تحلیل گفتمان مناظرههای امام رضا(ع) در دومین شماره «فرهنگ رضوی»
گروه اندیشه: دومین شماره فصلنامه «فرهنگ رضوی» به صاحبامتیازی بنیاد بینالمللی فرهنگی هنری امام رضا(ع)، به مدیرمسئولی سیدجواد جعفری احمدآبادی و سردبیری جلال درخشه منتشر شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا)، دومین شماره فصلنامه تخصصی «فرهنگ رضوی» با مقالاتی همچون «تحلیل گفتمان مناظرههای امام رضا(ع)» از حسن مجیدی، «امامت و موضوع تمدن اسلامی؛ سیری تحلیلی از حضرت ابراهیم تا حضرت رضا(ع)» از ابوالفضل خوشمنش و «فرهنگ رضوی و جامعه آرمانی» از علی سروریمجد منتشر شد.
بنا بر این گزارش، «تحلیلی بر چرایی اصرار مأمون و انکار امام رضا(ع) در ماجرای ولایتعهدی» از سید عبدالکریم حسنپور، «نقش رزق حلال در استحکام نهاد خانواده در سیره و سخن امام رضا(ع)» از مرتضی رحیمی، «مؤلفههای سلامت و بهداشت روان خانواده در روایتهای رضوی» از فائزه عظیمزاده اردبیلی و عاطفه ذبیحی دیگر مقالات دومین شماره «فرهنگ رضوی» است.
از ویژگیها و نقاط بارز سیره امام رضا(ع) مواجهه ایشان با نمایندگان ادیان و مذاهب گوناگون در قالب مناظرههایی است که بر خلاف اهداف مأمون از برگزاری آنها، به عرصهای برای دفاع از مرزهای اعتقادی اسلام، امامت و عقاید بهحقِ شیعه و به ویژه اثبات صلاحیت و حقانیت امام برای امامت و خلافت تبدیل شد.
استحکام در استدلال، استناد امام(ع) به منابع دستاول ادیان ابراهیمی و احاطه ایشان بر زبان، تفاسیر و دقایق کتابهای مقدس این ادیان از شگفتیهای این مناظرههاست که کاملاً با موفقیت امام و شکست طرفهای مناظره همراه بود.
با توجه به همین نکات، در مقاله «تحلیل گفتمان مناظرههای امام رضا(ع)»، سعی شده است که به برخی پرسشهای مشخص پاسخ داده شود. پرسشهایی از قبیل این که از منظر تحلیل گفتمان، مناظرههای امام رضا(ع) با دیگران چگونه تحلیل میشود؟ بهرهگیری از این روش چه زوایایی از منظر زبانی و موقعیت طرفهای گفتوگو میگشاید؟ ویژگیها و ظرفیتهای مناظرههای امام رضا(ع) به منزله شکلی از ارتباط کلامی و تبلیغ دینی چیست؟
هدف نگارنده این بوده است که با پاسخ به این پرسشها از منظری متفاوت به این مناظرهها نگریسته شود و با بهرهگیری از تواناییهای تحلیل گفتمان انتقادی در قالب متغیرها و مقولههای عملیاتی، این مناظرهها موشکافانه بررسی شود.
نویسنده بر آن است که دقت در مناظرههای امام رضا(ع) با نمایندگان ادیان و فرق دیگر، با تمرکز بر مقوله واژگان، چشمانداز، استعاره، انسجام تاریخی، نقل قول و تأکید ساختاری نشاندهنده این واقعیت است که امام(ع) با وجود اثبات حقانیت و ابطال ادعاهای طرفهای مناظره، از منازعه اخلاقگریزِ گفتمانی بر حذر مانده و در کمال صراحت، دقت، ادب و احترام، نفس این مناظرهها را به عرصهای برای اثبات امامت و خاتمیت پیامبر اسلام(ص) تبدیل کردهاند.
یادآور میشود، فصلنامه «فرهنگ رضوی» به صاحبامتیازی بنیاد بینالمللی فرهنگی هنری امام رضا(ع)، به مدیرمسئولی سیدجواد جعفری احمدآبادی و سردبیری جلال درخشه منتشر میشود و مقالههای پژوهشی در زمینههای اعتقادی، کلامی، فقهی، تفسیری، حدیثی، تاریخی، تطبیقی و سایر ابعاد علمی با محوریت امام رضا(ع) را میپذیرد.
