و طی دو سال گذشته نیز بیش از هر زمان دیگری اهمیت آن را به یاد آورده‌ایم.

سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: کودتای ۲۸ مرداد یکی از تلخ‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران و تجربه‌ای گران‌سنگ از مداخله خارجی در امور داخلی کشور است؛ تجربه‌ای که در آن منطق مداخله‌گرایانه آمریکا به حذف دولت قانونی و برخاسته از اراده ملت انجامید و آثار آن تا سال‌ها بر روابط خارجی و تحولات داخلی ایران تأثیرگذار بود و همچنان نیز می‌توان پیامدهای آن را مشاهده کرد.

وی با تأکید بر اهمیت بازخوانی این واقعه تاریخی افزود: اهمیت یادآوری ۲۸ مرداد برای دستگاه دیپلماسی و همه ایرانیان در شناخت منطق و محاسباتی است که پشت این کودتا قرار داشت؛ شناختی که می‌تواند در تحلیل رفتار قدرت‌های خارجی نسبت به ایران راهگشا باشد.

بقایی اظهار کرد: یکی از خطاهای مهم در محاسبات قدرت‌های خارجی درباره ایران این بوده و همچنان هست که تصور می‌کنند ایران امروز همان ایران گذشته است و می‌توان جامعه و دولت ایران را با همان الگوهای قدیمی تحت فشار قرار داد یا اراده سیاسی خود را بر کشور تحمیل کرد.

وی ادامه داد: در جنگ‌های تحمیلی و تحولات اخیر نیز شاهد تکرار همین خطای محاسباتی بودیم؛ یعنی تصور اینکه می‌توان با فشار، تهدید، مداخله و ارعاب، سرنوشت ایران را تعیین و اراده ملت ایران را مقهور کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: این خطای محاسباتی تبعاتی برای منطقه و جهان به همراه داشت، اما همگان مشاهده کردند که ایران امروز با پشتوانه دهه‌ها مقاومت در برابر مداخلات خارجی، تحریم‌ها و فشارها، از ظرفیت‌ها و اراده‌ای جدی برای دفاع از حاکمیت، عزت و استقلال خود برخوردار است.

وی ابراز امیدواری کرد که این تجارب و تحولات تاریخی، پشتوانه‌ای برای حرکت به سوی آینده‌ای روشن، همراه با عزت، کرامت و پیشرفت برای ملت ایران باشد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه نشست در پاسخ به سؤالی درباره مفقود شدن چهار خلبان ایرانی در قطر و رایزنی‌های وزارت امور خارجه با طرف قطری، گفت: همزمان با اینکه با قطر مراودات منظمی داریم و این کشور در مباحث مرتبط با روند دیپلماتیکی که از مدت‌ها قبل میان ایران و آمریکا آغاز شده است، نقش‌آفرینی می‌کند، نگرانی‌ها و ملاحظات خود را نیز به طرف قطری اعلام کرده‌ایم.

وی افزود: درباره چهار خلبان شجاع ارتش جمهوری اسلامی ایران که در روز نخست جنگ، عازم یک عملیات دفاعی برای هدف قرار دادن منشأ و مبدأ تجاوز نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران شدند، مطالبه روشن شدن وضعیت آنها یک مطالبه جدی است.

بقایی با اشاره به نامه منتشرشده درباره پیگیری وضعیت این خلبانان اظهار کرد: ممکن است با انتشار این نامه این تصور ایجاد شود که پیگیری موضوع پس از شش ماه آغاز شده است، اما تأکید می‌کنم که از همان روزی که از این موضوع مطلع شدیم، پیگیری سرنوشت این خلبانان در دستور کار وزارت امور خارجه قرار گرفت.

سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: بنده در کنار وزیر امور خارجه بودم که ایشان شامگاه روزهای نخست جنگ از موضوع مطلع شد و بلافاصله پیگیری سرنوشت این خلبانان در دستور کار قرار گرفت. در ۲۵ یا ۲۶ اسفندماه نیز نخستین مکاتبه وزارت امور خارجه با صلیب سرخ انجام شد.

وی تصریح کرد: پیگیری سفارت جمهوری اسلامی ایران در دوحه و همچنین پیگیری‌های ما در تهران از طریق سفارت قطر از همان روزهای نخست آغاز شد و در هر جلسه‌ای نیز مورد تأکید قرار گرفت.

بقایی گفت: مادامی که وضعیت آنها روشن نشده است، فرض بر این است که به اسارت درآمده‌اند؛ بنابراین از همه ظرفیت‌های دوجانبه، چندجانبه و حقوقی خود استفاده می‌کنیم تا وضعیت سه خلبان مشخص شود.

وی افزود: درود می‌فرستم بر روان پاک خلبانی که پیکر او به میهن بازگشت و چندی قبل تشییع شد، اما این را بسیار روشن عرض می‌کنم که از همان روزهای نخست، پیگیری سرنوشت این چهار خلبان در دستور کار ما بوده است. این خلبانان عازم مأموریتی دفاعی برای ضربه زدن به پایگاه‌هایی بودند که منشأ و مبدأ حملات تجاوزکارانه علیه جمهوری اسلامی ایران بودند.

بقایی در پاسخ به سؤالی درباره رویکرد وزارت امور خارجه نسبت به تصویب طرح ترتیبات ایرانی تنگه هرمز در مجلس، اظهار کرد: به تصمیم‌ها و روندهایی که در مجلس شورای اسلامی آغاز می‌شود و ادامه پیدا می‌کند، احترام می‌گذاریم. جایگاه مجلس در قانون اساسی روشن است و وزارت امور خارجه خود را مکلف می‌داند در روندهای مربوط به قانون‌گذاری، هر نوع همکاری لازم را با مجلس انجام دهد و هر جا لازم باشد، دیدگاه‌ها و نظرات کارشناسی خود را اعلام کند.

وی ادامه داد: درباره این طرح نیز نقطه‌نظرات خود را اعلام کرده‌ایم. درخصوص مباحث مربوط به حقوق حاکمیتی ایران در خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان نیز از قبل قوانینی داریم و وزارت امور خارجه در دیدگاه‌هایی که مطرح کرده، همواره بر در نظر گرفتن قوانین موجود و همچنین تحولات روز تأکید داشته است.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: در ادامه مسیر نیز حتماً همکاری‌های لازم را انجام خواهیم داد و هر جا نمایندگان مجلس از ما نظر بخواهند و صلاح بدانند، دیدگاه‌های خود را مطرح خواهیم کرد.

بقایی در پاسخ به سؤالی درباره پایان مدت ۶۰ روزه تفاهم ایران و آمریکا در اسلام‌آباد و برنامه‌های دیپلماتیک پس از آن، تأکید کرد: اساساً چنین چیزی وجود ندارد. در متن تفاهم چیزی به عنوان مهلت ۶۰ روزه نداریم و بارها ثابت شده است که جمهوری اسلامی ایران طرفی نیست که تحت فشار، اولتیماتوم یا فرصت زمانی، سیاست‌های خود را تنظیم کند.

وی گفت: ما براساس منافع ملی تصمیم می‌گیریم و براساس ارزیابی‌ها از آنچه تأمین‌کننده و تضمین‌کننده منافع ملی است، سیاست‌های خود را تنظیم می‌کنیم. بنابراین چیزی تحت عنوان «۶۰ روز» در این تفاهم نداریم.

بقایی افزود: آنچه در این تفاهم آمده بود، با توجه به نقض‌های فاحش آمریکا در اجرا، وضعیت روشنی دارد. در این تفاهم پیش‌بینی شده بود که در یک دوره زمانی ۶۰ روزه درباره دو موضوع رفع تحریم‌ها و مسائل هسته‌ای گفت‌وگو شود و اگر طی این ۶۰ روز به نتیجه نرسیدیم، این دوره تمدید شود.

وی تصریح کرد: اما مذاکره‌ای را شروع نکردیم، چراکه آمریکا چند هفته پس از امضای تفاهم، در ۲۸ خرداد، به نقض فاحش و گسترده متن یادداشت تفاهم اقدام کرد و بنابراین اساساً بحث ۶۰ روزه موضوعیت ندارد.

سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: ما متمرکز بر اداره امور کشور هستیم و همزمان نیروهای مسلح با چشم باز و هوشیاری کامل مراقب هرگونه تحرکی هستند. تحکیم روابط با سایر کشورها نیز بخشی از وظایف وزارت امور خارجه است و در دستور کار ما قرار دارد و هم در کشورهای منطقه و هم در سایر کشورهای ذی‌ربط در ارتباط هستیم و وظایف روزمره خود را انجام می‌دهیم.

وی در پاسخ به سؤالی درباره مذاکرات ایران و عمان و موانعی که موجب طولانی شدن تدوین بیانیه مشترک شده است، اظهار کرد: قرار است تفاهم مربوط به نقشه مسیر تردد بین ایران و عمان در قالب یک بسته نهایی شود؛ یعنی نقشه مسیر تردد به علاوه بیانیه مشترک. طبیعتاً این سؤال مطرح می‌شود که این روند چه زمانی به سرانجام خواهد رسید.

بقایی با اشاره به سه عامل عمده در طولانی شدن این روند گفت: نخست، پیچیدگی موضوع است. باید در نظر داشت که ناامنی تنگه هرمز بر ما، منطقه و کل جهان تحمیل شد و دلیل آن نیز اقدام نظامی غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی بود. اکنون برای نخستین بار می‌خواهیم سازوکاری تدوین کنیم که هم حقوق حاکمیتی دو دولت ساحلی را تأمین کند و هم امکان تردد ایمن کشتی‌های تجاری در این آبراه را فراهم آورد.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: عامل دوم، تعدد بازیگرانی است که در این روند برای اثرگذاری تلاش می‌کنند و شاید مهم‌تر از این دو، تلاش‌های مخرب برخی طرف‌های بدسگال است که نشان داده‌اند هیچ وقعی به صلح و امنیت منطقه نمی‌گذارند و اساساً علاقه‌مندند منطقه ما همواره در کشمکش و آشوب باشد. مجموع این عوامل باعث شده است که این روند مقداری زمان‌بر شود.

وی ادامه داد: اگر همه این موارد را در نظر بگیرید، باید توجه داشت که اصل این داستان از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد و ما ۴۰ روز بسیار پرحادثه را پشت سر گذاشتیم؛ دفاع حماسی ایران از حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی و سپس روندی که به ۲۸ خردادماه منجر شد. قرار بود تفاهم خردادماه شروعی برای کاهش تنش باشد که متأسفانه در آنجا آمریکا پیمان‌شکنی کرد و ۲۰ روز پس از شروع روند اجرایی شدن یادداشت تفاهم، آن را نقض کرد.

بقایی تأکید کرد: گفت‌وگو میان ایران و عمان با جدیت ادامه دارد و درباره متن بیانیه مشترک نیز دیدگاه‌ها در حال تبادل است. هر دو طرف تاکنون نشان داده‌اند که برای تدوین سازوکاری که تأمین‌کننده مصالح و نگرانی‌های هر دو طرف باشد و همزمان ملاحظات مربوط به کشتیرانی بین‌المللی را تأمین کند، مصمم هستند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره صحت ادعاها پیرامون برگزاری نشست محرمانه ایران و آمریکا در اربیل، اظهار کرد: این موضوع ساختگی است. اینها شگردهای رسانه‌ای و روانی برای القای اختلاف میان ارکان تصمیم‌گیری در جمهوری اسلامی ایران است. تردید نکنید که این اقدامات از روی استیصال است.

وی افزود: در شش ماه گذشته به‌خوبی نشان داده شد که انسجام و همدلی میان بخش‌های ذی‌صلاح در جمهوری اسلامی ایران در موضوع صلح و جنگ، بی‌سابقه است. هیئت مذاکره‌کننده مورد اعتماد کامل همه ارکان نظام، از جمله بخش‌های دفاعی کشور، است و از این بابت خدا را شاکریم.

بقایی تصریح کرد: قطعاً هر تصمیمی که درباره مذاکره و گفت‌وگو اتخاذ شود، با ملاحظه همه دیدگاه‌های بخش‌های مختلف نظام خواهد بود. تصمیم‌گیری در جمهوری اسلامی ایران نهادی است و نهادها با در نظر گرفتن همه ملاحظات و مباحث مرتبط با هر موضوع، بهترین تصمیم را درباره سیاست خارجی اتخاذ می‌کنند.

وی در پاسخ به سؤالی درباره نامه اخیر بحرین به سازمان ملل پس از انتشار توئیت وی و اعتراض این کشور نسبت به مواضع ایران درباره حاکمیت مستقل بحرین، گفت: هفته گذشته سالگرد ۲۳ مرداد ۱۳۵۰ بود که در کنار آن باید دو تاریخ دیگر، یعنی ۲۴ و ۲۸ اردیبهشت ۱۳۴۹ را نیز در نظر داشته باشید. این را به‌عنوان مقدمه در پاسخ به سؤال شما عرض کردم.

سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: در توئیتی که منتشر کردم، به نام هیچ کشوری اشاره نکردم و اگر کشوری خودش را مخاطب آن توئیت فرض کرده است، موضوع جداگانه‌ای است و نمی‌خواهم خیلی وارد این موضوع شوم. ما به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی همه کشورهای منطقه احترام می‌گذاریم، حتی کشوری که خود را مخاطب آن توئیت فرض کرده است.

بقایی افزود: اما برای یادآوری تحولات تاریخی، خطاب به طرف بحرینی و همچنین تاریخ‌نگاران خودمان و منطقه خاطرنشان می‌کنم که در ۱۱ مه ۱۹۷۰، قطعنامه ۲۷۸ در سازمان ملل متحد تصویب شد که براساس آن تصمیمی برای حل‌وفصل اختلاف میان دو دولت انگلستان و ایران، مبتنی بر گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد به شماره ۹۷۷۲، اتخاذ شد. این موضوع کاملاً روشن می‌کند که این داستان از کجا شروع شده است.

وی تأکید کرد: با این حال، بار دیگر تأکید می‌کنم که ما براساس اصل حسن همجواری به حاکمیت همه کشورهای منطقه احترام می‌گذاریم و دلیل اصلی طرح این موضوعات نیز عدم پایبندی برخی کشورهای منطقه به همین اصل حسن همجواری و بی‌توجهی به واقعیت‌های جغرافیایی و تاریخی است.

سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: اینکه شما در ماه مبارک رمضان خاک خود را در اختیار دو طرف متجاوز قرار دهید و امکاناتتان را در اختیار رژیم صهیونیستی و آمریکا برای حمله به کشور مسلمان و همجوار خود قرار دهید، آیا این اصل حسن همجواری است؟ آیا این اقدام را می‌توان احترام به کشور همسایه تلقی کرد؟

بقایی اظها کرد: این دسته از اقدامات، فرار رو به جلو است و نمی‌توانیم اتفاقی را که از ۹ اسفند آغاز شد و متأسفانه همچنان ادامه دارد، فراموش کنیم یا بخواهیم واقعیت‌های دهه ۶۰ و ۷۰ را تغییر دهیم.

بقایی درباره میانجی‌گری اروپا میان ایران و آمریکا تصریح کرد: میانجی موضوعات میان ایران و آمریکا، همان‌طور که پیش‌تر گفته شده، پاکستان است و البته قطر نیز در این زمینه تلاش می‌کند. اینکه برخی کشورهای اروپایی در تماس‌هایی که با ما دارند، دیدگاه‌هایی را مطرح و برای به‌کارگیری مساعی خود اعلام آمادگی کنند، امری طبیعی است، اما به این معنا نیست که میانجی جدیدی در تحولات میان ایران و آمریکا داشته باشیم.

وی افزود: اساساً مسئله ما و آمریکا بحث میانجی نیست، بلکه موضوع به نوع نگاه آمریکا، اشتباه محاسباتی و اصرار این کشور بر روش‌ها و رویکردهایی مربوط می‌شود که شکست آنها صدها بار تجربه شده است. با این حال، هیئت حاکمه آمریکا همچنان اصرار دارد مسیرهای تجربه‌شده را دوباره بیازماید و قطعاً نتیجه‌ای غیر از نتایج قبلی عاید آنها نخواهد شد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعاهای مقامات آمریکایی مبنی بر اعمال تحریم‌های بی‌سابقه علیه ایران، گمانه‌زنی‌های رسانه‌های غربی در این زمینه و برنامه‌ریزی برای مقابله با این اقدامات، اظهار کرد: این تحریم‌ها هیچ تأثیری بر موضع‌گیری‌های ایران نخواهد داشت. تردید نکنید که از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تاکنون، آمریکا روندی را در پیش گرفته که جز انباشت کینه و دشمنی میان دو طرف، اثر دیگری نداشته است.

بقایی ادامه داد: آمریکا طی دهه‌های گذشته خود را در دام و چرخه باطل جنگ، تهدید، فشار و تحریم گرفتار کرده است. اگر خاطرتان باشد، در دوره دموکرات‌ها تحریم‌ها با مفهومی تحت عنوان «تحریم‌های فلج‌کننده» دنبال شد و در دوره‌ای نیز با عنوان «کارزار فشار حداکثری» اعمال شد؛ اما نتیجه چه بود؟

وی افزود: این اقدامات به ملت ایران آسیب رساند و ماهیت ضدبشری آمریکا را اثبات کرد. آنها حتی دارو را بر مردم ما قطع کردند و هر شیوه‌ای را که می‌توانستند برای اعمال فشار بر ملت ایران آزمودند، اما در نهایت به تجاوز غیرقانونی متوسل شدند و اکنون نیز پیامدهای آن را می‌پردازند.

سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: از این به بعد نیز مطمئن باشید با چنین روش‌هایی که پیش‌تر امتحان شده و نتیجه نداده است، قرار نیست نتیجه دیگری عاید آمریکا شود.

بقایی گفت: جمهوری اسلامی ایران از مدت‌ها قبل و نه صرفاً اکنون، با توجه به ارزیابی‌هایی که از سناریوهای مختلف داشته و با در نظر گرفتن احتمال اینکه آمریکا ممکن است به شیوه‌های مختلف شرارت‌های خود را علیه ایران دنبال کند، پیش‌بینی‌های لازم را انجام داده است. قطعاً جمهوری اسلامی ایران از همه ابزارها و ظرفیت‌های خود استفاده می‌کند تا هرگونه شرارت جدید را بی‌پاسخ نگذارد.

وی در پاسخ به سؤالی درباره خسارت‌های ناشی از جنگ و آلودگی‌های نفتی در مناطق جنوبی کشور و سازوکارهای جبران این خسارت‌ها، اظهار کرد: خسارت‌هایی که به محیط زیست خلیج فارس و دریای عمان وارد شده، محدود به دوره شش‌ماهه یا یک‌ساله اخیر نیست، بلکه طی پنج دهه گذشته منطقه ما تقریباً به‌صورت دائمی با حضور نظامی آمریکا و متحدانش مواجه بوده است.

بقایی افزود: حضور نظامی آمریکا در منطقه قطعاً با هدف تأمین امنیت نبوده است. آنها از آخرین جنگ‌افزارها استفاده کرده و رزمایش‌ها و مانورهای مختلفی انجام داده‌اند. بنابراین خسارت‌های زیست‌محیطی ناشی از جنگ‌هایی که آمریکا به منطقه تحمیل کرده است، موضوعی گسترده است و می‌توان جنگ‌هایی را که آمریکا و متحدانش طی ۵۰ سال گذشته به منطقه تحمیل کرده‌اند، برشمرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: جنگ‌هایی که به بهانه‌های مختلف به عراق تحمیل شد و همچنین درگیری‌ها و حضور ناوها و کشتی‌های جنگی آمریکا و متحدانش در خلیج فارس و دریای عمان، حتی در مواردی که جنگ مستقیماً در منطقه ما رخ نداده، همگی در این مسئله مؤثر بوده‌اند. اگر همه این موارد را در کنار یکدیگر قرار دهیم، قطعاً میزان خسارت‌ها بسیار هنگفت و به‌مراتب بیشتر از یک خسارت مقطعی است.

وی تصریح کرد: این وضعیت طی دو سال اخیر تشدید شده است؛ هم به دلیل حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و تأسیسات مختلف واقع در کرانه خلیج فارس و هم به دلیل نفس حضور نظامی آمریکا در منطقه. ما این موضوعات را قطعاً پیگیری خواهیم کرد.

بقایی اظهار کرد: آسیب‌های زیست‌محیطی صرفاً متوجه ایران نیست، بلکه تمام کشورهای حاشیه خلیج فارس و دریای عمان و حتی فراتر از آن را دربرمی‌گیرد؛ چراکه محیط زیست را نمی‌توان به یک آبراه یا منطقه دریایی خاص محدود کرد. مسئولیت مشترک همه کشورهاست که در این زمینه هوشیار باشند و مسئولانه عمل کنند و آمریکا و سایر طرف‌های دخیل در این تجاوز نظامی را پاسخگو کنند.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره بیانیه وزارت اطلاعات درباره پروژه منتسب به فرانسه و واکنش پاریس به آن، بیان کرد: آنچه مهم است، فارغ از شخصیت خصوصی افراد، موضعی است که به نام یک دولت منتشر می‌شود و این به هیچ عنوان قابل قبول نیست.

وی افزود: انتظار می‌رفت مقام‌های ذی‌ربط فرانسوی واکنش منطقی داشته باشند و درباره اتفاقی که برای دو کارمند سفارت رخ داد، عذرخواهی کنند؛ افرادی که از ابتدا اعلام کردند مأمور سفارت بوده‌اند، نه دیپلمات سفارت.

بقایی ادامه داد: مقام‌های فرانسوی تصریح کردند که این دو نفر در حال کمک به جامعه مدنی ایران بوده‌اند، در حالی که اساساً چنین مفهومی در حقوق متعارف دیپلماتیک وجود ندارد. اصرار بر اینکه این افراد در فعالیت‌های مرتبط با حمایت از جامعه مدنی مشغول بوده‌اند، در واقع اعتراف به این است که کنوانسیون‌های بین‌المللی دیپلماتیک نقض شده است.

وی تصریح کرد: از همان ابتدا سفیر فرانسه احضار و به‌صورت رسمی به این اقدام اعتراض شد. دو نفری که در این موضوع درگیر بودند نیز از ایران خارج شدند و رسماً اعلام کردیم که امکان بازگشت به ایران را نخواهند داشت.

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: آنچه در این موضوع برعهده وزارت امور خارجه بوده، انجام شده است و طبیعی است دستگاه‌های ذی‌ربط نیز هر زمان که صلاح بدانند، نقطه‌نظرات خود را به شکل مقتضی بیان کنند. وزارت اطلاعات نیز بیانیه خود را با توجه به ملاحظاتی که داشته، صادر کرده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به سؤالی درباره واکنش‌های گسترده فضای مجازی به نحوه مواجهه رهبر شهید انقلاب با تجاوز اخیر و همچنین ادعاهایی درباره فرار ترامپ، اظهار کرد: «وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ»؛ یعنی رعب و ترس از جاهایی که فکر نمی‌کنند به سراغشان آمد. فکر می‌کنم این تحول بیش از پیش باید باعث افتخار ما باشد که ملت ایران در سخت‌ترین شرایط ایستادند و رهبرانشان در محل کار، سنگر و در کشور خود، یعنی جایی که به‌صورت طبیعی باید حضور می‌داشتند، از خطر استقبال کردند و نهراسیدند و تا آخرین لحظه از عزت و تمامیت سرزمینی ایران دفاع کردند.

وی افزود: اتفاقات ۴۰ روزه، به‌ویژه روز نخست، ۹ اسفند، به‌عنوان یکی از افتخارات ایران و ایرانی در تاریخ ثبت خواهد شد. وضعیت طرف مقابل نیز روشن است؛ طرفی که مرتکب نه فقط یک تجاوز نظامی غیرقانونی علیه ایران، بلکه مرتکب جنایات بی‌شماری شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: ما هیچ‌گاه جنایات مدرسه شجره طیبه میناب، ورزشگاه لامرد و قشم و بسیاری دیگر از جنایاتی را که در طول ۴۰ روز و پس از آن طی ۱۷ روز رخ داد، فراموش نمی‌کنیم. قطعاً کسانی که مرتکب این جنایات شده‌اند، خودشان می‌دانند چه جنایتی را مرتکب شده‌اند و این ترس و نگرانی همواره با آنها خواهد بود. همان‌طور که رهبر معظم انقلاب فرمودند، آنها آرزوی مرگ آرام را به گور خواهند برد.

وی در پاسخ به سؤالی درباره سفر هفته گذشته وزیر کشور پاکستان به ایران و اینکه آیا پیام جدیدی درباره مذاکرات ایران و آمریکا منتقل شده است، اظهار کرد: طبیعتاً رفت‌وآمد میان پاکستان و ایران، به‌عنوان دو کشور همسایه، در جریان است. وزیر کشور پاکستان به دعوت آقای مؤمنی، وزیر کشور، به تهران سفر کردند و در این سفر هم موضوعات دوجانبه و هم مباحث مرتبط با تحولات منطقه مورد بررسی قرار گرفت.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: پاکستان تلاش می‌کند از ظرفیت‌های خود در راستای ایفای نقش میانجی‌گرانه استفاده کند. اینکه بگوییم پیام خاص و ویژه‌ای منتقل شده است، به آن معنا نیست؛ بلکه این سفر در ادامه نقش‌آفرینی پاکستان به‌عنوان میانجی در مذاکرات ایران و آمریکا صورت گرفت.

وی ادامه داد: برای پاکستانی‌ها مهم است که به‌عنوان طرفی که نقش مهمی در شکل‌دهی به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد ایفا کردند، این روند را دنبال کنند. واقعاً متأسفیم که برای چندمین بار پیمان‌شکنی آمریکا باعث شد تلاش‌های میانجی‌گرانه با خدشه مواجه شود؛ پیش‌تر این اتفاق درباره عمان رخ داد و این بار درباره پاکستان شاهد آن بودیم.

بقایی در پاسخ به سؤالی درباره هدف بیانیه ضدایرانی جمعی از کشورهای غربی به سرکردگی فرانسه و تمرکز آن بر ادعاهای حقوق بشری و ادبیات مداخله‌جویانه، اظهار کرد: ادعاهای حقوق بشری این کشورها مدت‌هاست رنگ باخته است. طرف‌های اروپایی به هیچ عنوان از جایگاهی برخوردار نیستند که درباره حقوق بشر اظهارنظر یا موعظه کنند؛ به دلیل موضع بسیار ناشایست آنها در قبال جنایاتی که در فلسطین اشغالی رخ داد.

وی افزود: آنها در برابر نسل‌کشی آشکار، بی‌عمل و بی‌تفاوت بودند و صرفاً نظاره‌گر باقی ماندند. در برابر جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ملت ایران نیز موضع نادرستی گرفتند و برخی از آنها رسماً با طرف‌های متجاوز همراهی کردند.

سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: ادعاهای آنها درباره حقوق بشر در ایران، ادعایی است که هیچ عقل سلیمی آن را نمی‌پذیرد و صرفاً رویکرد منافقانه و استاندارد دوگانه آنها را به رخ دنیا می‌کشد و اثر دیگری ندارد.

بقایی درباره شروط ایران برای به رسمیت شناختن طالبان نیز گفت: شاهد هستید که روابط ایران و افغانستان در حوزه‌های مختلف، روابط خوبی است. ما به دلایل کاملاً روشن، دو کشور همسایه و مسلمان هستیم و اشتراکات فرهنگی و تاریخی بی‌شماری داریم و باید بتوانیم در تعاملات، نگرانی‌های یکدیگر را لحاظ کنیم و از ظرفیت‌های مختلف اقتصادی و تجاری بهره ببریم.

وی ادامه داد: ما فارغ از بحث شناسایی، مناسبات خود را با افغانستان در حوزه‌های مختلف ادامه داده و می‌دهیم. موضوع شناسایی، یک بحث حقوقی و سیاسی است و هر زمان که در این زمینه به جمع‌بندی برسیم، تصمیم لازم را اتخاذ خواهیم کرد؛ اما این موضوع نباید باعث شود که روابط خود را در حوزه‌های مختلف ادامه ندهیم یا تقویت نکنیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره سفر همزمان وزرای انرژی و منابع آب و حمل‌ونقل تاجیکستان به تهران، دیدار آنها با وزیر امور خارجه و توافق‌های انجام‌شده، تصریح کرد: سفر این دو وزیر از جمهوری تاجیکستان برای ما بسیار مهم بود. آنها دیدارهای خوبی با همتایان خود داشتند و با وزیر امور خارجه نیز دیداری جداگانه برگزار کردند.

بقایی اظهار کرد: روابط جمهوری اسلامی ایران و تاجیکستان در حال شکوفایی بیش از پیش است. مشترکات دو ملت را می‌دانید و این پیوندهای تمدنی و تاریخی باید به‌عنوان سکو و بستری برای تحکیم روابط در حوزه‌های مختلف، از جمله روابط تجاری و اقتصادی، مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: این کاری است که طی چند سال گذشته با شتاب خوبی آغاز شده و در سطوح عالی هر دو کشور نیز اراده و عزم وجود دارد که این روند با قوت ادامه پیدا کند. سفر اخیر نیز در راستای همین رویکرد و اجرای تفاهم‌نامه‌هایی انجام شد که پیش‌تر، از جمله در سطح رؤسای جمهور دو کشور، به امضا رسیده بود.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره کاهش تراز آب دریای خزر و تشکیل کنوانسیون کشورهای ساحلی و همچنین رایزنی وزارت امور خارجه با کشورهای ساحلی دریای خزر، گفت: درباره موضوع محیط زیست دریایی خزر یک معاهده پنج‌جانبه داریم که سابقه آن به دهه ۱۳۸۰ بازمی‌گردد و حدود ۲۰ سال از عمر آن می‌گذرد. این سند، سند مهمی است و به‌صورت دوره‌ای نیز نشست دولت‌های عضو آن برگزار می‌شود.

وی افزود: موضوع کاهش تراز آب دریای خزر در سال‌های اخیر شدت گرفته است. دلایلی که برای این مسئله ذکر می‌شود، تغییر اقلیم، تشدید تبخیر آب و کاهش ورودی‌های دریای خزر است. این مباحث، موضوعات فنی است که قطعاً سازمان حفاظت محیط زیست به آن خواهد پرداخت، اما در حوزه دیپلماسی و وزارت امور خارجه، از هر ظرفیتی برای تقویت همکاری میان پنج کشور استفاده کرده‌ایم؛ از جمله درباره همین موضوع خاص.

بقایی اظهار کرد: فکر می‌کنم به‌زودی نشست دولت‌های عضو کنوانسیون خزر، احتمالاً در شهریور یا مهرماه، برگزار خواهد شد و یکی از مباحث این نشست نیز موضوع کاهش سطح آب دریای خزر خواهد بود.

وی در پاسخ به سؤالی درباره ادعای معاون رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر تغییر اولویت‌های جنگ با ایران، به‌گونه‌ای که ابتدا کاهش قیمت سوخت و سپس برنامه هسته‌ای ایران در اولویت قرار گرفته است، گفت: این امر نشانه تداوم سردرگمی و اثبات این واقعیت است که از ابتدا این جنگ تحمیلی هیچ مبنایی نداشت، جز ارضای مطامع یک رژیم اشغالگر در منطقه ما.

سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: از ابتدا دلیل آغاز این جنگ تحمیلی را مقابله با یک خطر قریب‌الوقوع از سوی ایران اعلام کردند، اما بعد اعلام کردند اساساً چنین چیزی وجود نداشته است. در مقطعی دیگر نیز به خطر بمب هسته‌ای ایران اشاره کردند؛ دروغ بزرگی که ۳۰ سال درباره آن صحبت می‌کردند.

وی افزود: اگر بخواهیم از جنگی نام ببریم که مبنای آن یک دروغ بزرگ بوده است، قطعاً جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران است. آنها خود را در باتلاقی گرفتار کرده‌اند و برای توجیه شکست‌های خود، هر بار اهدافشان را تغییر می‌دهند یا اهداف جدیدی تعریف می‌کنند.

بقایی تصریح کرد: اکنون دغدغه آنها باز شدن تنگه‌ای شده است که اساساً تا پیش از ۹ اسفند باز بود و تجاوز نظامی آنها به منطقه موجب شد این منطقه گرفتار ناامنی شود و جهان از تبعات این وضعیت آسیب ببیند.

وی تأکید کرد: با این وصف، مهم‌ترین کار برای آمریکا این است که پیش از آنکه دیرتر شود و بیش از این خود و دنیا را در این وضعیت گرفتار و دچار تبعات سوء و پرهزینه کند، خود را هرچه سریع‌تر از این وضعیت خلاص کند. پذیرش اشتباه می‌تواند مقدمه یک تصمیم درست باشد، البته بعید می‌دانیم چنین شجاعتی در بسیاری از تصمیم‌گیران آمریکایی وجود داشته باشد.

بقایی درباره موضع ترامپ در قبال پیمان مکه و هدف و میزان تأثیرگذاری این پیمان نیز اظهار کرد: مهم‌ترین تحولی که در منطقه پس از دو جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران رخ داد، این بود که کشورهای منطقه به این نتیجه رسیدند که آمریکا شریک نامطمئنی است و حضور نظامی آمریکا در کشورهای منطقه صرفاً یک بار بوده و عامل امنیت‌زا نیست.

وی در پایان نشست خبری امروز با اصحاب رسانه، تأکید کرد: این دو عامل باعث شده است بسیاری از کشورهای منطقه به نتیجه‌ای برسند که ما سال‌ها درباره آن گفت‌وگو کرده و کشورهای منطقه را به آن دعوت کرده‌ایم؛ اینکه به خود متکی شوند و تلاش کنند سازوکار امنیتی درون‌زا در منطقه ایجاد کنند.