یک روز با پیشکسوت قرآنی/ آنجا که مهربانی میزبان ما می‌شود

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، معرفی چهره‌های قرآنی به‌ویژه پیشکسوتان این عرصه شیوه‎‏ای برای تکریم آنان به شمار می‎رود، کسانی که در طول زندگی خود به برکت قرآن به جایگاه رفیعی از معنویت دست یافته‎اند و به نظر می‎رسد معرفی آنان به نسل امروز یک ضرورت باشد.

از این رو میهمان یکی از پیشکسوتان مشهدی در عرصه قرآن کریم و اذان شدیم تا از دوران کودکی خود که آغازگر انس او با قرآن بود تا خاطراتش از بازنشستگی برای ما سخن بگوید.

احمد مهرمشهدی، معروف به حاج احمد افخمی در سال 1316 در خیابان تهران(امام رضا(ع) فعلی) مشهد در خانواده‎ای مذهبی و کم جمعیت(یک برادر و یک خواهر) متولد شد، پدرش نانوا بود و مغازه‎اش ابتدای کوچه سیاه آب پایین خیابان آن زمان قرار داشت. از همان کودکی وارد کسب و کار پدر می‎شود و تا 20 سال پیش که مغازه‎اشان در طرح حرم قرار می‎گیرد، به همین شغل مشغول بوده است و پس از آن در مؤسسه چاپ پسر مشغول به همکاری می‎شود.

استاد افخمی از سن 6 سالگی با تشویق پدر و مادر وارد مکتب‌خانه شده و مشغول به یادگیری و تلاوت قرآن می‎شود، در سن 10 سالگی مسلط به تلاوت قرآن کریم می‌شود، به طوری‌که به واسطه صدای خوش و تسلط به قرائت صحیح مورد توجه مدیران و معلمان مدرسه زمان خود(دبستان غیردولتی سیروس) نیز قرار می‌گیرد.

در این دبستان که شخصیت‌های برجسته مذهبی همچون شهید آستانه‌پرست، سیدرضا کهربائی، پدر مداح معروف و آقای شاه‎حیدری به عنوان مدیر و معلم و ناظم حضور داشتند، صلوات خاصه حضرت رضا(ع) در نوبت صبح توسط دانش‌آموزان تلاوت و ظهرها هم نماز جماعت برگزار می‎شد. به گفته خود حاج احمد، حضور در این مدرسه نیز عاملی شد تا ارتباط وی با قرآن بیشتر شود. چراکه در این مدرسه به قرآن و امور مذهبی توجه ویژه‌ای می‌شد و این صدای خوش، سکویی می‎شود برای موذن شدنش در مسجد تاریخی گوهرشاد حرم مطهر رضوی.

ماجرای موذن شدن حاج احمد

خودش می‌گوید که صدای خوشش موروثی است، مرحوم پدرش نیز خیلی خوش صدا بود و همیشه او را تشویق می کرد که ظهرها و شب‌ها بالای پشت‌بام اذان بگوید، در سال 1328 بود که به صورت کاملا اتفاقی و البته با عنایت خداوند متعال و نظر امام رضا(ع) مؤذن مسجد گوهرشاد بارگاه ملکوتی امام رضا(ع) می‌شود.

ماجرا از این قرار است که حاج احمد در یکی از روزهای 13 سالگی‎اش به قصد عبور وارد این مسجد می‌شود و به دلیل همزمانی با نماز ظهر تصمیم می‌گیرد که در مسجد اذان بگوید، آن زمان رسم بر این بود که هر کس با هر صدایی که داشت در هنگام اذان می‌ایستاد یک گوشه مسجد و اذان می‎گفت.

حاج احمد هم شروع به اذان گفتن می‌کند، اذان گفتن حاجی همانا و جذب 20 نفر از افراد حاضر در مسجد به سمت او همانا! به طوری که مسئول امورات داخل مسجد گوهرشاد، آقای چراغچی(پدربزرگ شهید چراغچی) هم که در محل حاضر بوده نیز از صدای او خوشش آمده و از او دعوت می‌کند تا فردای همان روز هم به مسجد آمده و اذان بگوید. فردای آن روز هم حاج آقای طاهری، متولی مسجد گوهرشاد و نماینده مجلس در آن زمان که به صورت سرزده برای سرکشی به امورات مسجد در محل حضور یافته بود با شنیدن صوت حاج احمد از وی دعوت می‎کنند تا مؤذن رسمی مسجد جامع گوهرشاد شود. حدود 35 سال آنجا مؤذنی می‌کند و بعد از آن هم پسرش آقا مهدی حدود 15 سال مؤذن مسجد گوهرشاد می‎شود.

حضور در نخستین سفر هوایی ایران به عربستان

حاج احمد بعد از ماجرای مؤذن شدنش، نخستین سفرش به مکه معظمه در سال 1334 را به یاد می‌آورد و می‌گوید در سن 18 سالگی مفتخر تشرف به حج واجب شدم، سفری که به عنوان نخستین پرواز ایران و عربستان به شمار رفته و مسئولان امر برای افتتاح این پرواز جمع شده بودند. در این سفر با پدر و برادر رهبر معظم انقلاب همسفر شدم، در مسیر این مسافرت که 4 ماه به طول انجامید به عراق و سوریه نیز مشرف شده و در این کشورها در چندین نوبت به رادیو برای تلاوت قرآن کریم دعوت شدم.

در ایران نیز نخستین اذان این هنرمند قرآنی در دهه 40 از رادیوی 4 راه بیسیم( خیابان ارشاد فعلی) پخش شد و بعد از انقلاب اسلامی نیز سال‌های بسیار اذان وی از رادیو و تلویزیون آشنای منازل مشهدی‌ها شده است.

مؤذن پیشکسوت مسجد گوهرشاد در سال 1336 با حاج خانم رجب‌پور ازدواج می‌کند که حاصل این ازدواج 5 فرزند به نام‎های مهدی، زهرا، مهین، مهری و ملیحه می‌باشد، فرزندانی که در سایه پدر و مادر قرآنی خود همگی به مدارج بالای علمی و شغلی دست یافته‌اند.

ضرورت حرکت مردمی در جهت ایجاد جامعه قرآنی

حاج احمد که افتخار سال‌ها انس با قرآن را دارد، در این خصوص می‌گوید فرزندان من با عنایت خداوند همگی قرآنی هستند، به طوری‌که آقا مهدی در سن 15 سالگی جزو بهترین قراء قرآن بود و هم‌اکنون نیز جزو قاریان ممتاز کشور به شمار می‌رود، نوه من نیز استاد قرآن است.

وی تأکید می‌کند که خانواده مهمترین و حساس‌ترین نقطه است، اگر خانواده به اهمیت انس با قرآن واقف باشد و فرزندان را در این مسیر همراهی و تشویق کند به طور حتم جامعه ما قرآنی خواهد شد، زیرا مسئولان در حد و اندازه خود خوب کار می‌کنند و رسانه‌ها نیز تبلیغات مؤثری در این زمینه دارند، حرکت در این مسیر باید مردمی باشد بنابراین تا خانواده‌ها خود در این زمینه به وظایف خود عمل نکنند به طور حتم نمی‌توان به یک جامعه ایده‏‌آل قرآنی دست یافت.

وی دلایل مختلفی را عامل ضعیف شدن اعتقادات در برخی خانواده‌ها می‌داند و می‌گوید: رسانه‌های غربی از طرق مختلف به دنبال تغییر افکار و اعتقادات مردم هستند اما خانواده‌هایی در این زمینه موفق خواهند بود که در بحث انس با قرآن با جدیت کار کنند.

شرکت در جلسات قرآنی با حضور رهبر معظم انقلاب

این هنرمند و پیشکسوت قرآنی در خصوص جلسات و پایگاه‌های قرآنی‌ پیش از نیز انقلاب می‌گوید، پایگاه قرآنی ما در دوران پیش از انقلاب و پس از آن مسجد کرامت بود، اجتماع خوبی به واسطه حضور رهبر معظم انقلاب پیش از انقلاب در این مسجد برپا می‌شد، آقا همیشه با سعه صدر و روی باز قاریان را تشویق می‎کردند.

یادم می‌آید که استاد سعید طوسی که در حال حاضر جزو یکی از خوش صداترین و قرآنی‌ترین قراء کشور است، 8 یا 9 سال بیشتر نداشت که در این جلسات حاضر می‌شد، یک‌روز حضرت آقا ایشان را برای تشویق بین حضار روی دستشان بلند کردند و حالا او یکی از اساتید بزرگ شده است که این نمونه‌ها توجه خاص رهبر معظم انقلاب را به قرآن می‎رساند.

استاد احمد مهرمشهدی علاوه بر تدریس نغمه‌های قرآنی و آموزش سنتی قرآن، چندین سال بین دهه 60 و 70 جلسه استاد حافظیان در مسجد جامع گوهرشاد را اداره می‌کرده است و در سال‌های دهه 70 و 80 نیز در سازمان تبلیغات اسلامی نغمه‌های قرآن را به مداحان آموزش می‌داده است، وی همچنین عضو شورای عالی قرآن صداوسیمای استان است که در خصوص نحوه پخش برنامه‌های قرآنی در این شورا تصمیم‌گیری می‌کنند.

این هنرمند قرآنی در خصوص سابقه شاعریش نیز به خاطره‌ای اشاره و می‌گوید: 7 الی 8 سال قبل از انقلاب بود که ابوالعینین شعیشع، قاری معروف مصری به ایران آمد و اوقافی‌ها او را به مشهد آوردند، در جلسه‌ای که با حضور این قاری در ایوان مقصوره حرم برگزار شد، بنا شد تا چند قاری ایرانی نیز تلاوت داشته باشند که من هم به عنوان یکی از قاریان بودم اما من ترجیح دادم در آن جلسه به جای قرآن شعری را که در وصف ابوالعینین سروده بودم، بخوانم و حضرت آقا که در یکی از حجره‌های کنار ایوان حضور داشتند، در جریان این شعرخوانی قرار گرفتند.

حضور در جریانات انقلابی مشهد

مؤذن پیشکسوت مشهدی در مسیر پیروزی انقلاب اسلامی نیز حضور مؤثری داشته و در راهپیمایی‌ها و جلساتی که با موضوع پشتیبانی از انقلاب بوده شرکت می‌کرده است. خودش می‌گوید یکی از جلساتی که آن سال‌ها در جریان انقلاب برپا می‌شد، جلسه استاد محمدتقی شریعتی(پدر دکتر علی شریعتی) بود که جهش‌های انقلابی در مشهد و مخالفت ما با شاه نیز از همین جلسات و به واسطه این استاد انجام شد.

شرایط دوران پهلوی در مشهد به گونه‌ای بود که به هیچ‌وجه حرمت شهر مذهبی و وجود امام رضا(ع) نگه داشته نمی‌شد و در نزدیکترین نقطه به حرم در خیابان تهران سینمایی به نام خیام ایجاد و فیلم‌هایی با مختصات و ویژگی‌های آن زمان در آن اکران می‌شد، فساد بیش از اندازه در آن دوران و همچنین تربیت دینی ما سبب انزجار از حکومت شاه شد و ما را بر آن داشت تا بر علیه حکومت ضد دینی شاه برخیزیم که با لطف و عنایت خداوند نیز این انقلاب به ثمر رسید.

داور مسابقات بین‌المللی در طول عمر خود سفرهای زیادی را برای شرکت در محافل قرآنی و داوری مسابقات به کشورهای مختلف داشته که سفر به افغانستان، پاکستان و هندوستان پیش از انقلاب و سفر به کشورهای اوکراین، چین، سودان، عربستان سعودی، عراق، بحرین، امارات، اردن، سوریه و ... از جمله این سفرها بوده است.

روحیه صبر و استقامت از برکات انس با قرآن

استاد افخمی، یکی از برکات انس با قرآن را ایجاد روحیه صبر و تحمل می‌داند و می‌گوید: خداوند بعد از ایمان، انسان‌ها را به صبر دعوت کرده و قرآن به عنوان یک مربی و راهنما درمانی برای تمام سختی‌هاست.

حاج احمد که به قول خودش در دوران بازنشستگی به سر می‌برد، در حال حاضر بیشتر وقت خود را برای رسیدگی به کارهای منزل از جمله ظرف شستن، رفت و روب و نظافت منزل و کمک به حاجیه خانم رجب‌پور به دلیل بیماری، تلاوت روزانه قرآن، مطالعه و خطاطی صرف می‌کند.

وی در پایان می‌گوید: بیشترین لذت را از آیه 23 سوره حدید، «لِکَیْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَکُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاکُمْ وَاللَّهُ لَا یُحِبُّ کُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ، تا بر آنچه از دست‏ شما رفته اندوهگین نشوید و به [سبب] آنچه به شما داده است ‏شادمانى نکنید»، می‌برم زیرا تمام زندگی در این آیه خلاصه می‌شود.