İslamda qonşunun haqqına hörmət
Müəyyən edilmiş qayda-qanunlara əməl etmədən bugünkü ictimai həyatı yaşamaq mümkün deyil. Cəmiyyət və insanların sosial münasibətləri bir çox problemlərə məruz qalır.
Cəmiyyətdə mühüm məsələlərdən biri də xüsusi qanunların nəzərdə tutulduğu qonşuluq məsələsidir. Fərqli mədəniyyətlərdə qonşularla davranış fərqli olsa da, onu idarə edən qaydalara və prinsiplərə diqqət yetirmək çox vacibdir.
Dini nöqteyi-nəzərdən qonşunun xüsusi yeri var ki, onlar ən yaxın adamlardan biri kimi qeyd olunur. Bu səbəbdən qonşulara münasibətdə hüquq və vəzifələr müəyyən edilmişdir ki, onların yerinə yetirilməsi müsbət dünyəvi təsirlərlə yanaşı, axirət savablarına da malikdir.
Qonşu haqqı o qədər önəmlidir ki, Qurani-Kərimdə və din böyüklərinin adət-ənənələrində bu məsələyə diqqət yetirilib və bununla bağlı çoxlu tövsiyələr verilib. Məsələn, Allah qonşular da daxil olmaqla bir neçə kateqoriyada yaxşılığı əmr edir: “Yaxın və uzaq qonşuya da yaxşılıq edin” (Nisa, 36(.
Qonşu mövzusu İslamda o qədər önəmlidir ki, İslam Peyğəmbəri (s) qonşuya olan hörməti anaya hörmətlə bərabər hesab edir: “Qonşuya hörmət anaya hörmət kimi insana lazımdır”. (“Biharul-ənvar”, cild 76, səh. 154).
Hər bir insanın qonşusunun vəziyyətindən xəbərdar olması, sevincində də, kədərində də onun yanında olması lazımdır. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Qonşunun haqqıdır ki, xəstələnsə onu ziyarət edəsən, ölərsə dəfnində iştirak edəsən, səndən borc istəsə, verəsən. Əgər Onun həyatında sevinc olsa, onu təbrik et və dərdinə, kədərinə şərik ol” (Nəhcül-Fəsahə, səh. 291).
Başqa bir rəvayətdə buyurulur: “Meyvə alanda qonşuya hədiyyə ver, əgər bunu istəmirsənsə, o meyvəni gizlincə evə apar və uşağını meyvə ilə (meyvə yeyərkən) evdən çıxarma ki, onun uşağı inciməsin. Yeməyinin qoxusu isə əgər bir az onun üçün göndərmirsənsə, onu incitməsin” (Usul Kafi, 2-ci cild, səh.666).
Qonşuluq ilə bağlı mühüm məsələlərdən biri də qonşuluq sərhədidir. Bu barədə İmam Sadiq (ə) buyurur: “Hər tərəfdən qırx ev".
