ماه رمضان تمرينی برای به بند كشيدن شيطان در طول سال است

گروه حوزه‎های علميه: استاد اخلاق حوزه، بر لزوم التزام مردم به رعايت اخلاقيات و دوری از گناهان همچون رمضان، در ساير ايام سال تاكيد كرد و گفت: ماه رمضان تمرينی برای به بند كشيدن شيطان در طول سال است.

حجت‎الاسلام والمسلمين رجبعلی امامی، استاد اخلاق حوزه علميه در گفت‎وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن (ايكنا) با اشاره به امتيازات ماه مبارك رمضان گفت: ماه رمضان، ماه خداست و به نوعی مهمترين ماه سال محسوب می‎شود، چرا كه انسان در اين ماه، فرصتی استثنايی برای رسيدن به كمال و لقای الهی می‎‏يابد و از دو ماه قبل برای درك اين ماه به آمادگی می‎رسد.

وی افزود: روزه گرفتن در ماه رمضان تنها يك وسيله محرك است كه انسان بتواند از اين طريق در فاز اين ماه قرار بگيرد و ديگر لوازم مهم در رمضان، از جمله تقرب به خدا، ذكر، قرائت قرآن، كمك به مردم، اطعام فقرا و اقارب و... چاشنی رسيدن به خدا هستند.

اين استاد حوزه يادآور شد: ماه رمضان را ماه قرآن نيز ياد می‎كنند و بر همه مسلمانان و مومنان است كه در اين زمينه با درك اهميت و جايگاه قرآن با انس بيشتر با كلام الهی، نسبت به قرآن و فهم قرآن اقدام كنند؛ در حقيقت شايد بالاتر از قرائت قرآن، فهم آيات الهی و تفكر در اين آيات و رسيدن به جلوه‎های نورانی هدايت قرآنی است كه به همين دليل بايد از تك تك لحظات اين ماه برای رسيدن به خدا از طريق كلام وحی تلاش كنيم.

امامی بيان كرد: روايات بسياری از حضرات معصومين(ع) پيرامون فلسفه روزه‎داری نقل شده است كه از آن ميان، روايتی از حضرت ثامن‎الحجج در اسناد شيعه به يادگار مانده است كه به زيبايی به ابعاد روزه و ماه رمضان اشاره دارد؛ در اين روايت، حضرت می‎فرمايند كه «انما امروا بالصوم لكى يعرفوا الم الجوع و العطش، فيستدلوا على فقر الآخرة، و ليكون الصائم خاشعا ذليلا مستكينا ماجورا و محتسبا عارفا، صابرا على ما اصابه من الجوع و العطش، فيستوجب الثواب مع ما فيه من الامساك عن الشهوات و يكون ذلك واعظا لهم فى العاجل و رائضا لهم على اداء ما كلفهم و دليلا لهم فى الآجل و ليعرفوا شدة مبلغ ذلك على اهل الفقر و المسكنة فى الدنيا فيؤدوا اليهم ما افترض الله لهم فى اموالهم‏».

وی افزود: وقتى از حضرت درباره فلسفه روزه مى‏پرسند، مى‏فرمايد؛ همانا (مردم) مامور به روزه شدند تا بشناسند درد و ناگواری‌هاى گرسنگى و تشنگى را و آنگاه استدلال كنند بر سختی‌هاى گرسنگى و تشنگى و فقر آخرت، همچنان كه پيامبر (ص) در خطبه شعبانيه مى‏فرمود: واذكروا بجوعكم و عطشكم جوع يوم القيمة و عطشة، ياد آوريد از گرسنگى و تشنگى روزه داريتان گرسنگی‌ها و تشنگی‌هاى روز قيامت را، كه اين يادآورى انسان را به فكر تدارك قيامت مى‏اندازد تا سعى كند، جد و جهد بيشترى در كسب رضاى خداوند و كمك به مخلوق ضعيفش بنمايد و آنان را از امكانات مادى و غير مادى خويش بهره‏مند سازد.

امامی يادآور شد: آنگاه امام(ع) خصوصيات روزه‌دار را بر می‎شمرد كه هر آينه روزه‏دار بايد (به پيشگاه خداوند) بنده‏اى خاشع و ذليل و داراى استكانت و وقار باشد، (و خود و عمل خويش را) ماجور و مثاب دانسته (و بداند كه اعمال و زحماتش) به حساب مى‏آيد (و ناديده گرفته نمى‏شود) و در همه حال به آنچه كه انجام مى‏دهد از عبادات عارف باشد، و بر آنچه كه از گرسنگى و تشنگى به او مى‏رسد صبر كند و در آن هنگام با امساك از شهوات (و پيروى نكردن از نفس اماره بسوء) مستوجب ثواب فراوانى مى‏شود، (و خداوند اجر و ثواب عبادت روزه‏داريش را به او مرحمت‏خواهد فرمود) و اين اوصاف حميده (كه براى صائم ذكر شد) واعظ خوبى براى روزه‏داران در دنيا خواهد شد، (كه اثرات وضعى اين اوصاف كاملا در چهره و اعمال و رفتار آنان مشهود خواهد گشت).

وی افزود: در اين روايت آمده است كه واجب است‏ بر روزه‏داران بر اداء آنچه كه مكلف به آنند و راهنماى خوبى براى آنان است در عالم عقبى، و آنان بايد بشناسند شدت و اهميت مشكلات فقرا و بيچارگان را كه تا رحمت آورند بر فقراء و مساكين در دنيا، سپس اداء نمايند حقوق آنان را كه خداوند در اموالشان مقرر فرموده است (يعنى اينطور نباشد كه خود خوب بخورند و بپوشند و ديگران گرسنه باشند).

اين استاد اخلاق حوزه يادآور شد: يكی از ابعاد ديگر روزه‎داری و به طور كلی ماه مبارك رمضان، بسته شدن شيطان در اين ماه و بازشدن درب‌های آسمان است كه در اين زمينه روايات بسياری از روات شيعه و سنی نقل شده است؛ روايات بسيار زيادی بر بسته شدن دستان شيطان در اين ماه دلالت دارد؛ رسول الله (ص) فرمود كه «ان الشيطان ليجرى من ابن آدم مجرى الدم فضيقوا مجاريه بالجوع‏»، كه شيطان جريان مى‏يابد و نفوذ مى‏كند در فرزندان آدم، مانند جريان خون در بدن پس مجارى شيطان را در وجود خود به واسطه گرسنگى يعنى روزه تنگ نمائيد؛ از اين حديث نيز به اين حقيقت اشاره می‎شود كه وقتی بندگان با اراده خود در گرمای بالای 40 يا 50درجه در ساعات طولانی روزانه تابستان روزه می‎گيرند و نبايد گناهی مرتكب شوند كه روزه آنان باطل شود در حقيقت شيطان را در يك حالت تنگنا قرار می‎دهند چون روزه‌داری اعمالی دارد كه رعايت اين اعمال به طور اتوماتيك‎وار انسان را از بسياری از گناهان برحذر می‎دارد و شيطان نيز دست بسته خواهد ماند.

وی گفت: وقتی انسان در روز و حتی شب ماه رمضان خود را از دروغ، تهمت، ناسزا، شهوت‌ر‌انی، چشم‎چرانی، فريب ديگران، آزار و ستم ديگران و خوردن مال حرام منع می‎كند، مجال كمتری برای گمراه كردن مردم از سوی شيطان باقی می‎ماند؛ اين درس بزرگی برای بندگان است كه اگر هميشه سعی كنند اينگونه رفتار كنند شيطان به جای يك ماه، هر دوازده ماه سال در بند خواهد بود و صرفا به ماه رمضان خلاصه نمی‎شود.