احسان و عدالت؛ مهمترین وظایف مردان در مقابل همسران
گروه اجتماعی: نماینده ولی فقیه در فارس با بیان اینکه طبق آیات قرآن زن و شوهر در قبال یکدیگر دارای وظایف و حقوقی هستند، احسان و عدالت را مهمترین وظیفه مردان در مقابل همسرانشان دانست.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، آیتالله اسدالله ایمانی، نماینده ولی فقیه در استان فارس شب گذشته، 11 اسفند در جلسه تفسیر قرآن کریم که در حوزه علمیه مولیالموحدین(ع) شیراز برگزار شد، به روابط میان انسانها اشاره کرد و گفت: طبق آیات قرآن کریم زن و شوهر در قبال یکدیگر دارای وظایف و حقوقی هستند.
وی افزود: در بخش رابطه همسران با یکدیگر چند عنوان مطرح میشود؛ نخست حقوقی که زن و شوهر متقابلاً عهدهدار هستند؛ دوم حقوقی که مرد در برابر زن عهدهدار است و نوع ارتباطی که مرد باید با همسر خود داشته باشد.
آیتالله ایمانی به مسئولیت مردان در قبال همسرانشان اشاره کرد و گفت: مسئولیت مردان در مقابل همسرانشان احسان و نیکوکاری است یعنی مرد با توجه به مسئولیتی که در کانون خانواده دارد، باید این وظیفه را نجام دهد.
امام جمعه شیراز ابراز کرد: مرد به دو جهت مدیر خانواده است؛ یکی وضعیت جسمی و دیگری پرداخت یکسری مسائل مالی؛ به همین دلیل مسئولیت مرد در مقابل زن بیش از مسئولیت زن در مقابل مرد است.
مرد، در همه امور اصل احسان را مدنظر داشته باشد
وی تأکید کرد: بهطور کلی مرد باید در همه امور بدون استثنا اصل احسان و نیکوکاری را مدنظر داشته باشد و آن را برای خانواده خود دنبال و پیگیری کند.
آیتالله ایمانی با اشاره به حدیثی از پیامبر مکرم اسلام(ص) گفت: نیکوکارترین افراد نسبت به خانواده نزدیکترین فرد نسبت به پیامبر(ص) در روز قیامت است که در اینجا میزان نیکوکاری نیز تعیین نشده است و هر کسی نیکوکارتر به همان میزان ارتباطش با پیامبر(ص) بیشتر است.
منتخب مردم فارس در مجلس خبرگان رهبری ابراز کرد: در جای دیگری پیامبر خدا(ص) میفرمایند: آن کس که به خانواده خود بیشتر نیکی کند خداوند عمر طولانیتری به او ارزانی میدارد.
وی گفت: از منظر قرآن و روایات دو نوع عمر و حیات برای انسانها معین شده است یکی اجل مسمی است دیگری اجل معلق یعنی مدتی که تعیین شده و مشخص نیست؛ این مدت تعیین شده اصلی قابل کم و زیاد شدن است یعنی ممکن است انسان کارهای خیر انجام دهد و این مدت بیشتر شود و بر عکس کارهای بد موجب کوتاهی عمر او شود؛ این بدان معناست که انسان بر اساس قواعد طبیعی و قوانینی که بر طبیعت حاکم است یک عمر معقول و معمولی دارد اما زمانی بر اثر رعایت مسائل بهداشتی، پزشکی تغذیه این عمر از آن حد بیشتر میشود و در برخی مواقع به دلیل عدم توجه به مسائل بهداشتی و مسائل مختلف این عمر کمتر میشود و این در ظاهر قضیه است و همین معنای ظاهری، معنای باطنی نیز دارد بهعنوان مثال صله رحم عمر را طولانی میکند و اینها تأثیر معنوی برخی از کارها و اعمال انسان است.
وی با اشاره به آیه 231 سوره بقره «وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النَّسَاء فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِکُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَلاَ تُمْسِکُوهُنَّ ضِرَارًا لَّتَعْتَدُواْ وَمَن یَفْعَلْ ذَلِکَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ وَلاَ تَتَّخِذُوَاْ آیَاتِ اللّهِ هُزُوًا وَاذْکُرُواْ نِعْمَتَ اللّهِ عَلَیْکُمْ وَمَا أَنزَلَ عَلَیْکُمْ مِّنَ الْکِتَابِ وَالْحِکْمَةِ یَعِظُکُم بِهِ وَاتَّقُواْ اللّهَ وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ؛ و چون آنان را طلاق گفتید و به پایان عده خویش رسیدند پس بخوبى نگاهشان دارید یا بخوبى آزادشان کنید و[لى] آنان را براى [آزار و] زیان رساندن [به ایشان] نگاه مدارید تا [به حقوقشان] تعدى کنید و هر کس چنین کند قطعاً بر خود ستم نموده است و آیات خدا را به ریشخند مگیرید و نعمت خدا را بر خود و آنچه را که از کتاب و حکمت بر شما نازل کرده و به [وسیله] آن به شما اندرز مىدهد به یاد آورید و از خدا پروا داشته باشید و بدانید که خدا به هر چیزى داناست»، گفت: این آیه در مورد طلاق همسران نازل شده است و اگر کسی همسرش را طلاق گفت و طلاق اول، دوم و سوم اتفاق افتاد، مرد باید هزینه دوران عده زن را پرداخت کند و اگر در ایام عده به یکدیگر بازگشتند بدون نیاز به صیغه عقد زندگی خود را شروع میکنند وگرنه زن باید آزاد باشد و بتواند برای خود همسر انتخاب کند.
آیتالله ایمانی اظهار کرد: آن هنگامی که رابطه زناشویی و ازداوج قطع شده و ایام عده در حال تمام شدن است مرد باید بهخوبی و نیکی رفتار کند پس در دوران زندگی مشترک چگونه باید باشد، وقتی برای دوران عده موظف است برخورد شایستهای داشته باشد در دوران زندگی مشترک طبیعتاً این تکلیف بیشتر متوجه اوست.
عدالت در چند همسری
رئیس شورای فرهنگ عمومی فارس در ادامه سخنان خود گفت: وظیفه دیگری که مرد در برابر همسر خود دارد، رعایت عدالت است و عدالت مربوط به جایی است که مرد دو همسر یا بیشتر داشته باشد؛ شرایط زندگی افراد متفاوت است برخی افراد از نظر جسمی شرایطشان با دیگران فرق میکند و نیاز دارند یا موقعیت اجتماعی آنها و یا مسائل مختلف ایجاب میکند که بیش از یک همسر داشته باشند و قرآن مجید نیز تا 4 مورد را اجازه داده است.
وی ادامه داد: اگر مرد ازدواج دوباره داشته باشد یعنی دو همسر داشته باشد قرآن میفرماید اگر میتوانید عدالت را رعایت کنید، انتخاب دو همسر بلااشکال است ولی اگر نتوانید عدالت را رعایت کنید حق گرفتن دو همسر را نخواهید داشت.
آیتالله ایمانی اضافه کرد: عدالت یعنی در خوراک، پوشاک، مسکن و میزان حضور در خانههای همسران باید یکسان باشد.
وی با اشاره به آیه 3 سوره نساء «وَإِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تُقْسِطُواْ فِی الْیَتَامَى فَانکِحُواْ مَا طَابَ لَکُم مِّنَ النِّسَاء مَثْنَى وَثُلاَثَ وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تَعْدِلُواْ فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُکُمْ ذَلِکَ أَدْنَى أَلاَّ تَعُولُواْ؛ و اگر در اجراى عدالت میان دختران یتیم بیمناکید هر چه از زنان [دیگر] که شما را پسند افتاد دو دو سه سه چهار چهار به زنى گیرید پس اگر بیم دارید که به عدالت رفتار نکنید به یک [زن آزاد] یا به آنچه [از کنیزان] مالک شدهاید [اکتفا کنید] این [خوددارى] نزدیکتر است تا به ستم گرایید [و بیهوده عیالوار گردید]»، گفت: خداوند در این آیه تأکید می کند که اگر میترسید عدالت را برپا نکنید به یک همسر اکتفا کنید و تعدد همسر را دنبال نکنید؛ لذا رعایت عدالت بر مرد لازم است.
آیتالله ایمانی به رابطه زن با شوهر اشاره کرد و گفت: با توجه به اینکه زن در کانون خانواده کدبانوست یعنی مدیرداخلی است و گرداندن امر خانه و تربیت فرزندان به عهده زن است، مسئولیتهایی در این رابطه برای او است که سه مسئولیت دارد؛ نخستی اینکه زن باید در محیط خانه عفت و پاکدامنی داشته باشد، حریم خانواده را نگه دارد، حق شوهر و ازدواج را رعایت کند.
بزرگترین مجازات برای خیانت به خانواده معین شده است
امام جمعه شیراز مجازات سخت هتک حرمت خانواده را به دلیل حرمت و قداست آن دانست و گفت: قرآن برای خانواده اعتبار قائل است و آن را پاکترین و زیباترین بنا بیان میکند و مرکز تربیت نسل شایسته میداند؛ لذا بزرگترین مجازات برای خیانت به خانواده معین شده است.
وی عنوان کرد: مقررات حجاب به خاطر همین است که حریم عفاف حفظ شود و مقدمه پاک ماندن خوب پوشش داشتن است و پوشش خوب مقدمه عفت و پاکدامنی و خانواده گرم و صمیمی است.
وی دومین تکلف زن را در قبال شوهرش، امانتداری در اموال او دانست و افزود: زن بهعنوان امین خانواده است یعنی اموال مرد در خانه در اختیار زن است و زن بهعنوان امانتدار باید امین اموال شوهر باشد، امین اموال و جان خود نیز باشد.
قرآن، زن را مایه آرامش میداند
آیتالله ایمانی گفت: مسئولیت سوم این است که چارچوب خانه در دست زن است و باید آن را گرم و گیرا نگه دارد؛ زن مظهر آرامش و جمال الهی و مایه آرامش و سکون است و باید این آرامش را در محیط خانه حفظ کند و قرآن کریم نیز زن را مایه آرامش میداند.
