تحصيلات آكادميك در فرانسه، نقش‌آفرينی در سريال‌های فاخر و دلزدگی از سينما

گروه هنر: پروانه معصومی كه بازی‌ در سريال‌های فاخری چون امام علی(ع) و يوسف پيامبر را در كارنامه خود دارد، از دهه پنجاه وارد اين حرفه شده و تأكيد دارد كه دليل موفقيت وی در بازيگری تحصيلات آكادميك است.

«پروانه معصومی»

پروانه معصومی، بازيگر سينما و تلويزيون در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) درباره نحوه ورود خود به عالم سينما اظهار كرد: در ابتدای دهه 50 تازه از سفر آلمان برگشته بودم كه همسرم به من خبر داد پيشنهادی جهت بازيگری از سوی احمدرضا احمدی (فيلمساز) به من شده است. من فيلمنامه را خواندم و پسنديدم، اما زمانی كه سر لوكيشن رفتم به دلايلی خاص از پذيرفتن آن نقش انصراف دادم. بعد از اين پيشنهاد بهرام بيضايی برای فيلم «رگبار» از من دعوت به كار كرد كه كار را پذيرفتم و در ادامه بازيگری من به شكل جدی آغاز شد.

وی افزود: در ابتدای ورودم به سينما از طرف خانواده پدرم كه مذهبی نيز بودند با مخالفت‌های بسياری مواجه شدم، اما چون تصميم خود را گرفته بودم با جديت به كارم ادامه دادم، البته تمام مواقع، اين را به ياد داشتم كه كاری نكنم كه سبب شود احترام و عزت خانواده ام زير سؤال رود. در راستای رسيدن به اين خواسته پيشنهاد بازی در بسياری از فيلم‌های گيشه‌ای كه در آن ستارگان آن زمان سينما حضور داشتند را رد كردم. نكته ديگر اينكه می‌خواستم به واسطه كارم اين نكته را به اثبات برسانم كه يك بازيگر زن، هم می‌تواند مادر باشد هم اينكه با حفظ عزت يك زن ايرانی، هنرمند نيز باشد.

وی در پاسخ به اين سؤال كه بازيگری را چگونه آموخته است، گفت: بازيگری را من در فرانسه زير نظر يكی از اساتيد مطرح بازيگری آموختم و فكر می‌كنم همين تحصيلات تخصصی سبب شد من در كارم موفق باشم. نكته ديگر اينكه من در آنجا ديدم كه تفاوت چندانی بين بازيگران ايرانی و خارجی وجود ندارد، بلكه تنها فن كلام است كه سبب شده كيفيت كاری برخی بازيگران زن و مرد ايرانی كاهش پيدا كند؛ اين ضعف در شرايطی است كه به راحتی می‌توان آن را بر طرف كرد.

وی در پاسخ به اين سؤال كه جايگاه زن در سينمای قبل از انقلاب چگونه بود؟ گفت: برای بازيگر زن به هيچ وجه نمی‌شد جايگاهی تعريف كرد، زيرا اعتباری وجود نداشت كه بخواهيم درباره آن نظر دهيم، ولی آنچه مشخص بود نقش ابزارگونه زن در سينمای آن زمان بود كه از زنان تنها برای رونق گيشه بهره برده می‌شد.

«گل‌های داودی» اولین تجربه پس از انقلاب در سینما

بازيگر سريال «امام علی (ع)» ادامه داد: من كارم را در سينمای بعد از انقلاب با فيلم «گل‌های داودی» رسول صدرعاملی آغاز كردم. در آن زمان من 37 سال سن بيشتر نداشتم، اما قرار بود نقشی را بازی كنم كه حدوداً 20 سالی از من بزرگ‌تر بود. من در فيلم پسری جوان (بيژن امكانيان) داشتم. اين نقش كه اولين كار ملودرام من بود بسيار فيلمنامه سختی داشت و اولين كاری بود كه پس از انقلاب، زن در آن حضوری پررنگ داشت؛ كاری كه با استقبال مخاطبان هم مواجه شد.

معصومی ادامه داد: پس از بازی در چند فيلم ديگر، تجربه همكاری در «ناخدا خورشيد» پيش آمد؛ فيلمی كه در آن، فيلمساز بزرگی پشت دوربين بود و من هميشه دوست داشتم كه با وی همكاری كنم، البته قبل از اين فيلم قرار بود در سريال «كوچك جنگلی» نيز با وی همكاری داشته باشم، حتی چند سكانس نيز از من برای اين كار گرفته شد، اما زمانی كه تقوايی از اين مجموعه كناره‌گيری كرد من نيز چون با وی قرارداد داشتم در كار حضور نيافتم. به هر حال تجربه همكاری با اين فيلمساز هيچ‌گاه برای فراموش شدنی نيست.

وی در بخش ديگری از اين گفت‌وگو درباره تجربه‌های تلويزيونی خود به ويژه سريال‌های «امام علی(ع)» و «يوسف پيامبر» چنين گفت: درباره سريال «امام علی (ع)» بايد بگويم كه از ابتدا نقش «هاجر» برای من نوشته شده بود، حتی زمانی كه پايم شكست، ميرباقری منتظر ماند تا شرايط جسمانی من مهيا شود تا بتوانم جلوی دوربين روم. به شخصه بايد بگويم كه بازی در اين كار به اندازه‌ای برايم مهم بود كه حاضر شدم زودتر از موعد مقرر پايم را از گچ در آورم تا بتوانم نقش دلخواهم را بازی كنم.

عدم همخوانی با نقشم در «یوسف پیامبر»

اين بازيگر ادامه داد: درباره نقشم در «يوسف پيامبر» هم بايد بگويم كه خصوصيت‌های اخلاقی نقش، به هيچ وجه با خصوصيات من همخوان نبود، چون در آن سريال نقش زنی خشن كه همسر فرعون بود را ايفا كردم؛ نقش‌آفرينی كه بسيار برايم سخت بود، ولی خوشبختانه توانستم از عهده آن برايم. درباره كيفيت كاری دو كارگردان هم بايد بگويم كه به هيچ وجه اين دو قابل قياس با هم نيستند، چون هر كدام خصوصيات خاص خود را دارند، اما همين اندازه بگويم كه آنها هر كدام در حيطه خود، كار بلد هستند.

وی در پاسخ به سؤالی ديگر مبنی بر اينكه جايگاه زن در سينمای بعد از انقلاب را چگونه ارزيابی می‌كند؟ بيان كرد: در ابتدای انقلاب من خيلی اميدوارم بودم كه زن بتواند به جايگاه شايسته خود در سينما دست يابد، اما متأسفانه با گذشت سال‌ها هم اكنون من به يك دلزدگی و دلشكستگی رسيده‌ام، زيرا به اندازه‌ای بازيگری در سينمای كنونی بی‌ارزش شده كه هر كسی می‌تواند در آن به عنوان بازيگر كار كند. اين وضعيت به اندازه‌ای بد شده كه من اميدوارم ديگر جلوی دوربين نروم.

وی در تكميل توضيح فوق گفت: سينمای فعلی را به شدت مرد سالار می‌دانم كه در آن مردان حضوری فعال و تاثيرگذار دارند و به عنوان بازيگر زن بايد خيلی تلاش كنم تا بتوانم كار دلخواهم را انتخاب كنم. اين سختی‌ها در شرايطی است كه دشواری‌هايی كه زن‌ها در سينما ايران دارند را مردان به هيچ وجه ندارند.

اين بازيگر درباره شأن و جايگاه زن مسلمان در سينما و اينكه بازيگر زن ايرانی بايد چه شاخصه‌هايی بايد داشته باشد؟ چنين توضيح داد: از نگاه من رعايت اخلاق اسلامی برای زنان در سينما علاوه بر اينكه برايشان تبعات مثبت بسياری به همراه خواهد داشت در بازيگری هم برايشان سود دارد. نكته ديگر اينكه ارزشی كه زن ايرانی و مسلمان دارد به هيچ وجه نبايد با مسائل غير اخلاقی خدشه‌دار شود. با توجه به اين توضيح آنچه كه ما هم اكنون در سينما بين زنان و مردان می‌بينيم نشئت‌گرفته از خصوصيات شخصی هر نفر است، چون ذات و تربيت هر بازيگر است كه می‌تواند اخلاقيات وی را هدايت كند.

وی در پايان درباره تجربه ديدار خود با مقام معظم رهبری و اتفاقات و حواشی كه بعد از آن برای وی روی داد، خاطرنشان كرد: قبل از پاسخگويی به اين سؤال بايد بگويم كه من برای مردمی كه تنها صدای امريكا را گوش می‌دهند، متأسف هستم؛ چراكه خام دروغ‌های آنها می‌شوند. من اين موضوع را بعد از ديداری كه با مقام معظم رهبری به همراه سينماگران داشتيم به خوبی مشاهده كردم. اين وضعيت در شرايطی است كه سخنان من در حضور رهبر معظم انقلاب موجود است، اما شبكه‌های بيگانه آن را تحريف كردند و برخی‌ها هم خام اين قبيل شبكه‌ها شدند. در پايان آرزو می‌كنم كه مردم كشورم روزی تنها مخاطب شبكه‌های داخلی باشند نه شبكه‌های بيگانه كه حقايق را تحريف می‌كنند.