اسلام در تمام زمینههای حیات بشر، سیستمی از مفاهیم را عرضه کرده است
گروه اجتماعی: مجتهد علوم حوزوی با اشاره به نظریه خود به نام نظریه اندیشه مدون در اسلام گفت: این نظریه معتقد است که اسلام در تمام زمینههای حیات بشر یک مجموعه جامع به هم پیوسته و سیستمی از مفاهیم را عرضه کرده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، آیتالله مهدی هادوی تهرانی، مجتهد علوم حوزوی و رئیس گروه فقه و حقوق شورای بررسی متون وزارت علوم امروز چهارشنبه، 27 آذر در نخستین کنگره بینالمللی اخلاق تولید مثل در جهرم گفت: یکی از این مسائل که امروز با آن سرو کار داریم بحث جمعیت است که به نحو جدی امروز با آن مواجه هستیم و در پاسخگویی به سؤالات و مسائل روز از جمله جمعیت با دو رویکرد نادرست روبهرو هستیم.
وی ادامه داد: نخستین رویکرد این است که به یکسری مفاهیمی که از ظواهر نفوس فهمیده میشود استناد کنیم و نگاه اخباری و نصگرایانهای بخواهیم نسبت به دین اعمال کنیم، نماد واضح آن در تفکر سلفی و وهابی دیده میشود که به ظواهر بسیار اصرار دارند.
نویسنده کتاب «مبانی کلامی اجتهاد» گفت: موضع چنین جریاناتی در مسئله جمعیت این است که تأکید بر فراوانی جمعیت است و بحثهایی مانند مشکلات اقتصادی، بهداشتی و فرهنگی نادیده گرفته میشود.
وی افزود: در دورانی که ما در بخش وسیعی از کشور سیاست کنترل جمعیت را اعمال میکردیم بخشی از کشور ما که تحت تأثیر این نوع تفکرات بود، اصلاً به این نوع مباحث توجهی نداشتند.
آیتالله هادوی تهرانی ابراز کرد: در مقابل این نوع تفکر یعنی تفکر افراطی، تفکر تفریطی نیز در جریانات اسلامی وجود دارد و آن تفکری است که وقتی با یک مسئلهای مثل جمعیت مواجه میشود سعی میکند تا آنجایی که ممکن است نقش دین را کمرنگ کرده و آن را به حاشیه براند.
رئیس گروه حقوق شورای بررسی متون وزارت علوم اضافه کرد: این نوع تفکر تأکید دارد که اسلام یکسری مفاهیم کلی را مطرح کرده است اما برای وارد شدن به این جزئیات نباید به دین مراجعه کرد و این نوع نگاه، نگاه سکولاری به دین است که از حوزه اجتماعی سعی میکند دین را خارج و کمرنگ کند.
لزوم تبیین نگاههای متعادل به جمعیت به زبان امروزی
وی خاطرنشان کرد: در مقابل این دو نگاه افراطی و تفریطی راه مستقیمی وجود دارد و همان راهی است که اهل بیت(ع) به ما معرفی کردهاند و اسلام ما را به آن دعوت کرده است و باید به زبان امروزی آن را تبیین کنیم.
آیتالله هادوی تهرانی بیان کرد: بر اساس نظریه اندیشه مدون در اسلام، ما بر پایه مبانی کلامی پذیرفته شدهای که در اسلام وجود دارد به یک نتیجهگیری دست یافتیم و هرچند این نتیجهگیری شاید در سابقه علمی ـ دینی ما به این شکل دیده نمیشود اما ریشههای این نوع تفکر وجود دارد و این نگاه معتقد است که اسلام در تمام زمینههای حیات بشر یک مجموعه جامع به هم پیوسته و سیستمی از مفاهیم را عرضه کرده است.
وی با بیان اینکه در این نظریه عناصر دینی به دو بخش جهانشمول و عناصر موقعیتی تقسیم شده است، گفت: اسلام برای تمام زمانها و مکانها مفاهیم خود را بیان کرده است و آنچه که ما از حقیقت اسلام با آن مواجه هستیم ترکیبی از عناصر جهانشمول، فرازمانی و فرامکانی و عناصری وابسته به زمان و مکان است.
این مجتهد علوم حوزوی عنوان کرد: در هر زمینهای فلسفهای در اسلام وجود دارد که مفاهیمی مربوط به حوزه هستیشناسی، انسانشناسی و خداشناسی است و تمام این مفاهیم، مفاهیم غیروابسته به شرایط هستند؛ بنابراین آنچه که ما امروز به نصوص دینی مثل قرآن و روایات مراجعه میکنیم تطبیقی از مفاهیمی است که در شرایط خاص عرضه شده است و ما باید به آن مراجعه کنیم.
جمعیت باید در فضای مبانی و اهداف اسلامی دیده شود
آیتالله هادوی مهدوی خاطرنشان کرد: در بحث اجتماعی مسئله جمعیت به مسئله خانواده مرتبط میشود و بالاخره در بحث فردی مسئله جمعیت نیز به مسئله ازدواج اشاره کردیم؛ درست است که اسلام بر مسئله جمعیت تأکید داشته است اما این تأکید بر مسئله جمعیت به این معنا نیست که واقعاً عنصر تأکید و تکثیر جمعیت عنصر جهانشمول باشد که در همه شرایط و موقعیتها اسلام بر روی آن تأکید داشته باشد؛ جمعیت باید در فضای مبانی و اهداف اسلامی دیده شود که در آن فضا وقتی به آن نگاه میکنیم ممکن است در برخی موارد دولت وظیفه پیدا کند که جمعیت را کنترل کند هرچند که گرایش عمومی در مفاهیم اسلامی افزایش جمعیت است و عامل قدرت محسوب میشود.
دانشهای امروزی، برخاسته از تمدن اسلامی است
رئیس گروه فقه و حقوق شورای بررسی متون وزارت علوم در ادامه سخنان خود با اشاره به جایگاه علم در اسلام گفت: زمانی دوران طلایی تمدن اسلام در دنیا حکمفرما بود و امروز نیز غرب به این نکته اذعان دارد که بسیاری از دانشها از تمدن اسلامی برخاسته و در غرب ترویج پیدا کرده است.
وی افزود: این قضیه بهگونهای بود که در غرب بعد از کتاب مقدس، اولین کتاب علمی که چاپ شد، کتاب قانون بوعلی سینا بود و این نشان از تمدن مشرق زمین است.
آیتالله هادوی تهرانی اظهار کرد: اصطلاح اخلاق در اسلام با اخلاق در مسیحیت متفاوت است و باید متوجه باشیم که وقتی بحثی را در فرهنگ غربی مطرح میکنند زیرساخت آن مسیحیت است و اصطلاح اخلاق در مسیحیت برابر مفاهیمی است که در حوزه عمل صورت میگیرد در حالی که در اسلام تئولوژی(علم دین) در کنار شریعت و اخلاق قرار میگیرد و در حوزه فقه مطرح میشود.
مسؤل مؤسسه فرهنگی رواق حکمت تصریح کرد: اسلام بهعنوان دین خاتم، توانایی پاسخگویی به تمام مسائل و در هر زمان و شرایطی دارد و هر عنصری که این توانایی را بروز میدهد از آن تعبیر به اجتهاد میکنیم و اجتهاد در واقع توانایی پاسخگویی سؤالات معاصر براساس مفاهیم دین است.
