ادیان الهی به‌دنبال معنایابی و پدیده‌های نوظهور معنوی در پی معنابخشی هستند

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از البرز، رسول رسولی‌پور، عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی شامگاه سوم دی، در یازدهمین نشست از سلسله نشست‌های «من، دیگری، معنا» ویژه تحلیل پدیده‌های نوظهور معنوی که در دانشگاه خوارزمی برگزار شد، گفت: همه‌ فرقه‌ها و جریانات معنوی به‌دنبال معنا هستند؛ منتهی، یک جریان، به‌دنبال معنابخشی و جریان دیگری در پی معنایابی است.

وی افزود: جریان سکولاریسم که خود را پرتاب شده در این دنیا می‌داند و دستی او را همراهی نمی‌کند، به‌دنبال معنابخشی به زندگی است ولی پیش فرضِ معنابخشی‌آن، بی‌معنایی است و کسی‌که زندگی را بی‌معنا و پوچ بداند، می‌خواهد به زندگی معنا ببخشد.

رسولی پور در این نشست که به همت اداره فعالیتهای دینی، ادبی و هنری معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی استان البرز برگزار شد، خاطرنشان کرد: ادیان الهی، مؤمنین را به معنایابی دعوت می‌کنند نه معنابخشی چراکه عالم، بی‌ریشه و بی‌اتصال به جایی نیست که دنبال معنابخشی به آن باشیم؛ بلکه این عالم به جایی متصل است که ما نمی‌بینیم و خدا باید دیده و یافته شود نه اینکه فهمیده شود؛ چراکه خدا مسئله نیست که بفهمیم؛ بلکه خدا یک پاسخ روشن در مقابل چشم ماست و فقط باید چشم‌ها را باز کنیم و توجه کنیم و به قول سهراب سپهری، چشم‌ها را باید بشوییم و طور دیگر ببینیم.

عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی ادامه داد: اندیشیدن به این که چگونه می‌توان به خدا رسید و اعمال و عبادات از جمله نماز، روزه و نماز شب چگونه می‌توانند ما را به خدا برسانند، با این طرز تفکر، دنبال تحصیلِ خدا هستیم؛ در صورتی‌که باید تجربه امر قدسی را از سر بگذرانیم و نمی‌توان امر قدسی را تحصیل کرد.

این استاد دانشگاه یادآور شد: از طریق نماز و عبادت، گشایش و ظرفیتی در خود ایجاد می‌کنیم که پذیرای موهبت و فیض دائمی شویم و نگوئیم نماز می‌خوانیم چله می‌گیریم که خدا چیزی بدهد، بلکه خدا دائماً فیض می‌دهد و ما این فیض الهی را نمی‌گیریم مگر زمانی که در خود گشایشی ایجاد کنیم و این تعبیر که امکان دارد کسی اراده کند و خدا به او موهبت ندهد، تعبیر غلطی است؛ چرا که امکان ندارد ما بخواهیم و نگیریم ودر آیه «قُلْ مَا یَعْبَأُ بِکُمْ رَبِّی لَوْلَا دُعَاؤُکُمْ»(آیه 77 سوره فرقان)، نیز معنی این نیست که تا دعا نکنیم خدا به ما نمی‌بخشد بلکه مقصود این است که ما تا دعا نکنیم نمی‌گیریم.

وی گفت: تحصیل، مصدر باب تعدّی است و تحصیلِ هر امری یعنی آن را پیدا می‌کنید، می‌سازید و جعل می‌کنید پس آنچه بر اساس تحصیل به‌دست می‌آید، جعلی است چراکه امر حقیقی، تحصیل نمی‌شود و خدا گم نشده که ما آن را پیدا کنیم! بلکه باید معنایی را که هست، بیابیم و تو خودت را باید تحصیل کنی چراکه خودت گم شده‌ای!

رسولی پور افزود: ما باید معنا را بیابیم نه اینکه چون زندگیمان پوچ و بی‌معنا است، جعل کنیم و خدا درست کنیم! تحصیلِ دین و خدا انسان را اذیت می‌کند و دست و پا گیر می‌شود؛ اما اگر آن را بیابید خلاص و راحت می‌شوید و فرقه‌های نوظهور معنوی می‌خواهند معنا را بسازند؛ در صورتی‌که این معنا وجود دارد و باید حواسمان را جمع کنیم و آن را بیابیم.

وی در بخش دیگری از سخنان خود یادآور شد: گاهی بر برخی از کسانی که هم صحبت با حضرت امیر(ع)، پیغمبر(ص) و در کنار امام حسین(ع) بودند، خرده می‌گیریم که آدم‌های نادانی بودند و این شخصیت‌های متعالی را درک نکردند اما متأسفانه نادان‌تر از آنها ما هم هستیم که خدا را که در کنارِ ماست و از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است، درک نمی‌کنیم.

رسولی پور یادآور شد: آیا خدا به جایی منصوب شده و باید برویم در مکانی خودمان را به خدا نزدیک کنیم؟! این که تصور کنیم اگر در زیارتگاه و حرم معصومین(ع) و یا کعبه حضور داشته باشیم خدا را خواهیم یافت و فقط در بعضی اوقات خدا از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است، این تصور اشتباهی است؛ چرا‌که خداوند همیشه از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است و اگر درک نمی‌کنیم از آنروست که کور و بی‌خاصیت شده‌ایم.

وی افزود: زیارتگاه‌ها، فرصت‌ها و شرایطی را فراهم می‌کنند برای اینکه آگاه‌تر و جدی‌تر به خدا برسیم نه اینکه واسطه شوند تا به خدا برسیم؛ چراکه خدا هیچ واسطه‌ای نمی‌خواهد و خدا از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است و اگر کسی را برای رسیدن به خدا واسطه قرار دهیم یک نوع شرک است و هیچ کس نمی‌تواند دست مرا بگیرد و پیش خدا ببرد حتی پیامبر خدا(ص)؛ چون خدا خود از همه اصلح است و خدا نگفته است که هر کسی با من صحبتی دارد از طریق پیغمبر با من صحبت کند!

رسولی پور گفت: در واقع شرایط محیطیِ زیارتگاه‌ها، محیط انرژیک است که در ما آن حس را تقویت می‌کند که خدا حاضر است و این فرصت را ایجاد می‌کند که خدا را باور کنیم؛ چراکه انسانی مثل امام حسین(ع) به خدا باور دارد و من نیز وجود و حضور خدا را باور می‌کنم و این‌ها فرصت‌های ناب و خوبی است.

وی خاطر نشان کرد: تقسیمات برای ذهن است؛ تقسیم کردن به این و آن، برای دل نیست برای ذهن است ودر منطق قرآن، «تعقل»داریم اما اصطلاح «عقل» به‌صورت مفرد نداریم،در فرهنگ قرآن، قلب، تعقل و تفکر می‌کند و تعقل قرآنی با تفکر ذهنی و عقل تفاوت دارد و مبدأ و منشأ خدایابی، قلب ماست و در منطق قرآن، «عقل» مطابق با آنچه ما متصور هستیم و آن را با تفکر ذهنی یکسان می‌پنداریم، نیست.

رسولی پور افزود: تقسیمات ذهنی که مقصدی را طی کنیم که در نهایت به خدا ختم شود از لحاظ یادآوری، توجه و تمثیل درست است اما واقعی نیست و شما باید خودتان را پیدا کنید و از طریق ذهن با خدا ارتباط برقرار نکنید؛ بلکه از طریق انقطاع و جدا شدن از دیگران به خدا متصل شوید.

وی با قرائت آیه «یَا أَیُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ»(آیه 15 سوره فاطر)، تصریح کرد: این آیه، عارفانه‌ترین آیه قرآن است و درک اینکه ما ربط به خدا هستیم، درک فقر، خالی بودن و خلأ که نیاز به پر شدن داریم موجب می‌شود که خدا را بیابیم.

وی در پایان با اشاره به کتاب «تأملی بر فلسفه‌‌ تاریخ عقل» گفت: در بخشی از این کتاب آمده است که «شما وقتی رو به نور می‌روید سایه، شما را دنبال می‌کند و وقتی که پشت به نور می‌روید شما سایه را دنبال می‌کنید»، در واقع اگر پشت به نور باشیم دنبال سایه و وهم هستیم و اگر رو به نور باشیم، تمامِ سایه‌ها پشت سر ما قرار می‌گیرند و مجبور می‌شوند به‌سوی حقیقتی بروند که در رو به روی ما ایستاده است.