آموزش همدلی به کودکان با روایت کتاب

به گزارش ایکنا به نقل از انتشارات میچکا؛ در دنیای بیرون از ذهن‌مان قواعدی وجود دارند که به‌راحتی نمی‌توانیم آن‌ها را تغییر دهیم اما اگر سری به خیال‌مان بزنیم هر کاری ممکن به نظر می‌رسد. با تخیل و خیال‌پردازی می‌توان به اشیا جان داد، پرندگان مثل انسان‌ها روی پایشان راه بروند، خزندگان صحبت کنند و جانوران وحشی انتخاب کنند که وحشی باشند یا نباشند و البته این خیال‌پردازی می‌تواند پیوند انسان‌ها با یکدیگر و با حیوانات و طبیعت را بیشتر کند.

خیال‌پردازی در ادبیات کودک همیشه وجود داشته و نویسندگان با استفاده از آن تلاش می‌کنند ضمن جذاب‌تر و سرگرم‌کننده‌تر کردن داستانشان برای کودکان، آن‌ها را با دنیای بی‌مرز تخیل آشنا کنند. داستان‌های تخیلی ضمن تقویت قوه تخیل کودکان که این کارکرد در لایه‌های زیرین متن قرار دارد، مفاهیمی را به آن‌ها معرفی می‌کنند تا یاد بگیرند می‌شود طور دیگری هم فکر و عمل کرد.

کتاب «صدای نی از کجا می‌آمد؟» تألیف راضیه احمدی با تصویرگری الهه جوانمرد یکی از این آثار است. نویسنده، داستان بزغاله‌ای را برای کودک تعریف می‌کند که یک نی دارد و با آن می‌نوازد. مامان‌بزی این نی را به فرزندش داده است تا خود را سرگرم کند؛ چراکه بزغاله معلول است و یک پایش مشکل دارد و با عصا حرکت می‌کند. این متفاوت‌بودن و نقصی که در جسمش وجود دارد او را از بقیه جدا کرده و مجبور است تنها جایی بنشیند و با نی سرگرم باشد. صدایی که از نی‌نوازی بزغاله در جنگل می‌پیچد بسیار گوش‌نواز است و حتی گرگ هم به آن علاقه‌مند می‌شود؛ گرگی که قاعدتاً باید بزغاله را طعمه خود بداند. البته این گرگ هم در پی فرصتی است تا بزغاله را بگیرد و به خانه‌اش ببرد. این فرصت برایش فراهم می‌شود. او بزغاله را می‌گیرد و فرار می‌کند. بزغاله نمی‌تواند از دستش رها شود پس به فکرش می‌رسد که از نی استفاده کند و آن را بنوازد. صدای نی همه‌جا می‌پیچد و به گوش چوپان و مامان‌بزی می‌رسد. همه به سمت خانه گرگ می‌روند که صدا از آنجا می‌آمد؛ اما با صحنه‌ای روبه‌رو می‌شوند که انتظارش را نداشتند.

این داستان را می‌توان بازآفرینی از یکی از قصه‌های «مرزبان‌نامه» دانست که در آن بزغاله‌ای شبیه بقیه بزغاله‌های گله نیست. او باهوش و زرنگ است و می‌تواند خودش را از چنگ گرگ نجات دهد. داستان این کتاب هم درباره همان بزغاله و گرگ است و این‌بار هم بزغاله از دست گرگ نجات پیدا می‌کند اما او کاری می‌کند که گرگ هم نجات پیدا کند!

کتاب مصور «صدای نی از کجا می‌آمد؟» به موضوع کودکان با نقص عضو می‌پردازد و همدلی با آن‌ها را به خوانندگان می‌آموزد. این همدلی می‌تواند به روش‌های مختلفی صورت بگیرد که یکی از این روش‌ها را بزغاله داستان به کار می‌بندد. اگر فرزندی دارید که دچار این مسئله است یا دوست دارید درباره این موضوعات با کودک خود صحبت کنید و ذهن او را آگاه و روشن و قلبش را مهربان تربیت کنید، مطالعه این کتاب مؤثر خواهد بود. البته یک نکته را نیز باید در نظر گرفت و به کودکان گوشزد کرد که با وجود قدرت تخیل انسان‌ها و تغییر هر قاعده‌ای، اما در دنیای بیرون باید مراقب خیال‌پردازی خود باشند و فضای داستان‌ها را امر واقعی نپندارند.

این کتاب تأییدیه وزارت آموزش و پرورش را در سال 1404 به دست آورده و دارای نشان سه لاک‌پشت پرنده است.

در بخشی از متن این داستان می‌خوانیم:

نزدیک غروب، چوپان گله را جمع کرد و به‌سوی ده راه افتاد. بزغاله هم که دیگر نی نمی‌زد و به آواز پرندگان گوش می‌داد، نی را به گردنش آویخت و حرکت کرد.

گله خیلی تند می‌رفت. بزغاله هرچه سعی می‌کرد نمی‌توانست فاصله‌اش را با آن کم کند؛ پس خیلی زود از گله عقب ماند. گرگ منتظر چنین فرصتی بود. پس جستی زد و در یک چشم به‌هم‌زدن بزغاله را گرفت و به‌سرعت به طرف جنگل دوید.

انتشارات میچکا، کتاب «صدای نی از کجا می‌آمد؟» نوشته راضیه احمدی با تصویرگری الهه جوانمرد را در 24 صفحه مصور رنگی و بهای 135 هزار تومان برای کودکان بالای هفت سال منتشر کرده است.