سکینهسادات پاد مطرح کرد
زنان در اندیشه رهبر شهید؛ فراتر از کلیشهها و در جستجوی تعالی معنوی
تحول جایگاه زنان در ایران پس از انقلاب، تنها یک تغییر آماری در نرخ سواد نیست، بلکه حاصل یک اندیشه تمدنی و توحیدی است. سکینهسادات پاد در سخنانی، به بررسی سیره عملی امام مجاهد شهید در مسیر توانمندسازی زنان، تفاوت بنیادین مدل رشد زن مسلمان با تمدن غرب و ضرورت «تسهیلگری» در ساختارهای اجرایی برای توازن میان نقش مادری و حضور اجتماعی پرداخت.
به گزارش ایکنا آیین بزرگداشت امام مجاهد شهید عصر دوشنبه ۲۶ مردادماه در حوزه هنری انقلاب اسلامی با حضور اندیشمندان و فعالان عرصه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی برگزار شد. گزارش بخش اول این آیین با عنوان بیانیه گام دوم؛ کتیبه آغاز «چله دوم» و سند جامع حکمرانی برای تمدن اسلامی و راهبرد امتسازی و نقش حضور فعال مردمی در تحقق گام دوم انقلاب تقدیم مخاطبان شد. در بخش دوم این مراسم، پنل تخصصی با حضور اساتید و صاحبنظران برگزار شد که گزارش سخنان رضوان حکیمزاده با عنوان از اندیشه تا ثمره؛ کالبدشکافی مدل تربیتی امام شهید در پیشران تمدنسازی و جایگاه «مادر انقلاب» در مسیر رستاخیز تمدنسازی و حرکت عمومی تقدیم شد، در ادامه سکینهسادات پاد، با موضوع (جایگاه زن در اندیشه رهبر حکیم شهید) نیز سخنان خود را ارائه کرد که در ادامه میخوانیم:
سخن گفتن پیرامون شخصیت مجاهد، آزاد و نخبه یگانه دوران، از سختترین موضوعات است. در اینجا به تعبیر «جرج جرداق» (مسیحی) اشاره میکنم که هنگام ورود به شخصیت امیرالمومنین(ع) و علامه امینی، ایشان را بهعنوان وکیلی برای یک پرونده تاریخی میخواند. او پس از آشنایی مختصر با نهجالبلاغه، اذعان کرد که جذابیت کلام امیرالمومنین او را مجذوب ساخت و در نهایت کتاب پنججلدی «صوتالعداله» را نوشت تا به دنیا ثابت کند حضرت علی(ع) متعلق به شیعیان نیست و شخصیتی جهانشمول با ارزشهای الهی جهانی دارد. درباره رهبر شهید نیز، اگرچه ایشان شخصیتی بینظیر داشتند، اما برای انتقال واقعی اندیشههایشان، باید بارها و بارها آثارشان را بازخوانی کنیم.
نگاه امام شهید به جایگاه زن و خانواده
جوانان؛ مخاطب انحصاری و موتور محرک پیشرفت در بیانیه گام دوم
پایانبخش این پنل تخصصی سخنان ابوذر یاسری با موضوع (جوان و پیشرفت ایران) بود که در ادامه با هم میخوانیم:
در این نشست قصد دارم به بررسی جایگاه و نقش جوانان در اندیشه مقام معظم رهبری(مدظله العالی) بپردازم.
محور بحث ما بر سه محور استوار است: نخست، تبیین نگاه حضرت آقا به جوانان؛ دوم، بررسی مبانی و بنیانهای این نگاه و در نهایت، بررسی الزامات پیشرو برای تحقق این اهداف:
۱. مخاطب انحصاری: جوانان محوریت بیانیه گام دوم
اگر به متن «بیانیه راهبردی گام دوم» نگاه کنیم، نکتهای بسیار چشمگیر به نظر میرسد: در این بیانیه، جوان نه بهعنوان یکی از اقشار جامعه، بلکه بهعنوان «مخاطب انحصاری» مورد خطاب قرار گرفته است. این یک سند و حجت است میان ما و نویسنده شهید بیانیه که هدف اصلی ایشان، مخاطبه کردن مستقیم جوانان است.
در آغاز این بیانیه، حضرت آقا صریحاً میفرمایند: «اینک در آغاز فصل جدیدی از زندگی جمهوری اسلامی، مایلم با جوانان عزیزی که باب میدان عمل میگذارند تا بخش دیگری از جهاد بزرگ برای ساختن ایران اسلامی بزرگ را آغاز کنند، سخن بگویم.»
این عبارت نشان میدهد که ایشان مستقیماً با جوانان سخن میگویند و در واقع، گام دوم انقلاب، توکلی بر دوش جوانانی است که باید این مسیر را پیش ببرند.
۲. جوان؛ موتور محرک و عامل تغییر
در منظومه فکری ایشان، جوانی تنها یک دوره سنی نیست، بلکه دارای نقشهای استراتژیک است:
- موتور محرک: جوانان موتور محرک کشور و بیداری اسلامی هستند.
- نقش تاریخی: جوان دارای نقشی تعیینکننده در عرصه حیات اجتماعی است.
- حامل مسئولیت: از نظر ایشان، جوان حامل «سنگینترین بار مسئولیت» است.
در اینجا باید به یک نکته انتقادی اشاره کنیم؛ در ادبیات رایج ما، گاهی نگاه تحقیرآمیزی به جوان وجود دارد و او را «جاهل» یا «بیتجربه» میپندارند. اما نگاه حضرت آقا کاملاً متفاوت است؛ ایشان معتقدند دوران جوانی، دوران تعیینکننده سرنوشت تاریخی ملت ایران است. اگر میخواهیم آینده کشور را پیشبینی کنیم، باید به وضعیت و ظرفیتهای نسل جوان بنگریم. در واقع، نسل جوان عامل و مجری مباشر تحقق «سند چشمانداز» کشور است.
۳. مبانی و بنیانهای اندیشه پیشرفت
پرسش این است که چرا در اندیشه ایشان، چنین جایگاه برجستهای برای جوان تعریف شده است؟ پاسخ در دو بنیان اساسی نهفته است:
بنیان اول: پیشرفت، مقولهای انسانی است.
پیشرفت تنها به معنای توسعه تکنولوژی، عمران یا آبادانی ظاهری نیست. پیشرفت در اصل، یک «مقوله انسانی» است. مهمترین سرمایه گام دوم، نیروی انسانی مستعد و کارآمدی است که زیربنایی عمیق از ایمان و دین داشته باشد.
حضرت آقا تأکید میکنند که این سرمایههای انسانی (نخبگان و جوانان بااستعداد)، ثروتی برای کشور هستند که هیچ اندوخته مادی با آن قابل مقایسه نیست. به بیان ساده: پیشرفت ایران بدون فعالسازی ظرفیتهای انسانی، هرگز به تحقق کامل نمیرسد؛ حتی اگر مدرنترین تکنولوژیها یا زیرساختهای شهری را داشته باشیم.
بنیان دوم: پیوند پیشرفت با «امید»
پیشرفت با مسئله «امید» پیوندی ناگستنی دارد. در بیانیه گام دوم، پس از تحلیل قوتها، ضعفها، فرصتها و تهدیدها، ایشان به بخش «توصیهها» میرسند. روح حاکم بر این توصیهها، ایجاد امید و اعتماد به توانمندیهای جوانان است تا بتوانند با تکیه بر این امید، مسیر پیشرفت را هموار کنند.
۴. نخستین توصیه: امید و نگاه خوشبینانه به آینده
در میان توصیههای حضرت آقا، نخستین و حیاتیترین توصیه، «امید و نگاه خوشبینانه به آینده» است. چرا که هرگونه حرکت و تلاشی بدون امید، امکانپذیر نیست. در این راستا، میتوان به داستانی از یکی از انبیاء الهی اشاره کرد که کشاورزی را دید که با شدت در حال کار است، اما ناگهان امیدش را از دست داد و متوقف شد؛ اما با بازگشت امید به قلبش، مجدداً با همان قدرت به کار بازگشت. این مثال ساده، حقیقتی بزرگ را میرساند: «حرکت بدون امید، ناممکن است».
حتی در مسائل اجتماعی و سیاسی، مانند انتخابات، ایشان میفرمایند که «دل امیدوار است که پای صندوق میآید». بنابراین، اگر میخواهیم شاهد مشارکت و پیشرفت در نهادها و دولتها باشیم، باید ابتدا امید را در جامعه زنده کنیم. اما تأکید ایشان بر «امید واقعی» است، نه «امید کاذب». امید کاذب، مانند دل بستن به وعدههای توخالی قدرتهای خارجی (مانند وزیر خارجه آمریکا) است که نتیجهای جز ناامیدی بیشتر ندارد؛ در حالی که امید واقعی، تکیه بر توانمندیهای درونی و ظرفیتهای انسانی است.
۵. ظرفیت انسانی و چالش «فرار مغزها»
وقتی از ظرفیت انسانی جوانان سخن میگوییم، باید به پدیده «فرار مغزها» توجه کنیم. علت اصلی این اتفاق چیست؟ زمانی که ما بهعنوان مدیران و مسئولین، به ظرفیتهای داخلی امید نداریم و پروژه اصلی کشور را به خارج میسپاریم، در واقع به جوانان پیام میدهیم که امید در اینجا نیست. برای توقف این روند، باید ابتدا روح امید و اعتماد را در بدنه مدیریتی کشور احیا کنیم.
۶. روح خودباوری؛ شاخصه اصلی جوان بودن
امید، نیازمند «روح خودباوری» است. کلیدواژه انقلاب اسلامی، عبور از وابستگی و رسیدن به این باور است که «ما میتوانیم». از نظر حضرت آقا، «جوان بودن» تنها یک عدد و سن خاص نیست، بلکه یک وضعیت روانی و ذهنی است. شاخص اصلی جوان بودن، داشتن «روح خودباوری» است. بر این اساس:
- ممکن است فردی از نظر سنی جوان نباشد، اما چون روحیه امید، اراده برای تغییر و خودباوری دارد، «جوان» محسوب میشود.
- در مقابل، ممکن است کسی در سن جوانی باشد اما اگر روحیه خودباوری را نداشته باشد، از جریان پیشرفت عقب مانده است.
این روحیه جوانمایه، در تمامی عرصهها مورد نیاز است:
- در پیشرفت علمی و فناوری: برای نوآوری و تولید.
- در پیشرفت اقتصادی: برای کارآفرینی و مدیریت تولید.
- در عرصههای سیاسی، فرهنگی، اخلاقی و معنوی: برای استقرار عدالت و تعالی جامعه.
۷. ویژگیهای روانشناختی و نقش والدین
جوانی در نگاه مقام معظم رهبری، مجموعهای از ویژگیهای روانشناختی و کنشی است؛ ویژگیهایی چون: انگیزه، انرژی، تحرک، آرمانخواهی، شجاعت، خلاقیت و ابتکار عمل.
در اینجا نقش والدین بسیار حیاتی است. اگر والدین با روایتهای نادرست از گذشته یا نگاههای بدبینانه، «تزریق ناامیدی» کنند، گسستی در نسل جوان ایجاد میشود. ما باید محیطی بسازیم که خاستگاه امید در میان جوانان فعال شود و مانع از تخریب روحیه آنها گردیم.
۸. جوان؛ کنشگر امروز و آیندهساز
نکته پایانی و بسیار مهم این است که جوان، صرفاً «آیندهساز» نیست، بلکه «کنشگر امروز» و «اکنونساز» است. جوان نباید منتظر آینده بماند تا نقشآفرین شود، بلکه همین حالا باید در میدان باشد. به همین دلیل است که در بیانیه گام دوم، تأکید شده است که ما به «مدیران جوان»، «کارگزاران جوان» و «اندیشمندان جوان» نیاز داریم تا در تمامی عرصههای اجرایی و نظری، فعال باشند.
انتهای پیام 
