سخنرانان مذهبی با علم به قواعد حدیث به نقل روایات بپردازند
گروه اجتماعی: با بیتوجهی به قواعد فهم حدیث، تلاشهای افرادی همچون شیخ طوسی و دیگر بزرگان نادیده گرفته میشود و با توجه به وجود روایات ضعیف و ساختگی، سخنرانان نباید بدون علم و اطلاع سخن بگویند.
رقیه گشتی، معاون فرهنگی مدرسه علمیه بندر ماهشهر در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، در خصوص سندیت حدیث اظهار کرد: در زمان حیات ائمه(ع) افراد زیادی احادیث ایشان را املاء میکردند اما متأسفانه جاعلان حدیث کتب حدیثی را از این افراد به امانت میگرفتند و میان آنها احادیث جعلی را بهگونهای که نویسنده متوجه آنها نشود قرار میدادند و این احادیث جعلی به این صورت میان مردم پراکنده میشد.
وی با اشاره به اولین مجموعههای حدیثی شیعه گفت: اصول اربعمائه (کتبی که راوی، احادیث را مستقیم و نهایتاً با یک واسطه از امام(ع) شنیده و املا میکردند) بدون چینش و موضوعبندی نگاشته شدند تا اینکه محمدون ثلاث کتب خود را نگاشتند (کافی، من لا یحضره الفقیه و استبصار و تهذیب). گرچه علما قائل به وجود احادیثی با سند ضعیف در این کتب هستند اما اخباریان در دورههایی قائل به صحت تمام روایات این کتب بودند؛ از جمله شیخ حرّ عاملی که در کتاب وسائلالشیعه از آنها دفاع کرد. کم کم به دلیل وجود تعارضات در میان روایات بهگونهای که بعضی روایات نقطه مقابل هم بودند، افرادی همچون شیخ طوسی را بر آن داشت که کتبی همچون تهذیب و بعدها استبصار را بنگارد و راه جمع روایات را بهگونهای که برطرفکننده تعارض باشد، بیان کند.
شاخههای علم حدیث
گشتی ادامه داد: در دورههای بعد علم حدیث شاخههای متعددی پیدا کرد از جمله درایهالحدیث، رجال، فقهالحدیث و ... که علوم بسیاری هستند. در این علوم از لحاظ سند(راویان) و متن(محتوا) روایات را بررسی میکنند و چنانچه مشکلی در آنها وجود داشت آن را رها میکنند. از باب مثال آیتالله خویی که از آیات عظام است برای فهم حدیث قائل بوده است که افراد باید به تمام کتب حدیثی اشراف داشته باشند. تمام فرقهها وعقایدشان را بشناسند، بر علم لغت مسلط باشند و از علم تاریخ باخبر باشند. ایشان تا زمان حیاتشان کتاب جامع احادیث شیعه را با سرپرستی گروهی از طلاب نگاشتند اما با وفاتشان و متفرق شدن گروه، کتاب ناقص ماند تا اینکه یکی از شاگردانشان کتاب را کامل کرد و راهش را ادامه داد این کتاب از جمله سندهای بسیار مهم حدیثی شیعه است که راه تعامل با روایت را بهخوبی بیان میکند.
این مدرس حوزه علمیه افزود: اما با وجود تمام تلاشهای امروزی چه در عرصه نرمافزار و چه در عرصه کتب در زمینه رفع شبهات وارده به دین که ناشی از روایات ناصحیح و ضعیف است؛ متأسفانه برخی احادیث که پشتوانه روایی ندارند و صرفاً ناشی از شهرت میان مردم هستند همچنان رواج دارند.
قوانین احادیث در علم فقهالحدیث مطرح است
معاون فرهنگی مدرسه علمیه بندر ماهشهر گفت: در این زمینه در مساجد، سخنرانیها، مجالس عمومی و صدا و سیما باید بدانند همانطور که برای علم ریاضی قواعد و قوانینی وجود دارد، برای احادیث این قوانین در علم فقهالحدیث مطرح است که اگر نادیده گرفته شود ثمرات و تلاشهای افرادی همچون شیخ طوسی و دیگر بزرگان نادیده گرفته میشود؛ چرا که اگر دو روایت با هم تعارض دارند نحوه جمع احادیث در این کتب گفته شده و اگر بر فرض احادیثی همچون شبهه تحریف شدن قرآن از طریق روایات بر شیعه تحمیل شده باید گفته شود که روایات ضعیف جدا شدهاند و مسئولیت آن بر عهده سخنرانان است که بدون علم و اطلاع سخن نگویند.
